جوان به جای تجربه، پشتکار و خلاقیت دارد

مهدی رحمانی دانشجوی رشته مکانیک گرایش سیالات در مقطع کارشناسی است. 28 ساله است و 14 سال سابقه کاری در زمینه صنعت دارد. با انواع نرم‌افزارهای محاسبات تقریبی مخازن تحت فشار، جوشکاری، تراشکاری و خلاصه همه کارهای فنی آشنایی دارد و می‌گوید: از آن دسته مهندس‌هایی نیستم که هیچی بلد نباشند. همه آموزش‌های لازم را دیده‌ام و در همه مراحل تولید شرکت دارم. مجموعه‌ای که توسط او، پدر و برادرانش تاسیس شده و توسعه پیدا کرده است در حال حاضر از موفق‌ترین مجموعه‌های اقتصادی کشور محسوب می‌شود. او در چهارمین جشنواره تولیدکنندگان جوان، به عنوان تولیدکننده برتر منتخب و معرفی شد.
 
کارخانه را چه سالی تاسیس کردید؟
از ابتدا کارخانه نبود. در ابتدا کارگاهی 100 متری بود. پدر و برادرم کار را سال 73 شروع کردند. آن زمان دانشجو بودم. شروع کار با کارگاهی به وسعت 100 متر بود. بعدها که فروش بالا رفت، جای دیگری را گرفتند و با تعداد نیروی 9 نفر شروع به کار کردند و تا سال 79 آنجا بودند. تنوع محصولات که بالاتر رفت، در زمینی به وسعت 2 هزار متر کار را شروع کردیم. اواسط سال 80 کارخانه راه اندازی شد و با تعداد نیروی 22 نفر کار را شروع کردیم.

سال 88 ساخت فاز دو کارخانه را در فضایی به وسعت 14هزار و 500 متر مربع در شهرک صنعتی آغاز کردیم. هنوز به بهره‌برداری رسمی نرسیده است. فعلا کارهای زیربنایی‌اش را انجام می‌دهیم. حداکثر تا پایان سال راه‌اندازی کامل می‌شود و با 120 نفر نیرو شروع به کار می‌کند.
 
محصولات کارخانه‌تان چیست؟
انواع بویلرهای بخار، روغن داغ، آب داغ، مبدل‌های حرارتی، مخازن تحت فشار، انواع فیلتر مایعات، سه محصول جدید هم داریم که در حال گرفتن ثبت اختراع برای آنها هستیم.
 
چرا به عنوان واحد تولیدکننده برتر انتخاب شدید؟
چون به کار اشتیاق داریم و به آن اهمیت می‌دهیم. در زمینه ذخیره انرژی و جلوگیری از به هدر نرفتن آن فعال بوده‌ایم و مصرف بهینه داشتیم. در کارهای تحقیقاتی پیشرو و فعال هستیم و در بحث راضی نگاه داشتن مشتریان و افرادی که با ما ارتباط کاری دارند بیسار موفق عمل کرده‌ایم. به جرأت می‌توانم بگویم امکان ندارد کسی از کارخانه ما ناراضی بیرون برود. همیشه حق با مشتری است. همیشه برای او ارزش قائلیم و حتی اگر پروژه‌ای به ضررمان باشد، هرگز نمی‌گذاریم مشتری‌ها از ما ناراضی باشند. هرگز کارهای تحقیقاتی و توسعه را کنار نمی‌گذاریم. امکان ندارد وارد فازهای جدید نشویم. در فکر تولید پکیجی هستیم که هم آب گرم مصرفی‌مان را تأمین کند و هم بتواند سیستم گرمایشی سرمایشی ما را تأمین کند. در حال حاضر در ایران چنین چیزی نداریم. در کل همیشه در حال رشد هستیم و هرگز امروزمان مثل روز قبل نیست. همیشه تحولی در کارمان وجود دارد و فکر می‌کنم علت انتخاب مان به همین دلایل بوده است. بخش بازرگانی از بخش‌های جدید کارخانه‌مان است. از روش‌های نوین بازاریابی روز دنیا استفاده می‌کنیم تا از رقابتی که بین کشورها وجود دارد عقب نباشیم و همیشه به سمت رشد حرکت کنیم.
 
