حضور در نمایشگاههای بینالمللی۲۰۲۶ پر رنگتر میشود/ ۲ خانه نوآوری و فناوری در دست بررسی
زهرا وجدانی: "حسین افشین" معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری در سخنرانیها و نشستهای اخیر خود بر مفهوم دیدن صحیح و زودهنگام به عنوان یکی از کلیدیترین مبانی سیاستگذاری در حوزه علم و فناوری تاکید و این مفهوم را راهبردی اساسی برای موفقیت در دنیای پرشتاب امروز میداند.
وی با بیان اینکه برنده در دنیای امروز کسی است که زودتر ببیند، درستتر تحلیل کند و سریعتر حرکت کند میگوید: مسیری که با درست دیدن و زودتر دیدن امکان بهتر حرکت کردن را فراهم میسازد. درواقع میتوان گفت این بیان بر لزوم رصد دقیق و بهموقع تحولات جهانی فناوری نیز دلالت دارد.
برنامهریزی جامع برای حضور در نمایشگاههای بینالمللی
معاون علمی رئیسجمهور در نشست خبری ۲۹ دیماه ۱۴۰۴ در پاسخ به سوال خبرنگار علمی برنا درباره اهمیت حضور شرکتهای دانشبنیان در نمایشگاههای بینالمللی، جزئیات برنامهریزیهای جدید معاونت را تشریح کرد.
وی گفت: این موضوع برای معاونت علمی اهمیت بالایی دارد. ما تقویم نمایشگاههای بینالمللی سال ۲۰۲۶ را به طور کامل شناسایی کردهایم، هماهنگیهای اولیه انجام و شاخصهایی نیز تعیین شده است. برخلاف سال گذشته امسال تصمیم گرفتیم کل تقویم نمایشگاهی مهم را یکجا بررسی و برنامهریزی کنیم.
افشین بر لزوم هماهنگی بیشتر بین نهادهای متولی برای حمایت یکپارچه تاکید و اعلام کرد: هماهنگی بین صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی باید تقویت شود تا بتوانیم این برنامه را به شکل منسجم حمایت کنیم. ما به فعل "دیدن" اعتقاد داریم. همانطور که از دویدن حمایت میکنیم، نشانه موفقیت را در دیدن و اقدام زودهنگام میدانیم.
حضور پررنگتر و متنوعتر در عرصه جهانی
وی در ادامه به برنا گفت: بنابراین امسال برنامه داریم با انجام هماهنگیهای لازم زمینه حضور شرکتهای دانشبنیان را در پاویونهای مختلف نمایشگاههای بینالمللی فراهم کنیم. هدف ما حضور پررنگتر و همچنین افزایش تنوع محصولات ارائهشده در این نمایشگاههاست.
توسعه خانههای نوآوری و فناوری ایران (IHIT) در جهان
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به زیرساختهای ایجادشده برای تسهیل ارتباطات بینالمللی فناوران کشور گفت: هماکنون ۹ خانه نوآوری و فناوری ایران (IHIT) در کشورهای مختلف از قبیل چین، روسیه، کنیا، ترکیه، مالزی، هند، ارمنستان، عراق و ... فعال هستند. همچنین دو مورد دیگر در دست بررسی است که در صورت نهاییشدن تعداد آنها به ۱۱ مرکز خواهد رسید.
افشین در پایان با تاکید بر ضرورت ارتباط موثر در حوزههای فناوری و نوآوری خاطرنشان کرد: ما اعتقاد داریم که باید در عرصه جهانی مرتبط باشیم. شرکتهای ما نیاز دارند ببینند، حس کنند و به ایدههای جدید دست پیدا کنند. خانههای نوآوری نیز در خدمت همین هدف هستند.
یک نیاز حیاتی برای اقتصاد و نوآوری ایران
ضرورت خارقالعادهای وجود دارد که این اقدام از حد شعار و برنامهریزی کاغذی فراتر رود و به حرکتی نهادینه، هوشمند و اثرگذار در عمل تبدیل شود.
دلیل این ضرورت حیاتی در ماهیت بحرانهای پیش روی اقتصاد و فناوری ایران نهفته است. اقتصاد ایران در حال حاضر با چالشهای ساختاری عمیقی مانند وابستگی به درآمدهای نفتی، ضعف بهرهوری و محدودیتهای دسترسی به فناوریهای پیشرفته به دلیل تحریمها روبروست. در چنین شرایطی دیدن صحیح و زودهنگام و تعامل هوشمند با تحولات جهانی نه یک انتخاب لوکس بلکه که یک ضرورت بقا و تابآوری است.
