تاریخ، دستمایه روایت داستان

رمان"شاه بی شین"، تولید کارگاه قصه و رمان مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری در 418 صفحه است که توسط محمدکاظم مزینانی بر اساس زندگی محمدرضا شاه نوشته شده که از سوی انتشارات سوره مهر منتشر ‌شد.

مزینانی درباره کتابش می‌گوید: این اثر که پیش از این عنوان "سه گانه شاهانه" را بر خود داشت را در مدت 2 سال و با استفاده از تمام منابع مکتوب، اسناد، عکس‌ها، مقالات و بریده جراید، نوشتم. برای نگاه دقیق به زندگی محمدرضا پهلوی، دست‌نویس‌ها، نوع خط، تصاویر، مصاحبه‌ها با خبرنگاران خارجی و حتی تغییر حالات چهره و لحن وی مورد توجه قرار گرفت.

به گفته مزینانی، این کتاب حاصل 45 سال زندگی و چهار سال مدام نوشتن است که شدیدا، دوستش دارد. او در این اثر تلاش کرده با نگاهی منصفانه و البته زیباشناسانه، به شخصیت محمدرضاپهلوی بپردازد؛ چراکه معتقد است وظیفه داستان، نشان دادن است، نه خط و نشان کشیدن!

او ادامه می‌دهد: در روند نوشتن این داستان، تلاش کردم از نظر زبان، لحن و ضرب‌آهنگ و همین طور فضاسازی و تصویرپردازی و حس‌آمیزی، از ذخیره‌ی پربار شعر فارسی، بهره بگیرم و در عین حال، از عناصر داستانی، غافل نمانم و داستان را فدای شعر نسازم.

"علی‌‌الله سلیمی" نویسنده و فعال ادبی درباره رمان شاه بی‌شین می‌گوید: شاه بی شین، کتابی است که رویکردهای تاریخی دارد، به صورتی که مقاطع مختلف تاریخی را دستمایه‌ روایت داستان قرار داده است. در جریان این روایت ها، نویسنده در کنار بستر بیماری شاه حضور دارد و به شکلی نامریی، به توصیف حالات و روحیات او می‌پردازد.

این رمان، در دو بخش، روایت‌هایی از نگاه واپسین پادشاه ایران زمین بر روی تخت بیمارستان و همسر او و روایت‌های شخصی نویسنده که در جریان آن به گذشته خانوادگی خود نقب می‌زند و خاطراتی را از زمان سپری شده به تصویر می‌کشد، روایت می‌شود.

در شیوه نگارش مزینانی، نویسنده با استفاده از انتخاب زاویه دید مناسب و زبان یکپارچه که در خدمت متن است، دست به خلق یک اثر فاخر ادبی زده است، چرا که تجربه نشان داده که ادبیات و مخصوصا رمان می تواند بیش از مستندات تاریخی برای مخاطبان جذاب باشد و آن‌ها را درگیر کند. محمدکاظم مزینانی در رمان "شاه بی شین" به خوبی توانسته جنبه‌های مختلف روحی و روانی و احساسات شاه سابق ایران را به تصویر بکشد.

آقای مزینانی، علیرغم این‌که دست‌آویزش را تاریخ قرار داده ولی سعی کرده که در کتاب، تخیل داستانی حرف اول را بزند.



***