کارخانه را چطور مدیریت می‌کنید؟
سعی می‌کنم کارها را طوری به زیر مجموعه‌ها آموزش بدهم که خودشان قدرت تصمیم‌گیری داشته باشند و بتوانند مسایل را حل و فصل کنند. باید نیروهای مان را باور کنیم تا از خودشان خلاقیت نشان بدهند. همیشه با کمک این دوستان بوده که توانستیم رشد کنیم. شعار "ما بودن" را بیشتر سر می‌دهیم تا شعار "من بودن".
وقتی اینطور باشد، همه برای انجام کار دست به کار می‌شوند و آنطور نیست که به کسی زیاد فشار وارد شود و کسی دیگر بیکار بنشیند. همه در کار درگیر می‌شوند و در نهایت کار خوب از آب در می‌آید.
 
برای موفقیت در کار گروهی چه مواردی باید رعایت شود؟
با توجه به اینکه هر کسی نوعی خلاقیت دارد، باید او را براساس کاری که از دستش بر می‌آید، به کار مشغول کنند. تقسیم کار باید وجود داشته باشد و اینطور نباشد که مثلا اگر کسی مکانیک خوبی است به او کار جوشکاری بسپاریم. دومین مسئله‌ای که رعایت آن مهم است، حضور مشاور است. مثلا ما در مجموعه‌مان مشاورهای خیلی خوبی داریم که از حضورشان استفاده بهینه می‌کنیم. مشاوران با تجربه مجموعه‌ ما، همیشه ما را حمایت می‌کنند و در پیشرفت کارگروهی‌مان تأثیر دارند. در بحث‌های تولید، مالی و اداری با مشاورها صحبت می‌کنیم و با آنها ارتباط برقرار می‌کنیم. در بخش تولید، مالی و اداری با مشاورها صحبت می‌کنیم.
  
به عنوان مدیر کارخانه چه کار ویژه‌ای کرده‌اید؟
بحث تنبیه و تشویق را در کارخانه پیگیری می‌کنم. نیروهایی که در کار خلاقیت داشته باشند برای کاهش مصرف مواد اولیه و بهره‌وری پیشنهادهای خوبی بدهند، حتما مورد تشویق قرار می‌گیرند. وقتی کسی از بیرون وارد مجموعه می‌شود، واقعا این موارد را درک می کند.
  
طراحی این سیستم تأثیری در کارایی نیروها دارد؟
خیلی تأثیر می‌گذارد. مطمئن باشید وقتی در فضای تولید قرار می‌گیرد، همه نیروها مثل هم نیستند. قطعا افرادی درسطح‌های پایین هستند. تعداد معدودی در سطوح بالاتر و تعداد انگشت‌شمار در سطح بسیار خوب هستند. سیستم تشویق باعث می‌شود افرادی که در سطوح پایین‌تر هستند، خودشان را بالا بکشند. کارخانه هزینه کمی بابت تشویق می‌پردازد، اما همه اینها باعث می‌شود که کارخانه سود بیشتری داشته باشد و محصولات آن با کیفیت تر شود، هزینه ساخت آن پایین بیاید و رضایت مندی مشتری جلب شود. تنبیه هم در سیستم ما شامل سه مرحله اخطار است و در مرحله چهارم شامل جریمه و مرخصی بدون حقوق می شود. 2 سال است این سیستم را طراحی کردیم و تک تک نیروها در جریان آن هستند. در طول این زمان رشد در کارخانه مان بسیار بالا بوده و همه در تلاش هستند که کار خوب و خلاقانه ارائه بدهند تا هم منافع شخصی شان را حفظ کنند و هم یک سر و گردن از بقیه بالاتر باشند.
 
