طنزپردازان چشمانداز ˝ایران ۱۴۰۴˝ را واکاوی کنند
به گزارش سرویس فرهنگوهنر برنا، ناصر فیض مدیر دفتر طنز حوزه هنری و دبیر بخش طنز جشنواره "ایران 1404" درباره چگونگی حضور طنزپردازان در این جشنواره گفت: اولین کاری که طنزپردازان باید کنند این است که سند چشمانداز را مطالعه کنند. این که 1404 به چه معناست و اصلا چشمانداز 1404 چه رئوسی دارد. البته هنوز هم بسیاری نمیدانند 1404 یعنی چه؟
وی افزود: به اعتقاد من، ما باید اهداف و موارد ذکر شده در سند چشمانداز را بررسی کنیم و ببنیم کجا موفق بودهایم و در چه حوزهای هنوز به نتیجه نرسیدهایم. مثلا اگر قرار بوده است طرح و یا اقدامی پس از گذشته سالها و در درازمدت بازدهی داشته باشد، در سال 1404 بعد از گذشت 45 سال از انقلاب اسلامی، زمان خوبی است که قضاوت کنیم این بازدهی پیش آمده است یا خیر.
فیض ادامه داد: نیازی نیست توضیح زیادی دهیم که هنرمندان چه کنند و چطور میتوانند درباره ایران 1404 به خلق اثر دست بزنند، بلکه مطالعه و آگاهی از رئوس ذکر شده در چشمانداز، خود راه را پیش پای آنها میگذارد. طنزپردازی که به سازندگی فکر میکند و اصلاح جامعه، جنبههای مثبت را استخراج کرده و شرح میدهد، اگر جنبه منفی نیز وجود داشته باشد، میتوانند آن را با شوخی تذکر دهند. از سوی دیگر هنرمند میتواند ببیند انتظار دارد در 20 سال آینده چه اتفاقی در کشورش بیافتد.
مدیر دفتر طنز در ادامه اظهار کرد: اگر طنزپردازی به بخشی از چشمانداز انتقاد دارد، میتواند این انتقاد خود را به شکلی ظریف و لطیف، گوشزد کند. انتقاد باید به گونهای باشد که این حس به مسئول یا مخاطب منتقل شود که هنرمند نیز دوست دارد اهداف چشمانداز محقق شود. چراکه فکر میکنم نمیتوان کسی را پیدا کرد که ایرانی باشد و با کرامت انسانی، آزادی مشروع، مردم سالاری دینی، عدالت اجتماعی و ... که در چشمانداز به آنها اشاره شده، مخالف باشد.
فیض تاکید کرد: در واقع صحبت از اهداف چشمانداز، تکرار و تذکر آنهاست. دیدهایم که در تبلیغات مثلا نام ساعت سیکو را میبرند، بدون هیچ حرف دیگری و همین تبلیغ غیر مستقیم است. یعنی مردم میبینند چنین کالایی وجود دارد و به دیدن و یا خرید آن جذب میشوند. تکرار اهداف چشمانداز نیز تذکری است تا در جامعه تکرار شوند. اگر عدالت اجتماعی هنوز محقق نشده است، طنزپرداز با اشاره، انتقاد و نیش طنز خود آن را گوشزد میکند.
وی در توضیح این صحبت خود، گفت: مسلما هنوز بخش عمده سند چشمانداز کاملا عملی نشده است، چون اگر این رئوس ذکر شده در سند، محقق شده بودند، دیگر نیازی نبود برای آنها، چشمانداز تدوین کنیم. طنزپرداز با نگاه خود که متفاوت از نگاه دیگران است، میتواند این موارد را بررسی کند.
دبیر بخش طنز "ایران 1404" تصریح کرد: برخی میگویند نمیشود در این حوزه وارد شد و آزادی عمل نداریم و ... اما ما در نشست تخصصی که با طنزپردازان داشتیم، آنها را متقاعد کردیم که اگر طنزپرداز نگاه دلسوزانه و ظریف داشته باشد، هیچ اتفاقی برایش نمیافتد. ما طنزپردازان بسیاری داریم که در روزنامهها و سایتهای رسمی مشغول به کار هستند و گاهی چیزهایی مینویسند که در تصور اول، شاید بگوییم چطور جرات کرده است؟ اما وقتی میبینیم هدف تخریب نیست و نگاه اصلاحگرایانه وجود دارد، متوجه میشویم که هیچ ممانعتی وجود ندارد.
وی در پایان گفت: برخی محدودیتها در تمام جوامع وجود دارند و مخصوص ایران نیستند. توهین نکردن به اشخاص، قومیتها، ارزشها و ... مواردی هستند که هر عقل سلیمی آنها را میپذیرد. دوستان طنزپرداز ما اتفاقا این جا و در این جشنواره فرصتی دارند که نشان دهند واقعا طنز را میشناسند و به ظرافتهای طنز احاطه دارند. طنزپردازان با بررسی موارد مطرح شده در چشمانداز "ایران 1404" میتوانند موارد مثبت آن را تکرار و جنبههای منفی را گوشزد کنند.
