پاسخ به یک پرسش/۶
آرزوی مرگ دارم...گناه میکنم؟
با توجه به اینکه خداوند انسان را به این جهان آورده، باید هر چه بیش تر از فرصت استفاده کند. بهترین بهره برداری را از زندگی این جهان داشته باشد.
باشگاه جوانی برنا/اگر شخصی آرزوی مرگ كند گناه دارد؟
البته به یاد مرگ بودن عامل بسیار مهمی در جلوگیری از معاصی و گناهان است. از این رو در روایات بسیار به آن سفارش شده است. ولی باید توجه داشت که نعمت وجود و هستی و زندگی در این جهان از نعمتهای بزرگ الهی است. کسی که آرزوی مرگ میکند، گویا این نعمت بزرگ را کفران کرده و آن را نادیده میانگارد.
با توجه به اینکه خداوند انسان را به این جهان آورده، باید هر چه بیش تر از فرصت استفاده کند. بهترین بهره برداری را از زندگی این جهان داشته باشد. بهرهای که همراه با کمال انسانی و تقرب به خدا باشد و سبب نجات در آخرت شود.
در حدیث آمده است که روزی پیامبر اکرم به عیادت بیماری رفت. از او احوالپرسی کرد. بیمار از درد و مشکلاتش نالید و آرزوی مرگ کرد. حضرت به او فرمود: «لَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ فَإِنَّكَ إِنْ تَكُ مُحْسِناً تَزْدَدْ إِحْسَاناً وَ إِنْ تَكُ مُسِیئاً فَتُؤَخَّرُ تُسْتَعْتَبُ فَلَا تَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ؛ (1) آرزوی مرگ نداشته باش، زیرا اگر تو آدم خوب و نیکو کاری باشی با طولانی تر شدن عمرت بر کارهای نیک شما افزوده میشود و اگر آدم بدی باشی با تأخیر افتادن مرگت، چه بسا دچار عتاب شوی.(در نتیجه توبه کنی و یا گرفتار سختی و رنج هایی در دنیا شوی که کفاره بدی ها و گناهانت شود و به خاطر آن آمرزیده شوی) ».
چنان که از امیر المومنین(ع) نیز نقل شده که : «لَا تَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ فَإِنَّ هَوْلَ الْمُطَّلَعِ شَدِیدٌ وَ إِنَّ مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ أَنْ یَطُولَ عُمُرُهُ وَ یَرْزُقَهُ اللَّهُ الْإِنَابَةَ إِلَى دَارِ الْخُلُودِ ؛ (2) یعنی آرزوی مرگ نکنید زیرا ترس و اضطراب لحظههای جان دادن و سکرات مرگ بسیار شدید و سخت است. یکی از خوشبختیهای انسان این است که عمرش طولانی باشد و در نتیجه با توبه و انابه به سوی قیامت و سرای ابدی برود».
از این رو آن حضرت در بیان دیگری میفرماید:«لا تتمنّ الموت الّا بشرط وثیق؛ (3) آرزوی مرگ نکنید، مگر آن که در اثر اطاعت و بندگی خدا، آخرتش را آن چنان آباد کرده باشد که به نجات و خلاصی خود وثاقت و اطمینان داشته باشد».
یکی از آن راهها شهادت است. از این رو در دعاها و سیره ائمه اطهار(ع) درخواست شهادت شده است، یا شهادت در راه خدا را یکی از آرزوهای خود دانستهاند. آری در برخی از مواقع لازم است انسان آرزوی مرگ کند و آن زمانی است که نمیتواند خود را از معصیت خدا باز دارد و برای ترک گناه راهی جز مرگ ندارد. ولی در غیر این صورت لازم است از خداوند عمری با برکت بخواهد. عمری که سراسر آن در راه عبادت خدا و اطاعت او صرف گردد.
چنان که امام سجاد (ع) در مناجات با خدا عرض میکند:«الهی عَمِّرْنِی مَا كَانَ عُمُرِی بِذْلَةً فِی طَاعَتِكَ فَإِذَا كَانَ عُمُرِی مَرْتَعاً لِلشَّیْطَانِ فَاقْبِضْنِی إِلَیْک؛ (4) خدای من ! تا زمانی که عمرم و اوقاتم صرف طاعت تو می شود به من عمر بده، و آن زمانی که عمرم می خواهد چراگاه شیطان شود، مرگم را برسان و مرا در قبض قدرت خود بگیر تا شیطان از وجودم بهره نبرد».
نکتهای که در پایان لازم است به آن توجه کنید این است که:
آرزوی مرگ از سوی یک مومن نباید ناشی از ناتوانی در برابر مشکلات زندگی باشد. فرد مومن باید در زندگی از هر جهت قوی باشد و با استفاده از دانش و معرفت، درایت و فهم خود و نیز مشورت و کمک خواستن از مومنان دیگر، گرفتاری های زندگی خود را رفع کند و با عزت، سر بلندی و سر فرازی زندگی خداپسندانه داشته باشد.
پی نوشتها:
1. محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعه، الناشر:موسسه آل البیت، قم، سنه النشر/1409 ه. ق، ج2، ص449 .
2. العلامه المجلسی، بحار الانوار، الناشر:موسسهالوفاء، بیروت، لبنان، سنه النشر/1404 ه. ق ، ج6، ص 138 .
3. عبد الواحد بن تمیمی آمدی، معجم الفاظ غرر الحكم درر الكلم، الناشر: مركز الابحاث و الدراسات الاسلامیه، تاریخ النشر/ذی القعده 1413. / تحقیق مصطفی درایتی، 1072 .