در ابتدای کار به درآمد، کارآفرینی یا رقابت فکر می‌کردید؟ کدامیک از این انگیزه‌ها در درون‌تان پر رنگ‌تر بود؟
هدف اصلی‌مان کار آفرینی و تولید کردن بود. شما زمانی درآمد کسب می‌کنید که بتوانید محصول با کیفیت و کار خوبی ارائه بدهید. هدف اصلی ما از کار، یعنی بخش اعظم آن، تولید بود. عاشق تولید بودیم، نه اینکه بخواهیم در ابتدای کار در فکر درآمد مالی آن باشیم. کسانی که از ابتدا بحث مالی را مطرح می‌کنند، نمی‌توانند به موفقیت برسند. شاید گاهی به موفقیت برسند، اما اینطور نیست که از کار لذت ببرند. چون نمی‌توانند چیزی را خلق کنند و به وجود بیاورند. واقعا لذت دارد که بتوانی محصولی تولید کنی تا هزاران نفر از آن سود ببرند. کارخانه ما به شکل غیرمستقیم با افراد زیادی در ارتباط است.
 
تولید محصول در کارخانه‌تان، سهمی در پیشرفت اقتصادی کشور دارد؟
در ماه 200 تا 500 هزار دلار صادرات داریم. بسته به نوع فعالیت‌مان در داخل کشور ارزآوری داریم. با توجه به اینکه محدودیت فضای تولید داریم، نمی‌توانیم صادرات‌مان را از این مبلغ بالاتر ببریم. البته کارخانه قصد دارد تولید را حداقل به 2 برابر ظرفیت حال حاضرش برساند. در این صورت روی صادرات می‌توانیم مانور بدهیم.
  
چقدر به درآمد فکر می‌کنی؟
با اینکه همه در کارخانه سهام‌دار هستیم، اما مانند دیگران حقوق‌ می‌گیریم. تمامی درآمدهایی که در پایان سال برآورد می‌شود دوباره خرج کارخانه می‌شود. در واقع هیچ نوع برداشتی نداریم. همیشه در حال توسعه و افزایش بهره‌وری هستیم. به نیروها تسهیلات می‌دهیم تا به جای اینکه بروند بانک و درگیر سیستم‌های بانکی شوند، از کارخانه تسهیلات بگیرند. بعد مقدار تسهیلات را از حقوق پرسنل کم می‌کنیم، بدون دریافت هیچ‌گونه بهره‌ای.
  
کسانی که به تازگی وارد کار اقتصادی شده‌اند با رعایت چه مواردی می‌توانند به پیشرفت در کار برسند؟
حداقل یک یا دو مشاور خیلی خوب در کار داشته باشند. متأسفانه در ایران تنها به چیزهای قابل دیدن بها می‌دهیم، اما به فکر زیاد بها نمی‌دهیم. در صورتی که بهای فکر خیلی بالاتر از چیزهای دیگر است. پیشنهاد می‌کنم هر کس می‌خواهد بنگاه اقتصادی ای تأسیس کند، حتما از مشاورانی که در این صنعت کسب تجربه کرده اند استفاده کند. اتفاقا در ایران مشاوران بسیار خوبی داریم. افراد باید مشاوره لازم را بگیرند تا بعدها دچار مشکل بحران و دردسرهای بعدی آن نشوند.
 
چقدر به رعایت اخلاق در کار معتقدید؟
به هیچ عنوان در کارخانه برخورد لفظی بین افراد پیش نمی‌آید. شاید گاهی پیش بیاید که یک مشتری پشت تلفن نسبت به همه پرسنل‌مان برخورد ناشایستی انجام بدهد. اما ما اولین کاری که می‌کنیم سکوت است. اجازه می‌دهیم قضاوت کند. در کارخانه کمیته انضباطی داریم. شخص مدیر عامل یا نماینده او در این کمیته حضور پیدا می‌کند و اختلاف‌ها را حل و فصل می‌کند. افراد را قانع می‌کنم که برخورد بد به سود هیچ کس نیست و به ضرر هر دو طرف خواهد بود. به نظم و انضباط بها می‌دهیم و از شرکت‌های خوب در منطقه هستیم. به خاطر روابط عمومی‌ای که نیروهای‌مان در داخل سازمان‌ها دارند.
 
