تاثیر تقویت ابعاد هوش متعادل بر پذیرش حجاب
به گزارش خبرگزاری برنا، هوش متعادل یکی از مفاهیم مهم در روانشناسی است که به توانایی فرد در تعامل با محیط اطلاق میشود. این مفهوم بر این اصل تکیه میکند که هوش یک بعد یا نوع واحد نیست، بلکه از چندین بعد و عنصر تشکیل شده است که هر کدام نقش مهمی در کنترل و مدیریت زندگی روزمره دارند. حل مسائل پیش روی زندگی، مدیریت بحران ها و چالش ها، افزایش سطح پریشانی و اعتماد به نفس، مدیریت روابط درون و برون خانواده، تنظیم هیجانات مثبت و منفی در مقابل رویداد های زندگی، همه تنها با تقویت ابعاد هوش متعادل امکان پذیر خواهد بود. به طور کلی اهمیت هوش متعادل برای بهبود کیفیت زندگی و رشد فردی مورد تأکید همه روانشناسان معاصر است. بنابراین میتوان، یکی از مهمترین راهکار ها در حوزه تربیت را، تلاش برای توسعه و تقویت هوش متعادل کودکان و نوجوانان برای پذیرش ارزش های جامعه در زندگی روزمره، دانست.
هوش هیجانی
هوش هیجانی، که به عنوان یک جزء از هوش متعادل مطرح شده است، به توانایی درک و مدیریت هیجانات خود و دیگران اشاره دارد. این نوع هوش شامل توانایی هایی مانند درک هیجانات، تنظیم و کنترل هیجانات، همدلی و مهارت های ارتباطی است. هوش هیجانی بر توانایی فهمیدن و استفاده بهینه از هیجانات و احساسات در زندگی روزمره تأکید میکند. این هوش پایه ارتباط موثر است و با مفاهیمی از قبیل همدلی ، مهارت های اجتماعی ، خود تنظیمی ، خودآگاهی و انگیزش مرتبط است. به عبارت دیگر هوش هیجانی، اطلاعاتی که در ذهن آمده است را تفسیر میکند. با زبانی ساده تر میتوان هوش هیجانی را به این شکل تعریف کرد: هوش هیجانی شامل تواناییهایی مثل انگیزه دادن به خود، پشت کار در شرایط دشواری و سرخوردگی، کنترل رفتارهای تکانشی، به تاخیر انداختن خواستهها، تنظیم هیجانات، جلوگیری از غلبه استرس بر قدرت فکر کردن، همدلی با دیگران و امیدواری است. در این دیدگاه بخشی از هوش هیجانی از جنس ظرفیت بخشی از جنس توانایی و بخش دیگر از جنس مهارت است.
پنج مهارت در هوش هیجانی
خودآگاهی یا آگاهی از خویشتن: شناخت ارزشها، نقاط قوت و ضعف
خود تنظیمی: تکانهها و انگیزههای لحظهای و خلق خود را در وضعیت مختل کننده و مزاحم، کنترل کرده یا جهت آنها را تغییر دهیم.
انگیزش: موفقیت به ما انگیزه بدهد و شکست نتواند به سادگی انگیزه ما را بگیرد.
همدلی: وضعیت احساسی دیگران را درک کنیم و بتوانیم از دریچه چشم آنها جهان را ببینیم
مهارتهای اجتماعی: با دیگران رابطه صمیمی ایجاد کنیم تا بتوانیم آنها را به سمتی که میل داریم سوق دهیم.
عمده تمرکز نظام آموزشی روی IQ میباشد که به طور میانگین تنها 15 درصد قابل افزایش است و این درحالیست که EQ به علت اینکه جنس مهارت است کاملا قابل ارتقا می باشد.
