خبرنگار سابق بی بی سی و مستندساز انگلیسی چگونه مسلمان شد
به گزارش سرویس فرهنگی برنا دومین جلسه سینما بیداری با حضور کارشناسان مرتبط از جمله محمدرضا شفاء (كارشناس- مجری)، یوآن ریدلی (مستندساز انگلیسی) و نادر طالبزاده (فیلمساز) برگزار شد.
این نشست در سینما آزادی به نقد و بررسی فیلم «گوانتانامو؛ بدون حصار» اختصاص داشت.
یوآن ریدلی، كارگردان این اثر که در جلسه حضور داشت قبل از اینكه درباره فیلم چیزی بگوید، درباره علت تشرفش به اسلام توضیح داد: «من خبرنگار B.B.C بودم كه برای تهیه گزارش به افغانستان سفر كردم و در آنجا توسط گروه طالبان دستگیر شدم. بعد از اتفاقاتی كه برایم رخ داد، به اسلام مشرف شدم و بعد از آن به كلی زندگیام تغییر كرد.»
شفاء با پرسش درباره تغییراتی كه در زندگی ریدلی بعد از تشرف به اسلام برایش به وجود آمد، از وی خواست تا در این باره توضیح دهد. ریدلی در پاسخ به این سوال گفت: «بعد از تشرف به اسلام، تغییر زیادی در باورهای من به وجود آمد. ولی بیشتر از آن، در سبك زندگیام تغییرات اساسی به وجود آمد؛ چراكه تا قبل از مشرف شدن به اسلام هم كارم زیاد بود و هم خیلی میهمانی و پارتی میرفتم و روزی 40 نخ سیگار میكشیدم و مشروب میخوردم. اما بعد از مسلمان شدن، خوردن الكل را ترك كردم و مدت یكسال هم طول كشید تا سیگار را ترك كنم.»
در ادامه جلسه مجری از «ریدلی» درباره شانس حضورش در گوانتامو پرسید و اینكه چطورتوانسته به این زندان مخوف كه همه دوست دارند از دورن آن باخبر باشند ورود پیدا كند؟
«ریدلی» هم پاسخ داد: «به نظر خودم كه یك اتفاق خیلی عجیب بود و یك بخشی از سرنوشت من را رقم زد. اما ماجرا از این قرار بود كه در Press TV یك برنامهای پخش میشود كه به وقایع سیاسی كه در هفته رخ داده میپردازد. در این برنامه راجع به مداوای بیماران در زندان گوانتانامو صحبت شد و این كه پزشكان در این زندان به وظیفه پزشكی خود عمل نمیكنند. بعد از پخش این برنامه بود كه از گوانتانامو زنگ زدند و گفتند كه این حرفها حقیقت ندارد. من هم به آنها گفتم كه اگر حقیقت ندارد، پس بگذارید بیاییم و از آنچه كه واقعی است فیلم بسازیم. آنها مخالفت كردند و من پرسیدم پس آزادی بیان چه میشود؟ ارتباط را قطع كردند و دوباره تماس گرفتند و گفتند كه به زندان بروم. من از آنها پرسیدم یعنی یك بلیط یكسره برای گوانتانامو بگیرم؟ آنها گفتند نه. برای ساخت فیلم به شما اجازه داده شده است و 9 ماه بعد بود كه برای فیلمسازی به گوانتانامو رفتم. ولی شرط گذاشتند كه نه با زندانیها حرف بزنم و نه به بخش اصلی بروم.»
ریدلی در پاسخ به سوال مجری كه آیا این فیلم در جای دیگری هم پخش شده یا نه، گفت: «در جشنواره فیلم «الجزیره» این فیلم نمایش داده شده است و به غیر از چند نشست خصوصی، در جای دیگری پخش نشده و من امیدوارم كه با تبلیغات Press TV، در شبكههای دیگر هم نمایش داده شود.
وقتی شفاء از برخورد مخاطبان با فیلم پرسید و اینكه آیا با نظر مخالف روبهرو شدهاید یا نه؟ ریدلی پاسخ داد: «تا به الان تنها یك نفر به این فیلم دید انتقادی داشته و او هم كسی بوده كه خود مدتی در گوانتانامو زندانی بوده و به این معترض بود كه چرا عمق فاجعه نشان داده نشده است؟ البته من سعی كردم نگاه فیلم، مستند باشد و فیلم حرف خودش را بزند. اما فكر كنم كارم موفق نبوده، چون از طرف مسوولان گوانتانامو با من تماس گرفته شد. و به آنجا دعوت شدم تا فیلم دیگری بسازم. این در حالی است كه یك هفته قبل از این با ویزای من به علت حمایت از تروریسم، موافقت نشد.»
آنچه حاضرین پرسیدند:
جلسه با پرسش و پاسخ حاضرین ادامه پیدا كرد و در این میان یكی از حاضرین این سوال را مطرح كرد كه چقدر از فیلم «گوانتانامو...» سانسور شده است و ریدلی گفت: «من با یك گروه هفت نفری از زندانبانها همراه بودم كه من را در همه جا همراهی میكردند و در بدو ورود به ما قوانین مشخصی دادند كه به نظرم عجیب میآمد. مثل اینكه در فیلمبرداری مشخص نشود كه گوانتانامو در جزیره واقع است و اینكه از هیچ نگهبانی به طور مستقیم فیلم گرفته نشود و مثل اینها و در آخر هر روز هم تمام راشهای ما را میدیدند و برخی از قسمتها را سانسور میكردند كه صحنهها جزو صحنههای كلیدی فیلم نبودند بلكه بیشتر صحنههایی كه موقعیت مكانی آنجا را نشان میداد را حذف میكردند.
در این قسمت از جلسه بود كه نادر طالبزاده به جمع اضافه شد. این فیلمساز در تعریف شخصیت ریدلی گفت: شخصیت خانم ریدلی جدای از مستندساز بودنش شخصیتی بسیار بحثبرانگیز است. نحوه تشرفش به اسلام و مستندهایی كه تا الان ساخته بسیار جذاب است.
یكی دیگر از حاضران از ریدلی خواست تا به این پرسش كه مهمترین سوژه در ایران را برای فیلمسازی چه میداند پاسخ دهد. ریدلی توضیح داد: «به موضوعات خاصی علاقهمندم كه در اینجا فرصتی برای مطرح كردن پیش آمد. خیلی دوست دارم كه درباره مرز ایران و افغانستان و موضوع موادمخدر در آنجا و پلیسهایی كه در این مرز كشته شدهاند، مستند بسازم.»
حاشیه
نادر طالبزاده درباره برگزاری نشستهای تخصصی سینمابیداری در حاشیه جشنواره فیلم كوتاه گفت: قدمی كه جشنواره فیلم كوتاه در این زمینه برداشته قدم بسیار بزرگی است و آغازكننده یك حركت شده كه تا قبل از این وجود نداشته است. ما تا قبل از این نگاهی به این حركت نداشتهایم و خوشحالم كه اولین قدم را این جشنواره برداشته است. سینمای مستند، فیلم كوتاه و تجربی همگی عرصههایی است كه از طریق آنها میتوان تبادل اطلاعات با كشورهای دیگر داشته باشیم. هرچند ممكن است الان ضرورت وجود چنین نشستهایی احساس نشود ولی به طور حتم در درازمدت، نتیجه مطلوب را به دست خواهیم آورد.
