«حمید شاهآبادی»: باید از منظر هنر ایرانی _ اسلامی با دنیا سخن بگوییم
به گزارش سرویس فرهنگی برنا به نقل از ستاد خبری نخستین جشنواره هنرهای معاصر اسلامی «طواف تا ولایت»، در آئین گشایش این جشنواره كه در تالار ایران فرهنگستان هنر برگزار شد، "حمید شاه آبادی" معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت:«در ساختار هنری كشور ما اقدامات خوب و نوینی صورت گرفته است و فكر میكنیم شاید این حركت جدید ادامه دهنده كارهای خوبی باشد كه بتواند تداوم یابد.»
وی افزود:«آنچه انجام گرفته نشان دهنده عرض ارادت و عزم جدی است برای اینكه ببینیم چقدر میتوانیم از ظرفیت هنری كشور برای واژههای بلند و عالی استفاده كنیم.»
شاهآبادی در مورد وجوه هنر اظهار كرد:«در ساختار وجودی هنر باید این را بگوییم كه در پارادایم ایرانی سه وجه احساس، عقل و ایمان میتوان برای هنر قائل شد.»
وی در توضیح وجوه هنر گفت:«احساس، شور و هیجان را برای ما به ارمغان میآورد و به هنرمند دستمایه میدهد تا قوه خیال را در او برانگیزد. این شور هرچقدر باشد ماده تشكیل دهنده هنر است.»
شاهآبادی سپس به وجه عقل اشاره كرد:«عقل قدرت دید و وسعت نظر میدهد و عاملی است كه صورت دهنده قوه خیال است. ایمان هم وجه سومی است كه وسعت دهنده عقل است و این سه حوزه در كنار یكدیگر معنا میدهند.»
معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی عنوان كرد:«اگر هنرمند بخواهد آثار ماندگاری داشته باشد نمیتواند از هیچ یك از این سه حوزه غافل شود. امروزه اگر میخواهیم با دنیا سخن بگوییم باید از منظر هنر ایرانی _ اسلامی وارد گفتمان شویم.»
وی ادامه داد:«وجه تمایز نظام سیاسی ما موضوع ولایت است. اگر قرار باشد هنر ما در خدمت فكر باشد چه مفهومی بالاتر از ولایت. نظام اسلامی ما به پشتوانه همین مفهوم امروز حرفهای مهمی برای گفتن دارد و به پشتوانه همین مفهوم صدای بیداری اسلام شكل گرفته است.»
شاهآبادی در مورد زبان هنر اظهار كرد:«زبان هنر آنجایی آغاز میشود كه كلمات دیگر نمیتوانند جلوتر بروند و هرآنجاكه واژگان نمیتوانند راهی از پیش ببرند، هنر بیواسطه برای تبیین مفاهیم پیش میآید. این جشنواره برای این است كه با زبان هنر این مفهوم را برای مخاطب اندیشمند خود بیان كنیم.»
وی درباره جشنواره هنرهای معاصر اسلامی گفت:«ما احساس كردیم تجمیع این كارها در یك جشنواره آكادمیك، علمی و دقیق بروز پیدا كند. عید قربان و غدیر هم بهترین زمان برای برگزاری آن بودند.»
همچنین "شهرام گیل آبادی" دبیر جشنواره در بخشی از این مراسم گفت:«دلدادگی و ژرف اندیشی در هر هنر اسلامی، دورنگاه هر اندیشه ورزی را به سمت نقش مایههایی تجلی یافته از خالق اندیشه و نور جلب میكند.»
وی در مورد هنر اسلامی افزود:«جان مایه هنر هنرمند اسلامی، سلم و راستی است كه این صانع شریف، ندای «سلام قول من رب رحیم» را با گوش جان میشنود و برای اینكه قابلیتی برای پرواز خیال و رسیدن به الهام كسب كند، خود را تخلیه میكند از هر آن چیزی كه غیر خداست، خود را جلا میدهد به نور خدا و حل میشود در خدا.»
وی ادامه داد:«این حلقه قصد دارد با راهبرد «انما ولیكم الله و رسوله و الذین امنو الذین یقیمون الصلوه و یوتون الزكوه و هم راكعون» هنرمندان اسلامی را دور چشمه «تسنیم» جمع كند.»
گیلآبادی در مورد اهداف جشنواره توضیح داد:«میخواهیم به لطف خدا و عمق عمیق معنایی و شكوه همزمانی و در زمانی هنر اسلامی در جهان اسلام الهام بخش و در عصر سرگشتگی انسان و عالمش، عالم هنر را به علمی كه میفرماید «هو الذی لا اله الا هو عالم غیب و الشهده، هو الرحمن الرحیم» توجه دهیم كه هیچ زلالی، زلال چشمه نور الهی نمیشود.»