چند ساعت در روز کار می‌کنید؟
12 ساعت، گاهی فقط برای صبحانه خوردن وقت دارم تا شب برگردم خانه و شام بخورم.
  
این مدل زندگی کردن را دوست دارید یا امکان دارد روزی پشیمان شوید از اینکه همه وقت‌تان را صرف کار کردید؟
دوست دارم. نمی‌توانم چیزی غیر از این باشم. زمانی که در کارخانه هستم فقط به کار می‌چسبم و آن زمان کار دیگری نمی‌کنم. تفریح و مسافرت هم برایم در جای خودش قرار دارد. اما زمانی که سرکار هستم، واقعا مفید کار می‌کنم. شاید در هفته 5 تا 10نفر مهمان از شرکت‌های دیگر داشته باشیم که در زمینه خرید یا مشاوره به ما مراجعه می‌کنند و معتقدند که نیروی ما واقعا نیروی مفیدی هستند. چون پِرت وقت ندارند، نسبت به سازمان‌های دیگر، واقعا از وقت‌مان بهینه استفاده می‌کنیم و از سیستم کار کردن‌مان هم راضی هستیم.
 
انتخاب به عنوان تولیدکننده برتر چه وظیفه‌ای بر دوش‌تان می‌گذارد؟
انتظارات از من بالا رفته و در هر سطحی که بودم باید یک مرحله خودم را بالاتر بکشم.
 
برنامه‌تان برای آینده چیست؟
کارخانه‌ای بسیار قوی، پیشرفته و همراه با تکنیک روز دنیا راه‌اندازی شود. خدا را شکر تا حالا خوب پیش رفته‌ایم. حمایت‌های سازمانی و دولتی هم خوب بوده‌اند. اصلی‌ترین برنامه‌مان تولید محصولی است که در تمامی بخش‌ها بتواند جوابگو باشد. همان پکیجی که گفتم تولید آب گرم، گرمایش و سرمایش داشته باشد.
  
در حوزه کاری‌تان با چه مشکلاتی مواجه هستید؟
به ما بها نمی‌دهند. با توجه به اینکه بهینه‌سازی انجام می‌دهیم، کارآفرینی و تحقیقات مفید داریم، انتظار داریم بیشتر از این به ما بها داده شود. نه اینکه وقتی مشکلی داری حتی جواب نامه‌ات را ندهند.
 
چون برند ما شناخته شده است، می‌توانیم محصولات تولیدی‌مان را بفروشیم، اما وقتی واحدهای تازه کار خلاقیت به خرج داده و محصول تازه‌ای تولید کرده اند، نمی‌توانند محصولات خودشان را بفروشند، چون حامی و هیچ پشتوانه مالی‌ای ندارند. نبود حمایت‌های مالی از دیگر مشکلات ماست. دادن وام‌های با بهره کم می‌تواند حمایت خوبی باشد تا تولید کنندگان دیگر دغدغه‌ای بابت تأمین مواد اولیه و سرمایه در گردش خود نداشته باشند و فقط فکرشان را معطوف به تولید کنند.
 
در کارخانه‌تان چقدر به نیروهای جوان اعتماد می‌کنید؟
جز مشاورها در تمام بخش‌های کارخانه میانگین سنی نیروها بین 28 تا 29 سال است. همه جوان هستیم. در زمان استخدام نیروها شگرد استخدام نیروهای جوان را داشتیم. از جوان‌هایی که صداقت کاری دارند، حتی اگر کار بلد نباشند، استفاده می‌کنیم و سپس خودمان آموزش‌های لازم را به آنها می‌دهیم. سعی می‌کنیم نیروهای جوان و خوب را شناسایی کنیم و به محض اینکه ببینیم شخصی خلاقیت و صداقت دارد، قطعا او را جذب می‌کنیم.
 
چرا روی استخدام نیروهای جوان تمرکز کرده‌اید؟
چون پشتکاری که در نیروهای جوان وجود دارد را در نیروی سالخورده و میان‌سال پیدا نمی‌شود. شاید این نیروها تجربه کاری داشته باشند، اما نیروهای جوان خلاقیت و پشتکار بیشتری دارند.
 


***