رضایی: در «بانوی مبارز» سوژه بود که مستند را ساخت

به گزارش سرویس فرهنگی برنا به نقل از به گزارش ستاد خبری جشنواره سینماحقیقت، در چهارمین شب برگزاری جشنواره سینماحقیقت، نشست نقد و بررسی فیلم «بانوی مبارز» به کارگردانی پناه‌برخدا رضایی تشکیل شد و در آن، علاوه بر حضور کارگردان، علی علایی مجری کارشناس جلسه، و علی اصغر کشانی منتقد سینمای ایران حضور داشتند.
 پناه بر خدا رضایی در ابتدا گفت: در سفرهایی که به همدان داشتم بسیار از مرضیه حدیدچی (دباغ) شنیده بودم و با مطالعاتی که در این زمینه انجام دادم، سوژه زندگی ایشان را بسیار متناسب برای ساخت یک مستند یافتم.
علایی با اعتقاد به این امر که موضوع فیلم با وجود محوری که در روایت خاطرات انقلاب از زبان خود سوژه دارد، در بخش‌هایی دچار دوپارگی می‌داند که با فاصله از روایت کوبنده تاریخی و حماسی خود به جنبه حسی و عاطفی اغراق آمیزی نزدیک می‌شود. در ادامه بحث علی اصغر کشانی نیز ضمن مهم بر شمردن تکیه‌ای که مستندساز بر موضوع اصلی خود دارد، گفت: این فیلم پرتره یا به قولی شمایل‌نگار توانسته با استفاد از تصاویر آرشیوی و بازسازی برخی صحنه ها، تکیه بر موضوع محوری را از دست ندهد. گرچه این مستند می‌توانست به شیوه دیگری به موضوع مورد بحث بپردازد و نه تنها در تکیه به سوژه خود که در قید حیات است و به صورت کامل مستند را در اختیار خود و گفته‌هایش دارد، با استفاده از افراد دیگری که به صورت حتم در زندگی وی بی‌تأثیر نبوده‌اند، روایت داستان را به شکل گسترده‌تری مطرح کند».
کشانی در ادامه با اشاره به فرم بصری خاص و قوی کارگردان در انتخاب قاب‌ها و نوع فیلمبرداری خود ادامه داد: «پناه بر خدا رضایی» توانسته با هوشمندی خاص خود در تصویر و صدا از کلیشه دور شود و فیلم را علاوه بر مستند انقلابی به یک اثر تاریخی مبدل کند. با این وجود گفتار متن از منطق خاصی پیروی نمی‌کند و مستندساز با تمام نقاط قوت خود نتوانسته در نوع گفتار خود از مسیر خاص و مشخصی پیروی کند.
کارگردان مستند «بانوی مبارز» در توضیح موارد ذکر شده با بیان این که با نوشتن طرح و انجام کارهای مقدماتی به فکر نوع و قالب قابل بیان مستند بودم، افزود: این سوژه بود که چهارچوب ساخت فیلم را برایمان تعریف کرد. ضمن صحبت‌های ایشان و خاطره گویی‌هایی که داشتند ما به سراغ مستند گزارشی رفتیم و دکوپاژها، طراحی‌ها و حتی استفاده از تصاویر آرشیوی نیز با توجه به این مسئله اتفاق افتاد. با وجود اعتقاد به این واقعیت که هر فیلم‌سازی دارای نگاه و ایدئولوژی خاص خود است، این بار نگاه من همخوان با مسیری که سوژه معین می‌کرد در پرداخت به موضوع تأثیر گذار بود. به همین جهت در بخش‌هایی از فیلم که بانوی مبارز از شخصیت انقلابی خود فاصله می‌گرفت و به بعد شخصیتی احساسی و زنانه‌اش سوق پیدا می‌کرد، احترام گذاشتم و صرف حرف‌های او را برای نمایی از زندگی موضوع مستند کافی دانستم. بی شک از نظر من حضور افراد دیگری که در این روایت با ما همراه شوند، جز پراکنده کردن داستان و به هم ریختگی فضا، اتفاق دیگری به دنبال نداشت. گرچه این مستند بهترین کار من نیست. اما مسلما با دیده شدن یک اثر توسط مخاطبان است که نقاط ضعف و قوت آن مشخص خواد شد.
نمی‌دانم پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران: سینماحقیقت، طی روزهای 16 تا 21 آبان ماه 1390 در شهر تهران برگزار می‌شود.