"محمدعلی رجبی" پژوهشگر هنر و از داوران رشته نگارگری جشنواره نیز در ادامه عنوان كرد:«هنر اسلامی راهی جز انكشاف حقیقت ندارد و اگر غیر از این باشد نقش به حرامی است و این نقش به حرامی در صورتی رخ میدهد كه هنرمند در راه اكتشاف حقیقت نباشد.»
وی در مورد هنر گفت:«به همین خاطر هنرمندان همواره درصدر بودهاند. هنر همیشه گزارشگر تاریخ پیشاپیش است چون در مسیر تاریخ قرار گرفته. از این رو است كه برای امروز ما حرف دارد و برای آینده رازگشایی میكند.»
رجبی ابراز كرد:«ما مكلف به چیزی هستیم كه خداوند از آن خشنود باشد. این هدف عالی هنرمند است و هنر ما تولیدی است كه وحدت آن نور است و جایگاه این نور، دل پاك انسان است. به قول مولانا باید دل را پاك كنیم تا تصاویر عالم قدس درآن بیفتد.»
وی سپس به دروس هنری گذشته اشاره كرد:«وقتی چنین باشد درس آداب معنوی برای تطهیر قلب احیا میشود. هنر اسلامی هنر خود خداوند و انسان آینه ساز است. این آینگی هم با رنج مقدس بدست میآید.»
رجبی ادامه داد:«در تاریخ گذشته ما این رنج تدریس میشد و قبل از تكنیكهای هنری ابتدا قلب را آماده میكردند تا هنرمند بتواند قابلیت بییشتری پیدا كند. به همین دلیل بیخود به دنبال تركیب هنر نباشید. هرگز با اراده ما هنر ظهور پیدا نمیكند و امیدوارم این عید غدیر مایه تحولمان شود.»
"جواد بختیاری"، از داوران رشته خوشنویسی جشنواره نیز به عنوان آخرین سخنران در مورد برنامههای فرهنگی و هنری گفت:«حضور و عبور از این گذرگاههای فرهنگی به جامعه كمك میكند تا به سمت نرمخویی و عشق ورزی نسبت به همنشین شهری برود.»
وی سپس به لزوم برگزاری چنین برنامههایی تاكید كرد:«جامعه ما بشدت نیازمند این نشستهای فرهنگی است. جامعه مدرن ما بشدت جوان است. نمایشگاه دیدن، كنسرت رفتن و به تماشای نقاشی رفتن پیشینهای در حدود 50 سال در جامعه ما دارد و میبنیم در صحنه روزنامه نگاری و گفتگوها همه طلبكار مسئولان و هنرمندان هستند.»
بخیتاری افزود:«تعامل و گفتگو در جامعه ما خیلی كم سابقه است. ضرورت طلب هنری در جامعه خیلی پایین است. ذائقهای كه باید برای طلب هنری در جامعه ما باشد، بسیار كم است. بخش خصوصی در فكر خرید و فروش آثار هنری نیست و بخش دولتی هم به دلیل سابقه كم و تعدد سلیقهها هنوز مسئولیتی را كه باید داشته باشد، ندارد.»
این هنرمند درباره علاقه مردم به خرید آثار هنری گفت:«در كشور ما فرهنگ كف هنوز غلبه دارد مثلا فرشها و تلویزیونهای گران قیمت برای منازل خریداری میشود اما صاحبان خانهها هزینهای اندك، برای خرید تابلو و تزئین دیوار خود صرف میكنند.»
وی با بیان اینكه چنین جشنوارههایی به عنوان یك گذرگاه فرهنگی در توجه مردم و مسئولان نسبت به هنر موثر است، گفت:«چون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی متولی فضای استراتژیك فرهنگ و هنر كشور است، پیشنهاد میدهم این جشنوارهها را در تقویم كشور بیاوریم تا تكلیف هنرمندان هم معلوم شود. با این كار سامانه مدیرتی جشنوارهها مشخص و هنرمندان كار بهتری به نمایشگاهها ارائه میدهند.»
در خاتمه نیز دونوازی "جلال ذوالفنون" و "آرش اوستایی" اجرا و با تحسین مخاطبان مواجه شد.
نمایش آثار تجسمی جشنواره "طواف تا ولایت" در موسسه فرهنگی هنری صبا
آثار تجسمی نخستین جشنواره هنرهای معاصر اسلامی «طواف تا ولایت» در رشتههای نقاشی، پوستر، خوشنویسی، نگارگری، سفال و سرامیك و عكس در موسسه فرهنگی هنری صبا به نمایش گذاشته شد.