تاثیر عملیاتی شدن این دیدگاه بر اکوسیستم نوآوری و اقتصاد را میتوان اینگونه بررسی کرد:
الف)شکست انزوای فناورانه: حضور موثر در نمایشگاهها و شبکهسازی از طریق IHITها میتواند موجبات اتصال به جریان اصلی نوآوری جهانی را فراهم کند.
ب)جهتدهی منابع محدود: ایران با محدودیت منابع مالی و انسانی مواجه است. دیدن درست به معنای شناسایی رشتههای فناوری با بیشترین پتانسیل بازگشت سرمایه و همخوانی با مزیتهای ملی است. این امر از هدررفت منابع در مسیرهای اشتباه جلوگیری میکند.
ج)تحریک زنجیره ارزش داخلی: آشنایی مستقیم شرکتهای دانشبنیان با استانداردهای جهانی نیازهای بازار و فناوریهای روز آنها را نسبت به نقاط ضعف و قوت خود آگاه میسازد. این آگاهی میتواند محرک ارتقای کیفیت، طراحی محصولات رقابتپذیر و نهایتا افزایش صادرات غیرنفتی شود.
د)ایجاد موج نوآوری ثانویه: مشاهده فناوریهای پیشرفته اغلب به ایدههای بکر برای تطبیق، تلفیق یا توسعه راهحلهای مناسب برای مسائل داخلی منجر میشود. این همان نوآوری مبتنی بر ادغام است که میتواند به سرعت به خلق ارزش منجر شود؛ بنابراین این اقدام به هیچ وجه نباید در حد حرف باقی بماند.
همچنین اجرایی شدن این مسئله یک ضرورت استراتژیک و فوری است و دلیل آن را میتوان در این چند محور کلیدی دید:
۱. فرار از دام انفعال اطلاعاتی و تصمیمگیری در خلا: بدون رصد منظم، سیستماتیک و مستقیم تحولات جهانی، سیاستگذاریهای داخلی در خلا شکل میگیرند. این منجر به اتلاف منابع در مسیرهای اشتباه، تکرار هزینهبر اشتباهات گذشته دیگران و از دست دادن فرصتهای طلایی همکاری و همگرایی میشود. عملی شدن این برنامه سوخت مورد نیاز برای موتور آیندهنگاری و برنامهریزی راهبردی کشور را تامین میکند.
۲. تبدیل تهدید تحریم به فرصت خوداتکایی هوشمند: تحریمها دسترسی فیزیکی به برخی فناوریها را محدود کرده اما دسترسی به اطلاعات و ایدهها را نمیتواند به طور کامل مسدود کند. حضور فعال در نمایشگاهها و شبکهسازی از طریق خانههای نوآوری یک راهحل هوشمندانه برای دور زدن محاصره اطلاعاتی است. با دیدن و درک فناوریهای روز میتوان مسیرهای توسعه داخلی، مهندسی معکوس یا ایجاد راهحلهای جایگزین بومی را با کارایی و دقت بسیار بالاتر طراحی کرد. این مدل خوداتکایی آگاهانه را جایگزین خودکفایی کور میکند.
۳. ایجاد شوک مثبت و ارتقای استانداردها در اکوسیستم داخلی: مواجهه مستقیم شرکتهای دانشبنیان و پژوهشگران با رقبای جهانی و محصولات پیشرفته یک شوک سازنده ایجاد میکند. این شوک توهم خودبزرگبینی ناشی از انزوا را از بین میبرد، استانداردهای کیفی را در ذهن کنشگران داخلی ارتقا میدهد، نیاز به نوآوری، طراحی کاربرمحور و خدمات پس از فروش را به طور ملموس نشان میدهد.
این اتفاق محرک قویتری برای ارتقا از درون است تا هر دستور یا حمایت دولتی. اگر این اقدام عملی و هوشمندانه اجرا شود مانند نصب یک سامانه راداری پیشرفته برای کشتی اقتصاد دانشبنیان ایران است. این رادار نه تنها طوفانهای پیشرو (تغییرات ناگهانی فناوری) را نشان میدهد بلکه مسیر کشتیهای موفق (الگوها)، بندرگاههای امن (بازارها) و فرصتهای هممسیری (همکاریها) را نیز شناسایی میکند. بدون آن حرکت در اقیانوس پرتلاطم فناوری جهانی بیشتر به یک قمار پرهزینه شبیه است تا یک سفر برنامهریزی شده؛ بنابراین عملی شدن این مفهوم یک انتخاب نیست بلکه یک شرط لازم برای بقا و رشد در نظم اقتصادی آینده جهان است.
انتهای پیام/
