گزارش برنا از نشست ˝خواجه نصیر؛ فیلسوف گفتگو˝
دینانی: خدمات خواجهنصیر به معارف شیعی بینظیر است
استاد فلسفه دانشگاه تهران گفت: خواجه نصیر یک فیلسوف ایرانی و شیعه مذهب است و ما به نوعی استقلال خودمان را مدیون او هستیم. خدمت او به فرهنگ استقلال و معارف شیعی بی نظیر است اما متأسفانه خیلی او را نمی شناسیم.
به گزارش خبرنگار اندیشه برنا نشست بررسی "خواجه نصیر ؛ فیلسوف گفتگو" عصر روز گذشته چهارشنبه 22 دی با حضور غلامحسین ابراهیمی دینانی در سرای اهل قلم برگزار شد.
بنا بر این گزارش در ابتدای مراسم ابراهیمی دینانی با اشاره به اینکه بدون تردید خواجه نصیر طوسی یکی از نوابغ جهان اسلام و تشیع بوده است گفت: متفکری به خلوص او در عالم تشیع به واقع وجود ندارد و تنها در پی او می توان از ملاصدرا نام برد و به نظر می رسد اگر خواجه نصیر نبود ملاصدرایی هم به وجود نمی آمد.
وی در ادامه به دشمنی جهان عرب با خواجه نصیر اشاره کرد و علت آن را کاملا سیاسی دانست و افزود: خواجه نصیر به معنای واقعی فردی بود که تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد و با هولاکوخان که تهدید بزرگ جهان اسلام به حساب می آمد خلافت چند قرنی عباسی را از بین برد و به همین دلیل مورد نفرت اعراب قرار گرفت.
این استاد فلسفه دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه اگر خواجه نصیر نبود شاید همین امروز هم ما در زیر چکمه های خلفای عباسی حضور داشتیم ادامه داد: خواجه این تسلط را در قرن هفتم پایان داد و با تدبیر خود همچنین با تکیه بر قدرت خان مغول خلافت عظیم ششصد ساله عباسی را از بین برد.
نویسنده کتاب «فیلسوفان یهودی و یک مسأله بزرگ» تصریح کرد: از قرن هفتم تا کنون که تقریبا هشت قرن از دوران خواجه نصیر میگذرد ما کمتر به این اندیشمند پرداخته ایم چرا که او علاوه بر تدبیر سیاسیاش در تمامی علوم از جمله شعر، ادب ، عروض، فلسفه و اخلاق کتاب تألیف کرده است.
دینانی همچنین به خدمات فرهنگی خواجه نصیر اشاره کرد و گفت: وی در قرن هفت کتابخانه چهار هزار کتابی را بنا کرد و همچنین دانشمندان غرب هنوز در حیرتاند از رصدخانه ای که او در مراغه ساخته بود و این دو فعالیت از مهم ترین اقدامات فرهنگی خواجه نصیر به حساب می آید.
این نویسنده آثار فلسفی گفت: خواجه وقتی کتاب اخلاق ناصری را به سفارش یکی از پادشاهان مغول نوشت خیلی به آن اعتقادی نداشت چرا که وی اصولا اعتقادی به اخلاق ارسطویی که تقریبا تمام کتاب های ما ریشه در آن دارد نداشت و در کتاب «اوصاف الاشراف» معنای واقعی اخلاق در ذهن خود را به نگارش درآورده است. وی معتقد به اخلاقی بر پایه عرفان و معرفت بود .
این مدرس دانشگاه همچنین به نقش خواجه نصیر در علم فلسفه اشاره کرد و با تأکید بر این که خواجه نصیر در معنای واقعی یک فیلسوف تمام عیار است که برخی به اشتباه او را متکلم می دانند توضیح داد: خواجه نصیر در کتاب «تجریدالعقاید» مباحث ناب فلسفی را بیان می کند که تا به امروز بیش از 60 شرح بر این کتاب نوشته شده است.
عضو هیأت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ادامه داد: کتاب «تجرید العقاید» شاید به ظاهر اثری کلامی به نظر رسد اما در واقع کلام نیست بلکه به عقاید از یک نگاه عقلانی و فلسفی میپردازد و برخلاف متکلمانی مانند جوینی ، غزالی و شیخ مفید که سعی میکنند عقاید را با آنچه که باور دارند هر طور شده اثبات کنند اما خواجه این طور نیست بلکه با عقلانیت به بررسی عقاید می پردازد.
