زراعت چوب؛ سپری برای نجات هیرکانی و بادشکن طبیعی علیه ریزگردها

به گزارش برنا؛ این طرح با کشت گونه‌های سریع‌الرشد مانند صنوبر در اراضی غیرجنگلی، بخشی از نیاز چوبی کشور را از مسیرهای پایدار تأمین می‌کند و همزمان با ایجاد کمربندهای سبز، فرسایش بادی را مهار کرده و اثرات مخرب ریزگردها را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان با تکیه بر رویکرد مشارکتی و جذب سرمایه‌گذاری مردمی و خصوصی، این طرح را به یکی از موفق‌ترین برنامه‌های حفاظتی-تولیدی کشور تبدیل کرده که نه‌تنها به احیای اکوسیستم کمک می‌کند، بلکه چرخه اقتصادی جدیدی در مناطق روستایی ایجاد کرده و اشتغال پایدار را برای جوامع محلی به ارمغان می‌آورد.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان، با تشریح دستاوردها و برنامه‌های آینده این طرح راهبردی اعلام کرد: از سال ۱۳۸۷ تا پایان سال گذشته، بیش از پنج هزار و ۸۳۲ هکتار از اراضی استان زیر کشت گونه‌های سریع‌الرشد مانند صنوبر قرار گرفته و برای امسال نیز اجرای زراعت چوب در ۳۵۰ هکتار جدید برنامه‌ریزی شده است.

علی‌اصغر نیکویی سال ۱۴۰۲ را نقطه عطف اجرای طرح برشمرد و افزود: کاشت درختان سریع‌الرشد در یک هزار هکتار طی آن سال، رکورد بیشترین سطح اجرا در یک سال را به ثبت رساند و نشان‌دهنده مشارکت گسترده مردم، تعاونی‌ها و بخش خصوصی در این رویکرد پایدار است.

وی مهم‌ترین دستاورد زراعت چوب را کاهش فشار بر جنگل‌های هیرکانی دانست و اظهار کرد: تامین بخشی از نیاز چوبی کشور از این مزارع، امکان احیا و حفاظت مؤثرتر از جنگل‌های طبیعی را فراهم کرده و از بهره‌برداری بی‌رویه و تخریب جلوگیری می‌کند.

مدیرکل منابع طبیعی گلستان، نقش این درختان به‌عنوان بادشکن طبیعی را در مقابله با ریزگردها و فرسایش بادی و آبی برجسته خواند و گفت: در مناطق مستعد گرد و غبار، این مزارع لایه محافظتی قدرتمندی ایجاد کرده و اثرات پدیده ریزگردها را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهند.

وی ایجاد چرخه اقتصادی پایدار، اشتغال‌زایی در مناطق روستایی از طریق فرآوری چوب و تعدیل شرایط آب‌وهوایی را از دیگر مزایای کلیدی برشمرد و تأکید کرد: زراعت چوب فراتر از یک پروژه کشاورزی، به ابزاری برای توسعه پایدار، تقویت معیشت جوامع محلی و تاب‌آوری زیست‌محیطی تبدیل شده است.

نیکویی با بیان اینکه تقویت همکاری‌های مشارکتی محور اصلی تداوم طرح است، خاطرنشان کرد: هدف نهایی، دستیابی به تعادل اکولوژیکی و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی استان است که با استمرار این روند، آینده‌ای سبزتر و امن‌تر برای گلستان و جنگل‌های هیرکانی رقم خواهد خورد.

نیکویی از اجرای گسترده طرح‌های احیای مراتع در سال ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: تولید ۵۸۰ هزار اصله نهال مرتعی و غرس آن در ۹۵۰ هکتار (که ۷۰۰ هکتار به‌صورت مشارکتی با مردم و بخش خصوصی اجرا می‌شود) در دستور کار قرار دارد.

وی افزود: احیای دیم‌زارهای کم‌بازده در ۱۴۶ هکتار، کنترل فرسایش در ۵۲۰ هکتار، بذرپاشی در هزار و ۵۰۰ هکتار، جمع‌آوری ۱۰ تن بذر از گونه‌های مقاوم مانند آتریپلکس و سالسولا و حفاظت و قرق هفت هزار هکتار از دیگر اقدامات کلیدی است.

مدیرکل منابع طبیعی گلستان با اشاره به بهره‌گیری از گونه‌های جدید مرتعی مانند کاپاریس و جارو به تعداد پنج هزار اصله در پروژه‌های امسال، تصریح کرد: این اقدامات علاوه بر افزایش پوشش گیاهی و تثبیت خاک، در تولید علوفه، درآمدزایی برای کشاورزان و ایجاد بادشکن‌های طبیعی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

نیکویی با تأکید بر هم‌افزایی زراعت چوب و احیای مراتع اظهار کرد: این طرح‌های هماهنگ، امنیت غذایی، پایداری کشاورزی و حفاظت جامع از منابع طبیعی استان گلستان را در برابر چالش‌های آینده تضمین کرده و الگویی موفق برای سایر مناطق کشور ارائه می‌دهند.