انبار باروتی که در انتظار جرقه است

 درست زمانی که زین العابدین بن علی پس از موجی از اعتراض های مردمی عطای ریاست جمهوری این کشور را به لقایش بخشید و ازتونس فرار کرد، خط سیر تحلیل های مختلف در مورد تعمیم پیدا کردن این مسئله به کشورهای دیگر آفریقایی از سر گرفته شد.

 این پیش بینی ها چندان هم دور از واقعیت نبود چرا که مردم برخی از کشورهای آفریقایی نیز تلاش کردند همان جرقه ای که قیام تونس را زنده کرد در کشورهای خود ایجاد کنند تا شاید جرات اعتراض تا  ایجاد قیام را به مردم خود ببخشند.

 در همین حال روز گذشته نیز یک نفر در مقابل مجلس مصر خودسوزی کرد تا اعتراض خود را از وضع موجود بیکاری و اوضاع اقتصادی این کشور اعلام کند تا شاید این بار حاکمان کشورهای دیگر هم گوش به زنگ باشند که این بار نه یک خودسوزی ساده بلکه جرقه ای است که یک باربه ثمر نشسته است.

 اما سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که کشورهای غربی در این قیام چقدر موثر بوده و یا از اتفاق هایی از این دست چقدر سود می برند.

 جعفر قنادباشی کارشناس مسائل آفریقا در همین رابطه به خبرنگار برنا می گوید: این واقعه را نمی توان در حال حاضر بر دوش مردم گذاشت چرا که دو ویژگی  انقلاب مردمی عینی رهبری واحد و اهداف آن از وضع موجود مشخص نیست به همین دلیل باید آن را یک قیام عمومی و سراسری دانست که حاصل نارضایتی های فراوانی است که در عرصه های مختلف این کشور روی داده است.

 به گفته وی این نارضایتی های مردم تونس و ناخشنودی های آنها از دستگاه حکومت بود که در واقع به انباربزرگی تبدیل شده بود که با جرقه ای از اعتراض ها به یک قیام عمومی تبدیل شد.

 غرب نمی تواند قیام هایی مثل تونس را کنترل کند

 درست زمانی که تونس با ناآرامی های موجود شاهد اعلام رسمی دولت جدید بود، آمریکا در اقدامی دوگانه اعلام کرده است که از انتخابات جدید در تونس حمایت می کند.

 البته قنادباشی کارشناس مسائل آفریقا تاکید می کند که نمی توان کشورهای غربی را در ایجاد چنین قیام های عمومی دخیل دانست چرا که این کشورها بسیار در مسائل و مشکلات خود گرفتار هستند که توانایی اجرای پروژه های چنینی در کشورهای عربی را ندارند.

 قناد باشی می گوید: در این چنین پروژه هایی به دلیل گسترش خط آن به دیگر کشورهای عربی نتایج غیرقابل پیش بینی است و درست زمانی که آمریکا در مسائلی مثل افغانستان و عراق درگیر است توانایی کنترل کردن چنین مسائلی را ندارد.

البته نباید از نظر دور نگاه داشت که در گذشته گاهی چنین مسائلی اتفاق می افتاد و به یقین می توانست آن را جرقه ایجاد شده از سوی کشورهای غربی دانست اما در حال حاضر  قدرتهای غربی نمی توانند خطر کنند و موضع خود را در کشورهای عربی به خطر بیاندازند.

 قنادباشی در این رابطه گفت: در حال حاضرفرانسه به شدت درگیر مسائل اقتصادی ساحل عاج بوده و مطمئنا از مسائل روی داده در تونس نگران می شود چنانچه همه کشورهای متحد در آفریقا از این رویداد نگران هستند  و می ترسند که این قیام به کشور آنها نیز تعمیم پیدا کند.

 البته نکته مهم اینجا است که شاید غرب سودی از این تحرک ها نبرده و قصد آرام کردن این چنین اعتراض هایی را دارد اما گه گداری با صحبت یا اقدامات خود به سادگی دست پاچگی خود را نشان می دهد.