دینانی با بیان اینکه فیلسوف از بنیادی ترین مسائل عالم صحبت می کند افزود: بنابراین در نوع مباحث اندیشمندان معلوم می شود که وی متکلم است یا فیلسوف و واقعا خواجه نصیر یک فیلسوف است چرا که با عقلانیت محض درباره مسائل بحث می کند.
نویسنده کتاب "خواجه نصیر؛ فیلسوف گفتگو" تصریح کرد: خواجه دشمن اشعریون است و کلام منحط شده اشعریت را به فلسفه میبرد و در واقع خواجه کلام شیعه را نجات داد و آنرا به اوج فلسفه و عقلانیت برد.
وی با تأکید بر اینکه این بزرگترین خدمت خواجه به علم تشیع است و برای اولین بار نصیب خواجه نصیر شد گفت: دقیقا ملاصدرا در پی تفکر خواجه نصیر حرکت کرده است و به واقع ملاصدرا پیرو خواجه بوده است یعنی بعد از خواجه فیلسوف شد.
این مدرس فلسفه در ادامه به دلیل نامگذاری کتابش با عنوان «خواجه نصیر؛ فیلسوف گفتگو» اشاره کرد و توضیح داد: خواجه نصیرالدین طوسی با تمامی علما و فیلسوفان جهان اسلام و غیر اسلام ارتباط داشته و با آنها مکاتبه می کرد و حرف آنها را به دقت گوش می داد برای همین توانست با عرفا ، متکلمین و فلاسفه گفتگو کند و در واقع کارش ارتباط با علمای جهان اسلام بوده است.
دینانی با اشاره به اینکه خواجه نصیر فیلسوفی است که در ایران آن طور که شایسته بوده شناخته نشده است تصریح کرد: من سعی کرده ام درباره فیلسوفانی که شناخته شده نیستند کتاب بنویسم به همین دلیل درباره ملاصدرا و ابن سینا هیچ کتابی ننوشته ام چون همه آنها را می شناسند و من ترجیح می دهم به سراغ اندیشمندانی مثل خواجه نصیر و ابن رشد که خیلی مطرح نیستند بروم و آنها را معرفی کنم .
وی در پایان تأکید کرد: خواجه نصیر یک فیلسوف ایرانی و شیعه مذهب است و ما به نوعی استقلال خودمان را مدیون این فیلسوف هستیم بنابراین خدمت او به فرهنگ استقلال و معارف شیعی ما بی نظیر است. اما متأسفانه ما خیلی او را نمی شناسیم.
بنا بر این گزارش در ابتدای مراسم ابراهیمی دینانی با اشاره به اینکه بدون تردید خواجه نصیر طوسی یکی از نوابغ جهان اسلام و تشیع بوده است گفت: متفکری به خلوص او در عالم تشیع به واقع وجود ندارد و تنها در پی او می توان از ملاصدرا نام برد و به نظر می رسد اگر خواجه نصیر نبود ملاصدرایی هم به وجود نمی آمد.
وی در ادامه به دشمنی جهان عرب با خواجه نصیر اشاره کرد و علت آن را کاملا سیاسی دانست و افزود: خواجه نصیر به معنای واقعی فردی بود که تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد و با هولاکوخان که تهدید بزرگ جهان اسلام به حساب می آمد خلافت چند قرنی عباسی را از بین برد و به همین دلیل مورد نفرت اعراب قرار گرفت.
این استاد فلسفه دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه اگر خواجه نصیر نبود شاید همین امروز هم ما در زیر چکمه های خلفای عباسی حضور داشتیم ادامه داد: خواجه این تسلط را در قرن هفتم پایان داد و با تدبیر خود همچنین با تکیه بر قدرت خان مغول خلافت عظیم ششصد ساله عباسی را از بین برد.
نویسنده کتاب «فیلسوفان یهودی و یک مسأله بزرگ» تصریح کرد: از قرن هفتم تا کنون که تقریبا هشت قرن از دوران خواجه نصیر میگذرد ما کمتر به این اندیشمند پرداخته ایم چرا که او علاوه بر تدبیر سیاسیاش در تمامی علوم از جمله شعر، ادب ، عروض، فلسفه و اخلاق کتاب تألیف کرده است.
