دشت هومند - آبسرد در دماوند احیا می شود

به گزارش  سرویس اجتماعی خبرگزاری برنا به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقه ای استان تهران، مهندس «علی بلوبین» با اعلام این خبر، گفت: دشت هومند - آبسرد در گذشته یکی از دشت های مستعد استان تهران بوده که براساس مطالعات و تحقیقات انجام شده، هم اکنون از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و از نظر منابع آب در حالت بحرانی قرار دارد؛ به همین دلیل برای نجات این دشت مهم، احیای آن در دستور کار شرکت آب منطقه ای تهران قرار گرفت.
 
بلوبین با اشاره به اینکه یکی از دلایل اصلی این بحران کاهش نزولات جوی است، اظهار کرد: افزایش بی رویه برداشت های آب به صورت غیرمجاز که این میزان به مراتب بیشتر از حجم آب ورودی به سفره آب زیرزمینی دشت بوده است و همچنین ساخت و سازهای غیرمجاز در سطح منطقه که به برداشت های بی رویه و غیراصولی از منابع آب دشت انجامیده، در مجموع از دلایل بحرانی شدن دشت هومند –آبسرد است.
 
وی با اشاره به اجرای طرح انتقال آب رودخانه تاررود به دشت هومند - آبسرد برای برطرف کردن بحران موجود، گفت: مطالعه گسترده این طرح از سال 1383 آغاز شد و تا پایان سال 1385 از سوی شرکت آب منطقه ای تهران انجام شد و مراحل قانونی خود را برای انتقال آب طی کرد.

وی افزود: براساس داده های هیدرومتری، رودخانه تار در سال 31 میلیون مترمکعب آورد آب دارد که با اجرای این طرح، فقط 16 درصد (حدود پنج میلیون مترمکعب) از آن برای احیای دشت هومند - آبسرد برداشت و منتقل خواهد شد.
بلوبین با بیان اینکه طرح انتقال آب از رودخانه تار به دشت هومند - آبسرد صرفاً با هدف احیای منابع آب زیرزمینی این دشت انجام می شود، تصریح کرد: مصرف کننده آب انتقالی تنها سفره آب زیرزمینی دشت خواهد بود و این میزان آب به فرد یا نهادی تحویل نخواهد شد و در واقع تغذیه مصنوعی دشت هومند - آبسرد مدنظر قرار دارد.

بلوبین تاکید کرد: براساس مجوز تخصیص وزارت نیرو، این میزان آب فقط از اوایل آبان ماه تا پایان اردیبهشت ماه هر سال یعنی در فصول غیرزراعی قابل برداشت و انتقال خواهد بود. در فصل های زراعی و تابستان که شهرستان دماوند به آب نیاز دارد، هیچ گونه برداشتی از رودخانه صورت نمی گیرد.
مجری طرح های کوچک استانی شرکت آب منطقه ای تهران وضعیت مطلوب رودخانه تار و پرآبی آن را در اسفند ماه هر سال اعلام کرد و گفت: رودخانه در اسفند ماه هر سال وضعیت خوبی دارد و به طور میانگین حدود سه میلیون مترمکعب آورد دارد که با توجه به مشخص بودن برداشت در هر ماه غیرزراعی، تنها اجازه برداشت یک میلیون و یکصد هزار متر مکعب در اسفندماه صادر شده است.

بلوبین با تشریح اجزای طرح، یادآور شد: این طرح شامل یک بند انحرافی در سر منشا رودخانه تار بالاتر از بند شهرجوی به ارتفاع 14 متر و خط انتقال آب به طول 14 و نیم کیلومتر است که جنس آن از لوله های پلی اتیلن 710 میلی متری است. ضمن اینکه بیش از شش کیلومتر از مسیر خط انتقال، از مناطق صعب العبور خواهد بود.
وی ادامه داد: در نهایت آب منتقل شده در منطقه ای بالا یا پایین جاده دماوند به فیروزکوه وارد دشت هومند - آبسرد می شود.

بلوبین با بیان اینکه این طرح علاوه بر احیای دشت هومند آبسرد به مردم و کشاورزان منطقه هم کمک می کند، درباره مزایای دیگر طرح نیز تصریح کرد: با احداث بند انحرافی، برداشت آب توسط کشاورزان و باغداران منطقه دماوند به شکل اصولی و راحت تر صورت خواهد گرفت و همچنین کانال انتقال شهرجوی که در قسمت راست بند انحرافی قرار خواهد گرفت، نیز بتونی خواهد شد.
وی با اشاره به اهمیت احیای دشت هومند –آبسرد تاکید کرد: نجات دشت یک موضوع حیاتی است و در آینده ای نه چندان دور شاهد بحران جدی آب در این دشت مهم خواهیم بود و مردم و مسئولان منطقه ای باید به دور از تعلقات منطقه ای به کل دشت و شهرستان دماوند توجه کنند.

بلوبین یکی دیگر از مزیت های انتقال آب در این طرح را ثقلی بودن آن ذکر کرد و افزود: با اجرای این طرح، نیاز به برق و هزینه های پمپاژ آب نخواهد بود؛ چرا که ارتفاع محل بند انحرافی یا مبدأ انتقال، دو هزار و 85 متر از سطح دریا قرار دارد و منطقه دریافت آب منتقل شده در ارتفاع دو هزار و 40 متری از سطح دریا قرار دارد که با منظور کردن ارتفاع بند انحرافی، 32 متر اختلاف ارتفاع بین محل تحویل و محل آبگیری خواهد بود.
وی با بیان اینکه در حوزه دماوند امکان ساخت سد وجود ندارد، گفت: احداث سد یک موضوع کاملاً علمی و کارشناسی است و شرکت آب منطقه ای تهران در سال 1386 تمامی رودخانه هایی را که در حوزه دماوند قابلیت احداث سد داشته باشند، مطالعه کرد و به هیچ نقطه مثبتی دست نیافته است و احداث سد در هیچ کدام از رودخانه های منطقه توجیه اقتصادی ندارد.

مجری طرح های کوچک استانی شرکت آب منطقه ای تهران افزود: به عنوان نمونه، در حوزه رودخانه تیزآب، سدی با ارتفاع 50 متر که بیش از 100 میلیارد ریال هزینه خواهد داشت، مطالعه شد که تنها دو میلیون مترمکعب آب در آن ذخیره خواهد شد که در شرایط استاندارد باید چنین سدی حداقل 40 میلیون مترمکعب آب ذخیره کند. بنابراین ساخت سد در این منطقه به هیچ عنوان صرفه اقتصادی ندارد.
بلوبین همچنین توضیح داد: انتقال آب از رودخانه تار به پشت سد وادان نیز که گاهی مطرح می شود، هیچ گونه کمکی به تغذیه دشت هومند - آبسرد و حتی کشاورزان منطقه نیز نمی کند. چراکه تغذیه باید در ابتدای دشت انجام شود تا کارایی لازم را داشته باشد.
به گفته بلوبین، این طرح بخش غربی و مرکزی دشت هومند-آبسرد را از وضعیت بحرانی نجات خواهد داد و در بخش شرقی نیز طرح های دیگری در دست بررسی است که بتواند مشکل کمبود آب این بخش از دشت را نیز کاهش دهد.
 
وی در پایان با اشاره به اینکه مطالعات این طرح کامل شده است، خاطر نشان کرد: هم اکنون تهیه نقشه های طرح، تعیین مسیر پیاده سازی و اجرا، خریداری 40 درصد لوله های مورد نیاز و در نهایت هزینه حدود 15 میلیارد ریال از جمله فعالیت هایی است که اجرایی شده است.