شهر ما از داشتن هویت تصویری واحد محروم است
مسعود سپهری طراح و گرافیست در گفتوگو با خبرنگار تجسمی برنا، درباره طراحی تابلوهای مترو گفت: این نیاز در سراسر ایران وجود دارد. تهران هم از نظر گرافیک محیطی و طراحی انواع سیستمهای راهنمایی شهری شامل علائم و نشانههای تصویری و نوشتاری است. این علائم برای سر و سامان دادن به کلانشهری چون تهران ضعیف است.
وی ادامه داد: با ضعیف بودن سیستم راهنمایی و علامتهای شهری هویت تصویری شهر کم کم در اذهان گم میشود. چراکه برعکس شهرهای قدیم که تنها یک بازار و مسجد و ... داشت به این راحتی شهر ساخته نمیشود و نیاز به گرافیک محیطی و گرافیک اطلاع رسانی و راهنمایی شهری داریم. هنرمندان گرافیست هم بیشتر به جنبههای هنری توجه میکنند و البته سفارش دهندهای هم در زمینه گرافیک محیطی وجود ندارد. درصورتی که یک ساختمان علاوه بر معماری خوبی که دارد نیازمند لایه نازکی به نام طراحی گرافیک است.
وی افزود: پاساژها و مراکز خرید متعددی در شهرها ساخته میشود که همهشان معماریهای خوب و کاملی دارند اما تفاوت اصلی آن با مراکز خرید دیگر نقاط دنیا و همین کشورهای همسایه این است که تصاویر و نشانههای گرافیکی آنقدر به هم ریخته است که به معماری توجه نمیشود. درحالی که یک ساختمان و مرکز خرید یا شهرک جدیدالتاسیس نیاز به طراحی گرافیکی دارد که به آن هویت میدهد.
این هنرمند گرافیست درباره وظیفه سازمان زیباسازی شهرداری در این زمینه نیز اظهار کرد: این سازمان فعالیتهایی انجام داده است اما کافی نیست. زیباسازی نظام منسجمی برای ایجاد هویت شهری ندارد. پایه علائم تصویری باید بر این باشد که مردم یادشان بیاید که کجا رفتند و این تنها با معماری و شهرسازی میسر نمیشود. باید از کارشناسان زبده برای ایجاد علائم تصویری مناسب دعوت کنند.
وی همچنین درباره خلاقیت در طراحی علائم راهنمایی نیز عنوان کرد: بخش خلاق کار این است که طراح با دید خلاقانه به سیستم تصویری هویت میدهد. جالب این است که فضاهای آموزشی نیز از داشتن هویت تصویری جامع و واحد محروم هستند. وارد دانشگاه شریف که میشوید بعد از تابلوی اصلی هر گوشه یک علامتی وجود دارد و هویت این دانشگاه مشخص نیست.
سپهر بر اهمیت برانگیخته شدن آموزش عمومی و استفاده درست از علائم راهنمایی و جهتیابی تاکید و تصریح کرد: آموزش عمومی باید برانگیخته شود تا متصدیان امر در بخش خصوصی و دولتی از اهیمت این مبحث آگاه شوند. سفارش در این زمینه کم است و به همین علت همکاران گرافیست اهمیت کمی به آن میدهند. من هم یک سال و نیم پیگیری داشتم تا توانستم مسوولان مترو را راضی کنم که از خط چهار به بعد سیستم تصویری را بازسازی کنند و سر و سامانی دهند. قریب به 7 ماه انجام این پروژه زمان برد و شما از خط 4 به بعد تغییر حال و هوا را حس میکنید در صورتی که تنها علائم و نشانهها عوض شده است.
هنرمند تقدیر شده در نخستین جشنواره سرو نقرهای همچنین درباره تابلوهای علائم ترافیکی در تهران عنوان کرد: راهنمایی و رانندگی دو بخش است. یکی علائم و تابلوهای ترافیکی که سازمان زیباسازی با همکاری طراح بسیار پرکاری به اسم محمد رضا بقاپور موفق شد بعد از 16 سال با تابلوهای سبز و خط ترافیکی، سامان عمومی به علائم راهنمای ترافیک شهر تهران دهد؛ . اکنون تهران بهترین علائم راهنمای ترافیک را دارد.
وی درباره علائم راهنمایی و رانندگی نیز تصریح کرد: اما خارج از تهران علائم جادهها و راهها میراث 35 سال پیش است و متعلق به شرکت انگلیسی به نام اتکینز اینترنشنال. آییننامهای که در حال حاضر وجود دارد متعلق به همین شرکت بوده و هیچ تغییری هم نکرده است. علائم، خط خوانایی ندارند و رنگ تابلوها یک دست نیستند. ایراداتی وارد است اما وزارت راه متاسفانه از گرافیکان برای حل این موضوع کمک نمیگیرد.
به گزارش خبرنگار هنرهای تجسمی برنا، مسعود سپهر گرافیستی است که در نخستین نمایشگاه سرو نقرهای برای طراحی تابلوهای مترو مورد تقدیر قرار گرفت. وی متولد ۱۳۳۵ است و فارغ التحصیل کالج چاپ لندن ـ انگلستان و کارشناس در رشته طراحی ـ تایپو گرافیک و برنامه ریزی چاپ و فارغ التحصیل دوره آموزش تکمیلی از مرکز آموزش اَپِل، پاریس ـ فرانسه طراحی قلمهای چاپی در شرایط فن آوری جدید دیجیتال.
فعالیت مسعود سپهر در زمینه طراحی تابلوهای مترو از این رو مورد تقدیر قرار گرفته که کوششی نوین در جهتی است که طراحان داخلی کمتر روی آن توجه کردند؛ علائم شهری که زیاد مورد توجه قرار نگرفتند.
