کلباسی: نظریه ابتناء را باید صرف نظر از نتیجه تحسین کرد

به گزارش خبرنگار اندیشه برنا، حسین کلباسی استاد دانشگاه علامه طباطبایی در آیین رونمایی از نظریه ابتناء با اشاره به اینکه نظریه واژه‌ای است که از قرآنی گرفته شده است، گفت: نظریه در قرآن به معنای ساده مطرح نیست بلکه معنای عمیقی از آن گرفته می‌شود بنابراین برای فراهم شدن چنین نظریه‌ای موعداتی مطرح می شود که کجا و چگونه نظریه مطرح است.

وی در ادامه با طرح این پرسش که علم محصول نظریه است یا نظریه مبنا و مبداء علم است، افزود: اگر چه نظریه در خلاء و برهوت پدید نمی آید اما صورت پذیرندگی صرف هم،  داشتن خلاف طبع است.

استاد دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: هر جامعه ای برای زنده نگاه داشتن خودش نیاز به تبیین علم دارد و قطعاً تبیین علم نیز کوشش های بسیاری را می طلبد.

وی تصریح کرد: دو واژه ای که زیاد مطرح می شود تئوری و نظریه است و اگر دقت کنید نظریه ملاحظه صرف ذهنی نیست بلکه نقطه کمال و صیروریت (شدن) عقل است.

کلباسی درادامه به بررسی بصیرت و معرفت پرداخت و گفت: بصیرت در یک معنا از معرفت بالاتر است چرا که بصیرت نظر صرف نیست بلکه با عمل همراه است و عمل در بصیرت بسیار مورد توجه قرار می گیرد درحالیکه معرفت یک امر تئوریک است.

استاد دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه سخنان خود به نظریه ابتناء که توسط حجت الاسلام رشاد مطرح شده اشاره کرد و گفت: این نظریه کوشش قابل توجهی برای تدوین آن صرف شده و به آن باید صرف نظر از نتایجی که به دست خواهد آورد توجه و تحسین کرد.

وی با اشاره به اینکه برخی عنوان کرده اند که در نظریه ابتناء ملاحظات صوری مطرح شده است، افزود: امتیاز این نظریه این است که بعد از پشت سر گذاشتن بسیاری از تکوین معرفت دینی مصروف شده در جریان نقد و تنفیق قابل توجه صورت گرفته است. بنابراین این یک ایراد نیست بلکه یک وجه قابل توجه در نظریه ابتناء است.

کلباسی در ادامه توضیح داد: آنچه در نظریه ناقدان مطرح شده،  این است که رشاد نظریه اصولی دارد که بر نظریه ابتناء سایه افکنده است. اما به نظر من این یک اشکال نیست بلکه حسن هم به حساب می آید چرا که نشان از استحکام و قدرت نویسنده دارد.

استاد دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: تفریغ فروغ و تشویق شروع، حداکثری است که نشان دهنده روشن بودن نظریه برای نظریه پرداز دارد و در نظریه رشاد منطق به معنای متعارف نیست.