اتحادیه اروپا و طرحی نوین برای پیوند اوکراین

بر اساس گزارش بلومبرگ که به منابع مطلع استناد کرده، مقامات اتحادیه اروپا مجموعه‌ای از گزینه‌ها را برای پیوند آینده اوکراین به بلوک مورد مطالعه قرار داده‌اند. هسته اصلی این طرح، اعطای پیش‌دستانه برخی از حمایت‌ها و دسترسی‌های ناشی از عضویت کامل به کیف، همزمان با ارائه یک جدول زمانی شفاف برای مراحل ضروری است. این رویکرد، انعطافی قابل توجه در روند سنتی الحاق محسوب می‌شود. گزینه‌های دیگر شامل ادامه مسیر فعلی الحاق، یا ایجاد یک دوره انتقالی با عضویت تدریجی است که طی آن، منافع به تدریج به اوکراین اعطا می‌شود. این بحث‌ها در چارچوب تلاش‌های گسترده‌تر برای دستیابی به صلح در اوکراین در جریان است.

این ایده با محتوای طرح صلح ۲۰ ماده‌ای اوکراین، که عمدتاً با همکاری ایالات متحده تهیه شده، همخوانی دارد. این سند بلندپروازانه، الحاق اوکراین به اتحادیه اروپا را برای سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی کرده و بر کسب برخی مزایای عضویت در دوره گذار تأکید دارد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، بار‌ها بر هدف کشورش برای پیوستن به اتحادیه اروپا تا سال آینده تأکید کرده و عضویت را یک ضمانت امنیتی بنیادین برای کشورش پس از تجاوز روسیه توصیف کرده است. در واکنش به استعلام بلومبرگ، یک سخنگوی کمیسیون اروپا (بازوی اجرایی اتحادیه) تأیید کرد که الحاق آتی اوکراین بخشی از گفتمان حول توافق صلح است. وی افزود: «اتحادیه اروپا روابط نزدیک خود با کشور‌های نامزد را پیش از الحاق تقویت می‌کند و در مورد اوکراین، بلوک در چارچوب توافقنامه تجارت آزاد عمیق و جامع بالفعل از این فرصت‌ها بهره می‌برد.»

مسیر الحاق اوکراین با مانع جدی سیاسی مواجه است: مخالفت کشور عضو مجارستان. اوکرانیا که پس از آغاز جنگ تمام‌عیار روسیه در سال ۲۰۲۲، وضعیت کشور نامزد را دریافت کرد، مذاکرات الحاق را در سال ۲۰۲۴ آغاز کرد. اما این روند به دلیل کارشکنی‌های بوداپست در گشودن «فصل‌های مذاکره» مختلف متوقف شده است. روند الحاق به اتحادیه اروپا ذاتاً طولانی است و پیشرفت در آن نیازمند اجماع و حمایت تمامی ۲۷ کشور عضو است. ویکتور اوربان، نخست‌وزیر مجارستان، اخیراً در یک سخنرانی انتخاباتی اوکراین را «دشمن» مجارستان خواند و ادعا کرد که مقامات اوکراینی در بروکسل خواستار قطع عرضه انرژی ارزان روسیه به مجارستان بوده‌اند. مجارستان، که دارای دوستانه‌ترین دولت نسبت به روسیه در اتحادیه اروپاست، همواره از ارسال محموله‌های سلاح به اوکراین خودداری کرده و این کار را عاملی برای «کشاندن بوداپست به جنگ و آسیب به اقتصادش» دانسته است. قدرت وتوی اوربان در دسامبر گذشته، مانع از تصویب یک بسته کمک مالی ۵۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا به اوکراین شد.

بحث اعطای مزایای زودهنگام عضویت، تلاشی برای دور زدن این بن‌بست و حفظ حرکت به سمت اهداف استراتژیک است. از یک سو، این کار می‌تواند انگیزه‌ای قوی برای کیف باشد، ثبات و اطمینان بیشتری فراهم کند و به اوکراین نشان دهد که آینده‌ای در قلب اروپا در انتظارش است، حتی اگر روند رسمی الحاق به دلیل مخالفت یک عضو به کندی پیش رود. از سوی دیگر، این اقدام یک ابتکار عمل دیپلماتیک برای حفظ و تقویت پیوند‌های اقتصادی و سیاسی در بحبوحه جنگ است. با این حال، این طرح چالش‌های خاص خود را دارد. تعریف دقیق «برخی مزایای عضویت» که بتواند بدون الحاق رسمی اعطا شود، نیازمند مذاکره فنی پیچیده‌ای است. همچنین، این سؤال مطرح است که آیا چنین اقدامی می‌تواند مخالفت مجارستان را کاهش دهد یا حتی آن را تشدید کند، زیرا بوداپست ممکن است آن را как تلاشی برای دور زدن وتو‌های خود تفسیر کند.

بررسی گزینه‌های جدید توسط اتحادیه اروپا نشان‌دهنده تحولی در رویکرد سنتی الحاق است. این حرکت حاکی از درک این واقعیت است که در برابر تجاوز نظامی روسیه و نیاز مبرم اوکراین به چشماندازی روشن برای امنیت و بازسازی، بلوک باید انعطاف‌پذیر و خلاق باشد. موفقیت یا شکست این ابتکار نه تنها به توانایی فنی بروکسل در طراحی مکانیسم‌های نوین، بلکه به دستیابی به یک وفاق سیاسی دشوار میان کشور‌های عضو بستگی خواهد داشت. نتیجه این تلاش، تأثیر عمیقی بر آینده اوکراین، معماری امنیتی اروپا و اعتبار اتحادیه اروپا به عنوان یک بازیگر ژئوپلیتیک یکپارچه خواهد گذاشت.

انتهای پیام/