"بروکسل خطرناکتر از مسکو است"؛ پیام انتخاباتی ویکتور اوربان به مجارستان و اروپا
در سالن اصلی قلعه بودا، جایی که ویکتور اوربان (Viktor Orban) هر ساله گزارشی از وضعیت کشور به ملت میدهد، امسال فضایی متفاوت از همیشه حاکم بود. ۱۴ فوریه و تنها هشت هفته مانده به انتخابات پارلمانی ۱۲ آوریل، نخستوزیر ۶۲ ساله مجارستان با لحنی تندتر از همیشه به سراغ دشمنان همیشگی خود رفت، اما این بار ترتیب آنها را تغییر داد. او که در ۱۵ سال گذشته (از ۲۰۱۰) با بروکلس سر جنگ داشته، اینبار در کمال شگفتی اعلام کرد: "هراسافکنی درباره پوتین ابتدایی و غیرجدی است. بروکسل، اما یک واقعیت ملموس و منبع خطر قریبالوقوع است." او در ادامه، اتحادیه اروپا را با رژیم سرکوبگر شوروی مقایسه کرد که دههها بر مجارستان تسلط داشت؛ مقایسهای که نه تنها در داخل مجارستان، که در همه پایتختهای اروپایی طنینانداز شد.
زمینههای تاریخی: ارثیه شوروی و نبرد با لیبرالیسم: برای درک عمق این سخنان، باید به خاطر آورد که مجارستان تحت سلطه شوروی، انقلاب ۱۹۵۶ را تجربه کرد که در خون سرکوب شد. اوربان با هوشمندی تمام، از این حافظه تاریخی برای تحریک احساسات ملیگرایانه استفاده میکند. او از سال ۲۰۱۰ که برای دومین بار به قدرت رسید (پس از نخستوزیری کوتاه در ۱۹۹۸-۲۰۰۲)، به طور سیستماتیک علیه آنچه "سازمانهای شبهمدنی"، "روزنامهنگاران خریداریشده" و "قضات وابسته" میخواند، کارزار به راه انداخته است. هدف او، ساختن "دولت غیرلیبرال" (Illiberal State) است؛ مدلی که در آن دموکراسی شکلی حفظ میشود اما نهادهای مستقل (رسانهها، قوه قضاییه و دانشگاهها) تحت کنترل دولت درمیآیند. این مدل بعدها الهامبخش راستگرایان اروپا و حتی دونالد ترامپ در آمریکا شد.
وضعیت انتخاباتی ۲۰۲۶: فاصله خطرناک: اگر تا چند ماه پیش، پیروزی فیدس (Fidesz) حزب اوربان قطعی به نظر میرسید، امروز نظرسنجیها چیز دیگری میگویند. حزب تیسا (Tisza Party) به رهبری پیتر ماگیار (Peter Magyar)، با فاصله ۸ تا ۱۲ درصدی از فیدس پیشی گرفته است. این یک زنگ خطر جدی برای اردوگاه اوربان است. ماگیار که خود روزگاری نزدیک به قدرت بود، اکنون به نماد "تغییر" تبدیل شده است. او با وعده مبارزه با فساد و بازگرداندن استقلال نهادها، رایهای خاکستری و به ویژه جوانان ناراضی از وضعیت اقتصادی را جذب کرده است.
اوربان در واکنش به این تهدید، استراتژی همیشگی خود را به کار گرفته است: برچسبزنی. بیلبوردهای انتخاباتی در سراسر مجارستان، ماگیار را در حالی نشان میدهد که به درخواست "پول برای اوکراین!" از سوی اورسولا فون در لاین (Ursula von der Leyen)، رئیس کمیسیون اروپا، پاسخ مثبت میدهد. شعار اصلی اوربان در این دوره، "جنگ یا صلح" است. پیام او واضح است: اگر ماگیار پیروز شود، مجارستان را به جنگ اوکراین میکشاند و برده بروکسل خواهد شد.
حمایت ترامپ: یک موهبت یا نفرین؟ درست یک روز قبل از سخنرانی اوربان، ۱۳ فوریه، دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی خود "تروث سوشیال" پیامی خطاب به مردم مجارستان منتشر کرد: "ویکتور اوربان یک رهبر واقعا قوی و قدرتمند با کارنامه اثباتشده در ارائه نتایج فوقالعاده است." این تأییدیه، در حالی صادر میشود که روابط ترامپ و اوربان به دوران ریاستجمهوری ترامپ بازمیگردد، زمانی که اوربان اولین نخستوزیر اروپایی بود که از ترامپ حمایت کرد.