هوش شناختی
ذهن همه انسان ها یا فعال است و یا منفعل؛ ذهن فعال ، ذهنی است که برای رسیدن به نتیجه مسیر کشف، پردازش و درنهایت ابداع را طی میکند. نتیجه این مسیر احساس خوشایند و رضایت خاطر در فرد ایجاد میکند. در مقابل ذهن فعال، ذهن منفعل قرار دارد که مسیر تقلید، تکرار و انباشت را طی میکند که نتیجه آن احساس ناخوشایند و ملال خواهد بود. به طور کلی کار هوش خلاق ابداع و تولید است و کار هوش شناختی، کشف و پردازش. بنابراین هوش شناختی بر بالا بردن احساس رضایت خاطر و به دنبال آن افزایش اعتماد به نفس، نقش مهم و به سزایی دارد .
تاثیر تقویت هوش شناختی و هیجانی بر پذیرش حجاب در میان نوجوانان
در سلسله مباحث مربوط به هویت بخشی به نوجوانان میتوان به تقویت دو هوش شناختی و هیجانی اشاره کرد. یکی از شاخصه های هوش هیجانی، خودآگاهی است. مسئله ای که به نوجوان کمک میکند خود و ارزش های که برای او به عنوان ارزش تلقی می شوند را شناسایی و نسبت به آنها اشراف پیدا کند. با افزایش خودآگاهی و شناخت نوجوان از نقاط ضعف و قوت خود و شناسایی مسائلی که باعث رشد شخصیتی او میشود، دیگر نباید نگران انتخاب های او بود. چرا که نوجوان با شناخت شاکله ها، خود و انتخاب های خود را با هنجارهای دینی و عرفی در جامعه هماهنگ میکند، زیرا او توانایی خود تنظیمی دارد و به تمامی تکانه ها و انگیزه های لحظه ای خود سمت و سویی جهت دار می دهد.
اگر جامعه به سمتی برود که افراد را با قوانین قهری در امورات فرهنگی و ارزشی، مجبور به اطاعت بی چون و چرا و اجبار برای پذیرش امری سوق دهد، دقیقا به دنبال از بین بردن هوش شناختی افراد است، چرا که قدرت پردازش و کشف را از آن ها گرفته است. دوران نوجوانی دوران انتخاب است. هر لحظه از زندگی نوجوان به انتخاب مسیر پیش رو و چگونگی طی این مسیر می گذرد. خداوند انسان را آزاد آفریده و به او فرصت انتخاب داده است. ذهن خلاق یک انسان تنها با در پیش گرفتن مسیر کشف و پردازش تقویت میشود. این تنها راهی است که میتوان ذهن را فعال نگه داشت. اگر انسان را در مسیری قرار دهیم که بدون تفکر، تقلید و تکرار کند، در نهایت با انسانی سرخورده با احساساتی ناخوشایند و دارای ذهنی منفعل روبرو خواهیم شد. تقویت هوش شناختی در نوجوان به او کمک میکند با ذهنی فعال دست به انتخاب هایی مطابق با فطرت خود بزند. به یاد داشته باشیم کار در حوزه فرهنگ و آموزش نیاز به مراقبت هایی بنیادین و تصمیم گیری های ریشه ای دارد. انتخاب های نوجوانان و جوانان امروزی همه ریشه در چگونگی عملکرد ما در جامعه دارد. قوانین وضع شده و چگونگی اجرا شدن قوانین تنها باید مطابق با فطرت افراد جامعه باشد تا اثر بخشی لازم را داشته باشد.
راهکار هایی برای افزایش هوش شناختی و هیجانی در نوجوانان
- آموزش مهارتهای مدیریت هیجانی
- ارتقاء مهارتهای ارتباطی
- ایجاد فضای اجتماعی حمایتکننده
- تشویق به مطالعه و یادگیری
- ترغیب به حل مسائل و چالشهای ذهنی
- ارتقاء مهارتهای تفکر انتقادی و خلاقیت
- تشویق به فعالیتهای ذهنی
- ترغیب به تمرین حافظه
نویسنده : مرضیه عابدی
انتهای پیام/
