کعبه و اسرار آن را بشناسیم
هم آواز شدن فرزندان آدم با اهل ملکوت در مکانی که برای آمرزش گناهان است
خداوند در روى زمین هیچ خانه اى نیافریده است كه محبوبتر و ارجمندتر از كعبه در نزد خودش باشد.
به گزارش خبرنگار سرویس قاب نقره برنا، خانه كعبه نخستین و برترین خانه در روى زمین است. این خانه در جایگاهى بسیار مقدس واقع شده است و مورد احترام خاص پروردگار مىباشد. رسول خدا(ص) در این باره میفرماید: خداوند از هر چیزى، یكى را به عنوان بهترین برمىگزیند، از زمین، مكه را و از مكه، مسجد را و از مسجد، محل كعبه را برگزیده است.
از امام صادق(ع) نیز روایت شده است: خداوند در روى زمین هیچ خانه اى نیافریده است كه محبوبتر و ارجمندتر از كعبه در نزد خودش باشد. خداوند به احترام كعبه، ماههاى حرام را حرمت بخشیده است.
خانه كعبه، از احترام ویژهاى برخوردار است و هتك حرمت آن جایز نیست. لذا خداوند بیرون نمودن كسى را كه به آنجا پناه برده، حرام كرده است. كعبه، ستون دین و اساس پایدارى شریعت است.
هر وجودى را سرّى است، خانه كعبه، ظاهر و باطنى دارد. این خانه در ظاهر مانند سایر خانههاى زمینى، درب و دیوار و سقفى دارد، ولى در واقع، سرزمین آن الهى و دیوارهاى آن بهشتى و فضاى آن ملكوتى است. پس در خلقت خانه خدا حكمتى است؛ چنانكه در خلقت سایر موجودات نیز سرّ و حكمتى وجود دارد.
مراجعه به منابع و روایت اسلامى، بیانگر این واقعیت است كه در خلقت و پیدایش خانه كعبه، اسرار گوناگونى وجود دارد که "عباسعلی سبزواری" آن را در کتاب "پرتویی از اسرار حج" اینگونه بیان کرده است:
1- یكى از اسرار وجودى كعبه این است كه كعبه، محل آمرزش گناهان قرارداده شده است. از آنجا كه فلسفه خلقت بشر، عبادت و رسیدن به سعادت ابدى هست و شیطان همیشه در راه رسیدن بشر به سعادت ابدى مزاحمت ایجاد نموده و پیوسته موانعى را براى بشر به وجود مىآورد، به طورى كه گاه بر انسانها غلبه پیدا نموده و آنان را غافل مىكند و آنان نیز مرتكب گناه مىشوند، خداوند مهربان كعبه را خلق نمود تا بتوانند در كنار آن استغفار نموده و از خداوند آمرزش گناهانشان را بخواهند تا خداوند آنان را ببخشد.
از امام محمد باقر(ع) روایت شده است كه آن حضرت درباره تفسیر آیه شریفه «إ نّى جاعِلٌ فِى الاَرْضِ خَلیفَةً قالُوا اءَتَجْعَلَ فیها مَنْ یَفْسِدَ فیها وَیَسْفِكُ الدَّماءَ وَنَحْنُ نُسَّبِحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ...» فرمود: ملائكه با این سخن خواستند بر خداوند منّت بگذارند و این سخن را بعضى از ملائكه گفتند چون نسبت به گذشته كسانى كه قبلا در زمین بودند، آگاهى داشتند. وقتى اینان چنین گفتند، خداوند از آنان روى گردان شد و آدم را خلق كرد و تمام اسماء را به او آموخت.
پس آن اسماء را از ملائكه پرسید. آنان گفتند: علمی برای ما نیست جز آنچه تو به ما تعلیم فرمودی. خداوند به آدم(ع) فرمود: اى آدم ! نامهاى ملائكه را به آنان اطلاع بده.
وقتى نامهاى آنان را گفت، خداوند به ملائكه فرمود: بر آدم سجده کنید. آنان سجده كردند و در حال سجده با خود مىگفتند: ما فكر نمىكردیم كه خداوند كسى بزرگوارتر از ما را بیافریند در حالى كه ما همسایگان او نزدیكترن خلق به او هستیم.
وقتى ملائكه سجده نموده و سرهایشان را بلند كردند، خداوند فرمود: من غیب (و نهفته) آسمانها و زمین را مىدانم. آنگاه ملائكه فهمیدند كه اشتباه كردهاند، لذا به عرش خداوند پناهنده شدند و پیرامون آن طواف مىكردند و از خداوند طالب عفو و رضایت مىنمودند. خداوند از آنان راضى شد و به ملائكه امر نمود در روى زمین خانهاى بسازند تا هر كس از فرزندان آدم(ع) مرتكب گناهى شد همانطور كه ملائكه پیرامون عرش و طواف مى كنند، او نیز پیرامون آن خانه طواف كند تا خداوند از او راضى شود؛ چنانكه از ملائكه راضى شده....
