لزوم برخورد منعطف با نظام سلطه سکولار در فضای مجازی
به گزارش خبرنگار اجتماعی برنا، حسن رحیمپور ازغدی در نشست اندیشهای «انقلاب اسلامی و فضای مجازی»، ضمن اشاره به اینکه فضای مجازی امروز حقیقیتر از ارتباطات حضوری است، گفت: برخی نظریهپردازان ورود به فضای مجازی را برای اهالی انقلاب کار بیهوده و نادرستی میدانند و در این خصوص نظریهپردازیهای متفاوتی را بیان میکنند. نظریاتی از این دست که رسانه مدرن، متعلق به جهان مدرن است و رویکرد قدسی و دینی در پیچیدگیهای دنیای مدرن قابل دوام نیست. یا امسال این تئوریپردازیها مطرح شده که دسترسی مؤمنانه و قدسی را در فضای مجازی فعلی غیرممکن میداند.
وی افزود: در حوزه جامعهشناسی سیاست و رسانه، پیشفرض ما همواره این بوده که عرصه بر بستر یک تفکر سکولار و زندگی ماشینی بنا شده که همه فرآیندهای طبیعی را کنترل میکنند و این تفکر مدام پیش رفته. همین تفکر، حرکت انقلابی و دینی را در این عرصه، یک حرکت ضد جریان تلقی کرده است. در اینباره نکته قابل توجه دیگر، سلطه کامل هژمونی سرمایهداری غرب بر فضای رسانه، فرهنگ مجازی و سینمای جهان است که مانع از تفکر ورود به عرصه فضای مجازی در فرهنگ انقلاب و رویکرد دینی شده است.
رحیمپور گفت: تفکر و هژمونی سرمایهداری، مصرفگرا و مبنای آن، اصالت لذت و غفلت است. متأسفانه برخی نیروهای انقلابی این موضوع را پذیرفتهاند که ذات رسانه، سینما و در کل، فضای مجازی، گرفتهشده از تفکر و هژمونی سرمایهداری است. در کل، مشکل بودن آن را بهمعنای ممکن نبودن آن تعبیر کردهاند. تمام این تعابیر آیه یأس خواندن برای نیروهای انقلابی بوده است. اگر ورود به هنجارهای دینی و قدسی در هر عرصهای مشکل است، بهمعنای ذات غیردینی و سکولار آن عرصه نیست.
وی در توضیح این موضوع ادامه داد: انقلاب ما مفاهیم ارزشی زیادی را در رابطه با عدم ذات سکولار اثبات کرد. کسانی که اعتقاد به جدایی دین از سیاست داشتند، مخالف ورود اهالی دین به سیاست بودند، اما انقلاب اثبات کرد که میتوان این فضایی را که در فرهنگ عامه به ذات بیاخلاقی شهرت دارد با تفکر دینی هدایت کرد. بر این اساس، میتوان گفت آنانی که قائل به عدم ورود به فضای مجازی هستند، احتمالاً در برخورد با مسائل صورت مسئله را پاک میکنند.
رحیمپور افزود: ذات و زمینه دوگانهای در تمام عرصههای جهان وجود دارد و در تمام این عرصهها نیاز به جهاد با نفس وجود دارد که این موضوع در عرصه مجازی و رسانه هم مصداق دارد. وقتی بدون آمادگی وارد این عرصه میشویم، به طور حتم محکوم به شکست هستیم و رویکردمان با گذشت زمان تغییر میکند.
وی تکنیکهای غرب را برای کنترل فضای مجازی اینچنین توضیح داد: سالهاست که صرفاً مصرفکننده و مترجم گفتمانهای غرب بودهایم و مبانی معرفتشناسی آنان را نمیدانیم. این گفتمانهایی که از آن استفاده میکنیم، مانند قسمت کوچکی از یک کوه بزرگ یخی است که بیرون از آب مانده و نمایان است، اما تئوری بزرگتری نزد آن است. علما امروز باید به نقد اخلاق در فضای مجازی توجه داشته باشند و دست از سخنان تکراری بردارند. ما با همین آیات قرآن میتوانیم در فضای مجازی انقلابی دیگر ایجاد کنیم.
یکی از طرحهای غرب در فضای مجازی این است که مخاطبان در آن فکر میکنند وارد یک فضای دو طرفه شدهاند. یک مطلب میخوانند و یک مطلب میگذارند؛ در حالی که اینطور نیست. آنها با سیاست اینکه همراه شوند و دیگران را همراه کنند پیش میروند؛ این یعنی ساختن یک پارادایم و مشارکت بقیه در پارادایم طراحی شده توسط شما و سیاستگذاری برای آن. ممکن است عدهای در جزئیات در پارادایم مخالفت کنند و عدهای ساکت بمانند. در این شرایط، فضای مجازی یک متن و یک حاشیه پیدا میکند. آنها فضای مجازی را طوری طراحی میکنند که هر کس در این عرصه خود را با معیارهای آنها همخوان کند. سانسوری در این فضا وجود ندارد، اما افراد دست به خودسانسوری میزنند. در این فضا حرفهای دینی با ادبیات سکولار و حرفهای انقلابی با ادبیات لیبرال مطرح میشود. البته مفهوم، لجبازی با فضا نیست. باید با انعطاف برخورد کرد و پیش رفت. انفعال در محتوا و روش، کار درستی نیست.
وی با اشاره به حرکت انقلابی امام، توضیح داد: امام جهت حرکتهای مرسوم در عرصه سیاسی را تغییر داد. زمانی که کمونیست و چپ بدون افتخار بود و به این افراد لقب ضدامپریالیسم میدانند، حرکتهای مختلف و انقلابی رویکردها را تغییر داد. حالا دیگر این افراد فضایی برای بازگو کردن نظرات خود ندارند.
رحیمپور ازغندی گفت: باید بررسی کرد که در فضای مجازی چه کسانی طرح مسئله میکنند. با طرح این مسائل، هر بازیگری که وارد فضای مجازی میشود، باید در تیم غرب بازی کند. مهم برای آنها این است. داور بازی هم طراحان این مسائل هستند. همچنین غربیها در فضای مجازی سرعت تیم حرکت را در موارد زیادی تند و کند میکنند. بهسرعت از کنار برخی مسائل مهم گذر و برخی موضوعات بیاهمیت را مدام تکرار میکنند.
