نویز صورتی و قهوه ای چیست و چگونه بر مغز شما تأثیر می گذارد؟

به گزارش برنا، «رنگ صدا» به ترکیب فرکانس‌ها و نحوه توزیع انرژی در آن‌ها اشاره دارد؛ مفهومی که توضیح می‌دهد چرا برخی صداها آرامش‌بخش‌تر از سایرین هستند. نویز سفید، صورتی و قهوه‌ای هرکدام الگوی فرکانسی متفاوتی دارند و به همین دلیل تأثیرات متفاوتی بر مغز می‌گذارند.

نویز سفید با توزیع یکنواخت انرژی در تمام فرکانس‌های شنیداری ایجاد می‌شود و اغلب به‌صورت صدای پنکه، رادیوی استاتیک یا خش‌خش یکنواخت شنیده می‌شود. نویز صورتی، انرژی بیشتری در فرکانس‌های پایین‌تر دارد و صدایی عمیق‌تر و نرم‌تر تولید می‌کند. نویز قهوه‌ای نیز پایین‌ترین فرکانس‌ها را تقویت می‌کند و شباهت زیادی به صداهای طبیعی مانند رعد و برق دوردست، آبشار یا جریان پرقدرت آب دارد.

دلیل محبوبیت گسترده این صداها در پلتفرم‌هایی مانند YouTube، توانایی آن‌ها در کمک به آرامش ذهن و کاهش آشفتگی‌های حسی است. بسیاری از افراد برای خواب، تمرکز یا کاهش اضطراب، به این صداهای یکنواخت متوسل می‌شوند.

دکتر «امی سارو»، شنوایی‌شناس (AuD)، می‌گوید برخی رنگ‌های صدا می‌توانند «وضعیت پایه مغز» را تغییر دهند. به گفته او، نویز قهوه‌ای به‌دلیل شباهت فرکانسی به حالت استراحت مغز، برای بسیاری از افراد بسیار آرامش‌بخش است. حتی فهرست‌های پخش ویژه نوزادان وجود دارد که نویز قهوه‌ای را شبیه‌سازی می‌کنند، زیرا گفته می‌شود این صداها فضای شنیداری داخل رحم مادر را تداعی می‌کنند.

فراتر از آرامش، تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که نویزهای شنیداری می‌توانند به تمرکز و حافظه، به‌ویژه در کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD، کمک کنند. «اندرو کان»، روانشناس و معاون مدیر حوزه تغییر رفتار، به مدل «تحریک متوسط مغز» (MBA) اشاره می‌کند؛ مدلی که توضیح می‌دهد چگونه سطح دوپامین و تحریک عصبی بر عملکرد شناختی تأثیر می‌گذارد.

بر اساس این مدل، مغز افراد مبتلا به تفاوت‌های یادگیری مانند ADHD ممکن است تحریک داخلی کمتری داشته باشد. کان می‌گوید در چنین شرایطی، افزودن یک محرک بیرونی مانند نویز قهوه‌ای می‌تواند به بهبود تمرکز کمک کند. به همین دلیل، برخی افراد در زمان مطالعه یا کار ذهنی، عملکرد بهتری در حضور این صداها دارند.

نویز صورتی و قهوه‌ای همچنین می‌توانند برای افراد مبتلا به اضطراب مفید باشند. کان توضیح می‌دهد: «افراد مضطرب معمولاً در حالت آماده‌باش دائمی هستند و مغز آن‌ها مدام به دنبال نشانه‌های خطر می‌گردد. استفاده از نویز صورتی یا قهوه‌ای می‌تواند حساسیت آن‌ها به صداهای ناگهانی محیط را کاهش دهد و به آرامش، خواب یا تمرکز کمک کند.»

برخی مطالعات نشان داده‌اند که نویز قهوه‌ای می‌تواند علائم وزوز گوش را در بعضی افراد کاهش دهد. در حالی که فرکانس‌های بالای نویز سفید ممکن است این مشکل را تشدید کنند، نویز قهوه‌ای می‌تواند با پوشاندن صداهای آزاردهنده، تسکین ایجاد کند.

در مورد خواب نیز، پژوهش‌ها حاکی از آن است که نویز صورتی می‌تواند کیفیت خواب را بهبود ببخشد. صدای عمیق‌تر و یکنواخت‌تر این نویز باعث می‌شود برخی افراد آن را حتی آرامش‌بخش‌تر از نویز سفید بدانند.

با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که بیشتر مطالعات انجام‌شده در این زمینه نمونه‌های آماری کوچکی داشته‌اند و نباید نتایج آن‌ها را قطعی تلقی کرد.

برای بهره‌مندی از این صداها، متخصصان پیشنهاد می‌کنند ابتدا به منابع طبیعی مانند صدای باران شدید، موج دریا یا جریان آب گوش داده شود. در صورت عدم دسترسی، اپلیکیشن‌ها، برنامه‌های پخش موسیقی و ویدیوهای متعدد در یوتیوب جایگزین‌های مناسبی هستند.

«نیکیل کوپارد»، آهنگساز و متخصص موسیقی مدیتیشن و فرکانس‌های صوتی، می‌گوید حوزه فرکانس‌درمانی صوتی در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است. به گفته او، پژوهشگران اکنون بهتر می‌دانند هر فرد به کدام فرکانس‌ها واکنش مثبت یا منفی نشان می‌دهد.

کوپارد در حال توسعه پلتفرمی به نام «فناوری صدای من» است که با شناسایی فرکانس‌های مؤثر برای هر فرد، موسیقی شخصی‌سازی‌شده‌ای برای بهبود خواب، کاهش اضطراب و افسردگی ارائه می‌دهد. این فناوری قرار است در مراکز درمانی، مطب‌های روانشناسی، استودیوهای یوگا و اپلیکیشن‌های موبایل مورد استفاده قرار گیرد.

در نهایت، متخصصان توصیه می‌کنند افراد علاقه‌مند به نویز صورتی و قهوه‌ای، برنامه‌های مختلف را با هدفون و بدون هدفون امتحان کنند تا مناسب‌ترین گزینه را برای خواب، کار یا مطالعه خود بیابند. با توجه به دسترسی آسان و رایگان این صداها، آزمایش آن‌ها می‌تواند راهکاری ساده و کم‌هزینه برای بهبود کیفیت زندگی باشد.