اوربان در سخنرانی خود به این حمایت اشاره کرد و گفت: "ترامپ علیه شبکه جهانی تجارت، رسانه و سیاست لیبرالها شورش کرد و این شانس ما را نیز افزایش داد." اما این حمایت یک شمشیر دولبه است. اگرچه پایگاه سنتی راستگرا را متحد میکند، اما به ماگیار این فرصت را میدهد که اوربان را به "وابستگی به خارج" (آمریکای ترامپ) متهم کند. در دیپلماسی انتخاباتی، هر حمایتی میتواند هزینههای خاص خود را داشته باشد.
سفر مارکو روبیو: پیام واشنگتن به بوداپست: همزمان با این التهابات، فردا (یکشنبه ۱۵ فوریه ۲۰۲۶) مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، وارد بوداپست میشود. این سفر پس از کنفرانس امنیتی مونیخ و با توقفی در اسلواکی برای دیدار با روبرت فیتسو (Robert Fico)، نخستوزیر ملیگرای این کشور، انجام میشود. انتخاب این مسیر (مونیخ-براتیسلاوا-بوداپست) نشاندهنده توجه ویژه واشنگتن به "مثلث ملیگرایان" اروپای مرکزی است.
حضور روبیو در بوداپست در آستانه انتخابات، پیامی دوپهلو دارد: از یک سو، نشاندهنده تداوم حمایت جریان راست آمریکا از اوربان است (روبیو نیز از چهرههای جمهوریخواه محسوب میشود). از سوی دیگر، دولت بایدن (که در ۲۰۲۶ هنوز در قدرت است) از طریق روبیو ممکن است پیامهای محتاطانهای درباره هماهنگی با ناتو و اوکراین منتقل کند. اوربان که روابط گرمی با پوتین دارد، همواره در موضوع اوکراین با واشنگتن و بروکسل زاویه داشته است.
تحلیل راهبردی: نبرد برای هویت اروپایی: مناقشه اوربان با اتحادیه اروپا، فراتر از یک مشاجره سیاسی ساده است. او نماینده جریانی است که میخواهد "اروپای ملتها" را در برابر "اروپای فدرال" احیا کند. مقایسه بروکسل با شوروی، اگرچه اغراقآمیز به نظر میرسد، اما در روایت اوربان معنادار است: او میگوید همانطور که شوروی حاکمیت مجارستان را در قرن بیستم محدود کرد، اکنون بروکسل با دیکتههای خود (در مورد مهاجرت، قضاوت، و حقوق شهروندی) در حال تکرار همان الگو است.
اما چالش اصلی اوربان، نه بروکسل، بلکه "واقعیت داخلی" است. اقتصاد مجارستان با تورم دو رقمی، کاهش ارزش فورینت و قطع بخشی از بودجه اتحادیه اروپا به دلیل اتهامات فساد، در وضعیت شکنندهای قرار دارد. ماگیار از همین نقطه به اوربان حمله میکند: "شما ۱۵ سال است که با بروکسل میجنگید، اما مردم فقیرتر شدهاند."
چشمانداز: آیا دوران اوربان به پایان میرسد؟ اگر نظرسنجیها درست باشد و حزب تیسا در ۱۲ آوریل پیروز شود، این پایان یک عصر در سیاست مجارستان خواهد بود؛ عصری که در آن "دمکراسی غیرلیبرال" به عنوان الگویی جایگزین در قلب اروپا آزموده شد. اما اگر اوربان با اهرم ترس از جنگ، حمایت ترامپ و بازی با حافظه تاریخی، بتواند شکاف ۸ تا ۱۲ درصدی را پر کند، آنگاه باید شاهد تشدید جنگ او با بروکسل باشیم. در هر صورت، انتخابات ۲۰۲۶ مجارستان، نه فقط سرنوشت یک کشور، که جهتگیری آینده جریانهای ملیگرا در سراسر اروپا را تعیین خواهد کرد.
انتهای پیام/