دینانی همچنین به خدمات فرهنگی خواجه نصیر اشاره کرد و گفت: وی در قرن هفت کتابخانه چهار هزار کتابی را بنا کرد و همچنین دانشمندان غرب هنوز در حیرتاند از رصدخانه ای که او در مراغه ساخته بود و این دو فعالیت از مهم ترین اقدامات فرهنگی خواجه نصیر به حساب می آید.
این نویسنده آثار فلسفی گفت: خواجه وقتی کتاب اخلاق ناصری را به سفارش یکی از پادشاهان مغول نوشت خیلی به آن اعتقادی نداشت چرا که وی اصولا اعتقادی به اخلاق ارسطویی که تقریبا تمام کتاب های ما ریشه در آن دارد نداشت و در کتاب «اوصاف الاشراف» معنای واقعی اخلاق در ذهن خود را به نگارش درآورده است. وی معتقد به اخلاقی بر پایه عرفان و معرفت بود .
این مدرس دانشگاه همچنین به نقش خواجه نصیر در علم فلسفه اشاره کرد و با تأکید بر این که خواجه نصیر در معنای واقعی یک فیلسوف تمام عیار است که برخی به اشتباه او را متکلم می دانند توضیح داد: خواجه نصیر در کتاب «تجریدالعقاید» مباحث ناب فلسفی را بیان می کند که تا به امروز بیش از 60 شرح بر این کتاب نوشته شده است.
عضو هیأت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ادامه داد: کتاب «تجرید العقاید» شاید به ظاهر اثری کلامی به نظر رسد اما در واقع کلام نیست بلکه به عقاید از یک نگاه عقلانی و فلسفی میپردازد و برخلاف متکلمانی مانند جوینی ، غزالی و شیخ مفید که سعی میکنند عقاید را با آنچه که باور دارند هر طور شده اثبات کنند اما خواجه این طور نیست بلکه با عقلانیت به بررسی عقاید می پردازد.
دینانی با بیان اینکه فیلسوف از بنیادی ترین مسائل عالم صحبت می کند افزود: بنابراین در نوع مباحث اندیشمندان معلوم می شود که وی متکلم است یا فیلسوف و واقعا خواجه نصیر یک فیلسوف است چرا که با عقلانیت محض درباره مسائل بحث می کند.
نویسنده کتاب "خواجه نصیر؛ فیلسوف گفتگو" تصریح کرد: خواجه دشمن اشعریون است و کلام منحط شده اشعریت را به فلسفه میبرد و در واقع خواجه کلام شیعه را نجات داد و آنرا به اوج فلسفه و عقلانیت برد.
وی با تأکید بر اینکه این بزرگترین خدمت خواجه به علم تشیع است و برای اولین بار نصیب خواجه نصیر شد گفت: دقیقا ملاصدرا در پی تفکر خواجه نصیر حرکت کرده است و به واقع ملاصدرا پیرو خواجه بوده است یعنی بعد از خواجه فیلسوف شد.
این مدرس فلسفه در ادامه به دلیل نامگذاری کتابش با عنوان «خواجه نصیر؛ فیلسوف گفتگو» اشاره کرد و توضیح داد: خواجه نصیرالدین طوسی با تمامی علما و فیلسوفان جهان اسلام و غیر اسلام ارتباط داشته و با آنها مکاتبه می کرد و حرف آنها را به دقت گوش می داد برای همین توانست با عرفا ، متکلمین و فلاسفه گفتگو کند و در واقع کارش ارتباط با علمای جهان اسلام بوده است.
دینانی با اشاره به اینکه خواجه نصیر فیلسوفی است که در ایران آن طور که شایسته بوده شناخته نشده است تصریح کرد: من سعی کرده ام درباره فیلسوفانی که شناخته شده نیستند کتاب بنویسم به همین دلیل درباره ملاصدرا و ابن سینا هیچ کتابی ننوشته ام چون همه آنها را می شناسند و من ترجیح می دهم به سراغ اندیشمندانی مثل خواجه نصیر و ابن رشد که خیلی مطرح نیستند بروم و آنها را معرفی کنم .
وی در پایان تأکید کرد: خواجه نصیر یک فیلسوف ایرانی و شیعه مذهب است و ما به نوعی استقلال خودمان را مدیون این فیلسوف هستیم بنابراین خدمت او به فرهنگ استقلال و معارف شیعی ما بی نظیر است. اما متأسفانه ما خیلی او را نمی شناسیم.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