4. بحار الانوار، ج 70، ص61 .
البته به یاد مرگ بودن عامل بسیار مهمی در جلوگیری از معاصی و گناهان است. از این رو در روایات بسیار به آن سفارش شده است. ولی باید توجه داشت که نعمت وجود و هستی و زندگی در این جهان از نعمتهای بزرگ الهی است. کسی که آرزوی مرگ میکند، گویا این نعمت بزرگ را کفران کرده و آن را نادیده میانگارد.
با توجه به اینکه خداوند انسان را به این جهان آورده، باید هر چه بیش تر از فرصت استفاده کند. بهترین بهره برداری را از زندگی این جهان داشته باشد. بهرهای که همراه با کمال انسانی و تقرب به خدا باشد و سبب نجات در آخرت شود.
در حدیث آمده است که روزی پیامبر اکرم به عیادت بیماری رفت. از او احوالپرسی کرد. بیمار از درد و مشکلاتش نالید و آرزوی مرگ کرد. حضرت به او فرمود: «لَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ فَإِنَّكَ إِنْ تَكُ مُحْسِناً تَزْدَدْ إِحْسَاناً وَ إِنْ تَكُ مُسِیئاً فَتُؤَخَّرُ تُسْتَعْتَبُ فَلَا تَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ؛ (1) آرزوی مرگ نداشته باش، زیرا اگر تو آدم خوب و نیکو کاری باشی با طولانی تر شدن عمرت بر کارهای نیک شما افزوده میشود و اگر آدم بدی باشی با تأخیر افتادن مرگت، چه بسا دچار عتاب شوی.(در نتیجه توبه کنی و یا گرفتار سختی و رنج هایی در دنیا شوی که کفاره بدی ها و گناهانت شود و به خاطر آن آمرزیده شوی) ».
چنان که از امیر المومنین(ع) نیز نقل شده که : «لَا تَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ فَإِنَّ هَوْلَ الْمُطَّلَعِ شَدِیدٌ وَ إِنَّ مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ أَنْ یَطُولَ عُمُرُهُ وَ یَرْزُقَهُ اللَّهُ الْإِنَابَةَ إِلَى دَارِ الْخُلُودِ ؛ (2) یعنی آرزوی مرگ نکنید زیرا ترس و اضطراب لحظههای جان دادن و سکرات مرگ بسیار شدید و سخت است. یکی از خوشبختیهای انسان این است که عمرش طولانی باشد و در نتیجه با توبه و انابه به سوی قیامت و سرای ابدی برود».
از این رو آن حضرت در بیان دیگری میفرماید:«لا تتمنّ الموت الّا بشرط وثیق؛ (3) آرزوی مرگ نکنید، مگر آن که در اثر اطاعت و بندگی خدا، آخرتش را آن چنان آباد کرده باشد که به نجات و خلاصی خود وثاقت و اطمینان داشته باشد».
یکی از آن راهها شهادت است. از این رو در دعاها و سیره ائمه اطهار(ع) درخواست شهادت شده است، یا شهادت در راه خدا را یکی از آرزوهای خود دانستهاند. آری در برخی از مواقع لازم است انسان آرزوی مرگ کند و آن زمانی است که نمیتواند خود را از معصیت خدا باز دارد و برای ترک گناه راهی جز مرگ ندارد. ولی در غیر این صورت لازم است از خداوند عمری با برکت بخواهد. عمری که سراسر آن در راه عبادت خدا و اطاعت او صرف گردد.
چنان که امام سجاد (ع) در مناجات با خدا عرض میکند:«الهی عَمِّرْنِی مَا كَانَ عُمُرِی بِذْلَةً فِی طَاعَتِكَ فَإِذَا كَانَ عُمُرِی مَرْتَعاً لِلشَّیْطَانِ فَاقْبِضْنِی إِلَیْک؛ (4) خدای من ! تا زمانی که عمرم و اوقاتم صرف طاعت تو می شود به من عمر بده، و آن زمانی که عمرم می خواهد چراگاه شیطان شود، مرگم را برسان و مرا در قبض قدرت خود بگیر تا شیطان از وجودم بهره نبرد».
نکتهای که در پایان لازم است به آن توجه کنید این است که:
آرزوی مرگ از سوی یک مومن نباید ناشی از ناتوانی در برابر مشکلات زندگی باشد. فرد مومن باید در زندگی از هر جهت قوی باشد و با استفاده از دانش و معرفت، درایت و فهم خود و نیز مشورت و کمک خواستن از مومنان دیگر، گرفتاری های زندگی خود را رفع کند و با عزت، سر بلندی و سر فرازی زندگی خداپسندانه داشته باشد.
پی نوشتها:
1. محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعه، الناشر:موسسه آل البیت، قم، سنه النشر/1409 ه. ق، ج2، ص449 .
2. العلامه المجلسی، بحار الانوار، الناشر:موسسهالوفاء، بیروت، لبنان، سنه النشر/1404 ه. ق ، ج6، ص 138 .
3. عبد الواحد بن تمیمی آمدی، معجم الفاظ غرر الحكم درر الكلم، الناشر: مركز الابحاث و الدراسات الاسلامیه، تاریخ النشر/ذی القعده 1413. / تحقیق مصطفی درایتی، 1072 .
4. بحار الانوار، ج 70، ص61 .
*مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