در ادامه این روایت، امام باقر(ع) مىفرماید: وقتى حضرت آدم(ع) به سوى خانه كعبه رفت و همانطور كه ملائكه پیرامون عرش طواف مىكنند، او نیز هفت مرتبه پیرامون خانه كعبه طواف نمود، سپس نزدمستجاد توقف نمود و فریاد زد: (پروردگارا ببخش مرا . در پاسخ ندا آمد: (یا آدَمُ قَدْ غَفَرُاللّه لَكَ). و حضرت آدم(ع) فرمود: خداوندا! اولاد من را نیز ببخش.
در پاسخ ندا آمد: اى آدم! هر فردى از فرزندان كه مانند تو در خانه كعبه با اعتراف به گناهش به سوى خدا برگردد، خداوند او را مى بخشد.
2- خداوند كعبه را محلى براى آزمودن انسانها قرار داد؛ زیرا كعبه را در بیابانى بدون آب و در میان كوههایى ناهموار و دور از آبادى، با گرمایى سوزان قرار داد و به آنان دستور داد براى عبادت خویش به آنجا رفته و به راز و نیاز بپردازند. امیرالمؤمنین على(ع) مىفرماید: آیا نمىبینید كه خداوند سبحان پیشینان از زمان آدم(ع) تا آخرین نفر از این جهان را به وسیله سنگهایى كه (در ظاهر) نه زیان دارد و نه سود بخشد و نه مىبیند و نه مىشنود، آزموده است، سپس آن سنگها را بیتالحرام خود قرار داد، خانهاى كه آن را براى مردم برپا گردانید....
3- یكى دیگر از اسرار وجود خانه خدا این است كه این خانه پیامآور توحید محض است. خداوند در قرآن كریم مى فرماید: و یاد كن آنگاه كه جاى آن خانه را براى ابراهیم مكان عبادت ساختیم [و گفتیم ] كه هیچ چیزى را با من شریك مگیر.
خانه كعبه به همان علت آفریده شد كه بیتالمعمور براى فرشتگان آفریده شد. بیت المعمور براى عبادت یكتا وجود مطلق و یگانه پروردگار جهان توسط فرشتگان عالم قدس آفریده شد. پس بیت اللّه و كعبه نیز براى عبادت خداوند یگانه توسط حضرت آدم(ع) فرزندانش آفریده شد. پس غرض از آفرینش خانه كعبه این است كه اهل زمین با اهل ملكوت هم آواز شده و خداى واحد، واحد را بخوانند.
از امام صادق(ع) نیز روایت شده است: خداوند در روى زمین هیچ خانه اى نیافریده است كه محبوبتر و ارجمندتر از كعبه در نزد خودش باشد. خداوند به احترام كعبه، ماههاى حرام را حرمت بخشیده است.
خانه كعبه، از احترام ویژهاى برخوردار است و هتك حرمت آن جایز نیست. لذا خداوند بیرون نمودن كسى را كه به آنجا پناه برده، حرام كرده است. كعبه، ستون دین و اساس پایدارى شریعت است.
هر وجودى را سرّى است، خانه كعبه، ظاهر و باطنى دارد. این خانه در ظاهر مانند سایر خانههاى زمینى، درب و دیوار و سقفى دارد، ولى در واقع، سرزمین آن الهى و دیوارهاى آن بهشتى و فضاى آن ملكوتى است. پس در خلقت خانه خدا حكمتى است؛ چنانكه در خلقت سایر موجودات نیز سرّ و حكمتى وجود دارد.
مراجعه به منابع و روایت اسلامى، بیانگر این واقعیت است كه در خلقت و پیدایش خانه كعبه، اسرار گوناگونى وجود دارد که "عباسعلی سبزواری" آن را در کتاب "پرتویی از اسرار حج" اینگونه بیان کرده است:
1- یكى از اسرار وجودى كعبه این است كه كعبه، محل آمرزش گناهان قرارداده شده است. از آنجا كه فلسفه خلقت بشر، عبادت و رسیدن به سعادت ابدى هست و شیطان همیشه در راه رسیدن بشر به سعادت ابدى مزاحمت ایجاد نموده و پیوسته موانعى را براى بشر به وجود مىآورد، به طورى كه گاه بر انسانها غلبه پیدا نموده و آنان را غافل مىكند و آنان نیز مرتكب گناه مىشوند، خداوند مهربان كعبه را خلق نمود تا بتوانند در كنار آن استغفار نموده و از خداوند آمرزش گناهانشان را بخواهند تا خداوند آنان را ببخشد.