 قنادباشی در این رابطه به سفر اوباما رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا به الجزایر اشاره کرده و آن را نشانی از نگرانی آمریکا از تسری پیدا کردن انقلاب تونس به کشورهای دیگرعربی می داند.

 به اعتقاد قنادباشی این سفر اوباما نشان از دست پاچگی غرب از واکنش هایی است که ممکن است منافع آنها را در این کشورها به خطر بیاندازد و متحدین آنها در شمال آفریقا در معرض سرنگونی قرار بگیرند.

 وی گفت: اوباما تلاش کرد این سفر خود را محرمانه انجام دهد در حالی که پیش از این سفر های وی به الجزایر به بهانه ها یی از قبیل مبارزه با تروریسم بوده است.

 ترس کشورهای عربی از قیام های مشابه تونس

 اما لبه دیگر این اتفاق درست رهبران دیگر کشورهای عربی را  نشانه می گیرد چرا که کشورهای آفریقایی در برخی موارد تشابهاتی با تونس دارد که می تواند زنگ خطری برای این حاکمان باشد.

 این کارشناس مسائل آفریقا در همین زمینه تصریح کرد که برخی دیگراز کشورهای عربی نیز تلاش می کنند که با گفتن تبریک و در برخی موارد با سانسور کردن خبرهای تونس تلاش می کنند که مردم خود را کنترل کنند.

 قناد باشی تاکید کرد: برخی حرکت ها در کشورهای عربی نشان از این دارد که جرقه انقلاب تونس در این کشورها نیز در حال شکل گیری است که سران کشورها ی عرب را نگران تر می کند چرا که بین این کشورها و تونس اشتراک هایی وجود دارد که مهم ترین آن اسلامی بودن است.

 مردم آرام آرام به نقطه انفجار می رسند

 وی به صحبت یکی از مردم معترض تونس اشاره کرد که اعلام کرده بود حاضر است با نان و آب کم بسازد ولی با حکومت پیشین نمی تواند کنار بیاید.

به اعتقاد قنادباشی این صحبت نشان از آن دارد که نمی توان قیام عمومی تونس را ناشی از یک افزایش قیمت جزئی دانست چرا که مردم نسبت به روند ناعادلانه حکومت نگران بودند.

این کارشناس مسائل آفریقا با اشاره به این که وجود تبعیض و مشکلات دیگر اقتصادی در تونس ناشی از فساد بود گفت: اگر مردم ببینند که دولت تلاش می کند که ثروت را به صورت عادلانه بین مردم تقسیم می کند نسبت به بالا پایین رفتن جزئی قیمت ها چندان نگران نخواهند شد.

 وی به مشارکت مردم  برخی از کشورهای عربی در انتخابات کشورهایشان اشاره کرد و درصد پایین این مشارکت را جرقه ای برای ایجاد قیامی عمومی توصیف کرد.

 به نظر می رسد  با به نتیجه رسیدن قیام تونس ،کشورهای عربی همگی با چالش هایی روبرو هستند که هر کدام به یکدیگر همچون حلقه های زنجیر متصل شده و شاید  جرقه ای در یکی دیگر از این کشورها هراس حلقه های دیگر را بیشتر خواهد کرد جرقه هایی که به گفته بسیاری از کارشناسان آرام آرام و با بالا گرفتن موج فساد و مشکلات اقتصادی شکل گرفته و در صورت کنترل نشدن می تواند به قیامی شبیه تونس تبدیل شود.

 البته با روی کار آمدن رئیس جمهور و مشخص شدن کابینه جدید ،تونس همچنان دستخوش ناآرامی هایی است که نشان از نارضایتی مردم دارد می توان گفت اگر "الغنوشی" می خواهد برگ جدیدی در تاریخ این کشور رقم بزند باید آرام آرام مردم معترض این کشوررا راضی کرده و از فرصت ایجاد شده برای ایجاد دموکراسی در تونس بهره ببرد.