˝دور میز شب˝ بدون حضور راوی ˝دا˝ پخش شد

به گزارش خبرنگار ادبیات برنا، برنامه شب گذشته "دور میز شب" به تحلیل ادبیات دفاع مقدس و بررسی علل تحریف آن، اختصاص داشت.

این میزگرد تخصصی با حضور حبیب احمدزاده نویسنده دفاع مقدس، گلعلی بابایی نویسنده و پژوهشگر و محمدرضا شرف‌الدین رئیس انجمن سینمای دفاع مقدس در برنامه تلویزیونی "دور میز شب" (شبکه چهار سیما) برگزار شد. مرتضی سرهنگی مدیر دفتر مطالعات هنر و ادب پایداری حوزه هنری و پژوهشگر جنگ نیز در این میزگرد با ارتباط تلفنی شرکت داشت.

سرهنگی در این برنامه با بیان این که شرح واقعه جنگ به عهده متفکران کارآزموده است تا به سمت بیان حقیقت برویم، اظهار کرد: جنگ دو دستور زبان دارد؛ دستور زبان تبلیغی که مختص زمان جنگ است و در همه جای نیز به همین شکل است. پوسترهای جنگ جهانی دوم، همه شعار هستند. در زمان جنگ، باید زبان حماسی باشد تا حکومت‌ها بتوانند مردم را به دفاع و مقاومت امیدوار و راغب کنند.

وی افزود: اما زمانی که جنگ به پایان می‌رسد، دستور زبان تعلقی بر جامعه حاکم می‌شود. امروز دیگر ما نمی‌توانیم یک دستور زبان تبلیغی داشته باشیم کما این که نظام رسانه‌ای ما به این شکل عمل می‌کند.

مرتضی سرهنگی در بخش دیگری از صحبت‌های خود در برنامه "دور میز شب" گفت: در زمان جنگ نظامیان و سیاست‌مداران برای بیان جنگ جلو هستند و پس از جنگ، این هنرمندان و متفکران هستند که باید قدم جلو بگذارند. این اتفاق هنوز در ایران نیافتاده است و سیاست‌گذاری دولتی نیز بر این مبنا شکل نگرفته. اگر کسانی هم در این زمینه فعالیتی می‌کنند به دلیل احساس مسئولیت شخصی خودشان است.

وی افزود: اگر ما دستور زبان‌مان را به سمت تعقل بچرخانیم، بسیاری از شبهات و تحریفات پاسخ داده می‌شود. نظام‌ رسانه‌ای ما باید یک شواریی از متفکران را تشکیل دهد و آن وقت جای تبلیغ و تعقل عوض می‌شود و حقایق جنگ دیگر سانسور نخواهد شد.

همچنین گلعلی بابایی نویسنده و پژوهشگر دفاع مقدس در این برنامه گفت: اقبالی که امروز مردم از برخی آثار در حوزه دفاع مقدس می‌کنند، نشان از این است که دنبال حقیقت هستند. حقیقت اصلی و بدون حاشیه‌ها و پیازداغ‌هایی که پیش از مطرح شده است. می‌خواهند بدانند در جنگ چه گذشت و چه شد.

وی افزود: در طول این سال‌ها، بسیاری از هنرمندان ذائقه مردم را امتحان کردند. هر کس به هر شکلی که می‌خواست تحریفاتی را به فرهنگ دفاع مقدس وارد کرد. اگر ما بتوانیم همان چیزی را که اتفاق افتاد بگوییم، جلوی این تحریفات را می‌گیرم. رزمندگان ما "سوپرمن" نبودند. همه آدم‌های عادی بودند که به زندگی عشق می‌ورزیدند.

محمدرضا شرف‌الدین دیگر مهمان این برنامه نیز در صحبت‌های خود اظهار کرد: فضای انسانی حاکم میان رزمندگان فضایی فراتر از نگاه عادی است. بسیاری تنها همین یک جمله را گرفته‌اند و تصور کرده‌اند برای تصویر یک انسان کامل باید یک فرد غیرعادی بسازند. در واقع تعریف از کمال برای هنرمندان ما مشکل ایجاد کرده است.

وی با تاکید بر صحبت‌های سرهنگی مبنی بر دستور زبان تعلقی در عصر پس از جنگ، تصریح کرد: متاسفانه وقتی جنگ به پایان رسید، ما هیچ توجهی به بخش فرهنگی نکرده‌ایم و وقتی این خلا پیش بیاید، نتیجه آن می‌شود که عده‌ای قلم به دست می‌گیرند و برا اساس تخیل و تحت تاثیر فضای فرهنگی پس از جنگ جهانی دوم، دست به آثاری ضد جنگ و تحریف‌شده می‌زنند. ما هم ضد جنگ هستیم اما این تحریفات دفاع را نیز نفی کرده است.

همچنین حبیب احمدزاده در این برنامه گفت: نگاه ما به هشت سال دفاع مقدس در ادبیات، تحت تاثیر ادبیات ضد جنگِ سیاه غرب، تحریفات بسیاری را به دنبال داشته است که از جمله آن‌ها سرخوردگی رزمندگان پس از جنگ است و این یک دروغ بزرگ تاریخی است.

وی افزود: ما یک جنگ متفاوت را تجربه کردیم. به ما حمله کردند، پدران و مادران به فرزندان خود اجازه دادند بروند و از میهن خود دفاع کنند تا مملکت به دست دشمن نیافتد. اما ما تحت تاثیر ادبیاتی هستیم که برگرفته از جنگ تجاوزکارانه است. ادبیاتی که بعد از مثلا حضور تجاوزکارانه ارتش آمریکا در ویتنام تولید می‌شود و افراد سرخورده را نشان می‌دهد. سرخوردگی رزمندگان ما یک دروغ بزرگ تاریخی است که در نتیجه تاثیر از همین ادبیات شکل گرفته است.

قرار است تحلیل ادبیات دفاع مقدس در برنامه تلویزیونی "دور میز شب" در آینده ادامه یابد.