از امام محمد باقر(ع) روایت شده است كه آن حضرت درباره تفسیر آیه شریفه «إ نّى جاعِلٌ فِى الاَرْضِ خَلیفَةً قالُوا اءَتَجْعَلَ فیها مَنْ یَفْسِدَ فیها وَیَسْفِكُ الدَّماءَ وَنَحْنُ نُسَّبِحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ...» فرمود: ملائكه با این سخن خواستند بر خداوند منّت بگذارند و این سخن را بعضى از ملائكه گفتند چون نسبت به گذشته كسانى كه قبلا در زمین بودند، آگاهى داشتند. وقتى اینان چنین گفتند، خداوند از آنان روى گردان شد و آدم را خلق كرد و تمام اسماء را به او آموخت.
پس آن اسماء را از ملائكه پرسید. آنان گفتند: علمی برای ما نیست جز آنچه تو به ما تعلیم فرمودی. خداوند به آدم(ع) فرمود: اى آدم ! نامهاى ملائكه را به آنان اطلاع بده.
وقتى نامهاى آنان را گفت، خداوند به ملائكه فرمود: بر آدم سجده کنید. آنان سجده كردند و در حال سجده با خود مىگفتند: ما فكر نمىكردیم كه خداوند كسى بزرگوارتر از ما را بیافریند در حالى كه ما همسایگان او نزدیكترن خلق به او هستیم.
وقتى ملائكه سجده نموده و سرهایشان را بلند كردند، خداوند فرمود: من غیب (و نهفته) آسمانها و زمین را مىدانم. آنگاه ملائكه فهمیدند كه اشتباه كردهاند، لذا به عرش خداوند پناهنده شدند و پیرامون آن طواف مىكردند و از خداوند طالب عفو و رضایت مىنمودند. خداوند از آنان راضى شد و به ملائكه امر نمود در روى زمین خانهاى بسازند تا هر كس از فرزندان آدم(ع) مرتكب گناهى شد همانطور كه ملائكه پیرامون عرش و طواف مى كنند، او نیز پیرامون آن خانه طواف كند تا خداوند از او راضى شود؛ چنانكه از ملائكه راضى شده....
در ادامه این روایت، امام باقر(ع) مىفرماید: وقتى حضرت آدم(ع) به سوى خانه كعبه رفت و همانطور كه ملائكه پیرامون عرش طواف مىكنند، او نیز هفت مرتبه پیرامون خانه كعبه طواف نمود، سپس نزدمستجاد توقف نمود و فریاد زد: (پروردگارا ببخش مرا . در پاسخ ندا آمد: (یا آدَمُ قَدْ غَفَرُاللّه لَكَ). و حضرت آدم(ع) فرمود: خداوندا! اولاد من را نیز ببخش.
در پاسخ ندا آمد: اى آدم! هر فردى از فرزندان كه مانند تو در خانه كعبه با اعتراف به گناهش به سوى خدا برگردد، خداوند او را مى بخشد.
2- خداوند كعبه را محلى براى آزمودن انسانها قرار داد؛ زیرا كعبه را در بیابانى بدون آب و در میان كوههایى ناهموار و دور از آبادى، با گرمایى سوزان قرار داد و به آنان دستور داد براى عبادت خویش به آنجا رفته و به راز و نیاز بپردازند. امیرالمؤمنین على(ع) مىفرماید: آیا نمىبینید كه خداوند سبحان پیشینان از زمان آدم(ع) تا آخرین نفر از این جهان را به وسیله سنگهایى كه (در ظاهر) نه زیان دارد و نه سود بخشد و نه مىبیند و نه مىشنود، آزموده است، سپس آن سنگها را بیتالحرام خود قرار داد، خانهاى كه آن را براى مردم برپا گردانید....
3- یكى دیگر از اسرار وجود خانه خدا این است كه این خانه پیامآور توحید محض است. خداوند در قرآن كریم مى فرماید: و یاد كن آنگاه كه جاى آن خانه را براى ابراهیم مكان عبادت ساختیم [و گفتیم ] كه هیچ چیزى را با من شریك مگیر.
خانه كعبه به همان علت آفریده شد كه بیتالمعمور براى فرشتگان آفریده شد. بیت المعمور براى عبادت یكتا وجود مطلق و یگانه پروردگار جهان توسط فرشتگان عالم قدس آفریده شد. پس بیت اللّه و كعبه نیز براى عبادت خداوند یگانه توسط حضرت آدم(ع) فرزندانش آفریده شد. پس غرض از آفرینش خانه كعبه این است كه اهل زمین با اهل ملكوت هم آواز شده و خداى واحد، واحد را بخوانند.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
