بازتعریف میدان نبرد؛ سفر حمیدتی و تلاش برای تغییر معادله سودان

ابعاد میدانی و داده‌های عملیاتی: ورود حمیدتی به اوگاندا نخستین حضور عمومی وی پس از هفت ماه غیبت از صحنه سیاسی است. آخرین تصویر منتشرشده از وی به ژوئن ۲۰۲۵ بازمی‌گشت که در منطقه‌ای نامشخص از دارفور سخن می‌گفت. ترکیب هیئت همراه شامل چهره‌های ارشد تحالف السودان التاسیس بود که به عنوان بازوی سیاسی نیرو‌های پشتیبانی سریع فعالیت می‌کند.

یوری موسونی، رئیس‌جمهور اوگاندا که پیشتر به عنوان رئیس کمیته عالی اتحادیه آفریقا برای میانجی‌گری در سودان منصوب شده بود، در نشستی رسمی میزبان حمیدتی بود. موسونی در این دیدار بر گفت‌و‌گو به عنوان "تنها راه دستیابی به ثبات پایدار" تأکید کرد. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که ابتکار آفریقایی برای دیدار مستقیم میان البرهان و حمیدتی پیش از این به دلیل غیبت فرمانده نیرو‌های پشتیبانی سریع در نشست جیبوتی ناکام مانده بود.

ابعاد حقوقی و اتهامات بین‌المللی: سفر حمیدتی به اوگاندا هم‌زمان با انتشار گزارش تیم حقیقت‌یاب سازمان ملل در ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ انجام شد که اعلام کرد حملات نیرو‌های پشتیبانی سریع به الفاشر در ۲۵ تا ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، "نشانه‌های نسل‌کشی" را نشان می‌دهد. بر اساس این گزارش، این نیرو‌ها در سه روز بیش از ۶۰۰۰ نفر را کشتند و علیه جوامع زاغاوا و فور مرتکب جنایات سازمان‌یافته شدند. تیم تحقیق سه معیار از پنج معیار کنوانسیون نسل‌کشی را احراز کرد: کشتار اعضای گروه، ایراد صدمات شدید جسمی و روانی، و تحمیل شرایطی برای نابودی فیزیکی گروه.

منی ارکو مناوی، حاکم دارفور، در واکنش به سفر حمیدتی اعلام کرد که استقبال اوگاندا از وی به معنای پذیرش ضمنی "جرائمی است که تا حد نسل‌کشی ارتقا یافته". کامرون هادسون، کارشناس ارشد مسائل آفریقا در آتلانتیک کانسیل، هشدار داد که چنین دیدار‌هایی کشور‌های آفریقایی را از جایگاه میانجی به "طرف درگیری" تبدیل می‌کند.

ابعاد منطقه‌ای و بازیگران خارجی

سفر حمیدتی در شرایطی انجام می‌شود که کارشناسان از حمایت کشور‌های منطقه از طرفین جنگ خبر می‌دهند. گزارش فوریه ۲۰۲۶ رویترز نشان می‌دهد اتیوپی میزبان اردوگاهی برای آموزش نیرو‌های پشتیبانی سریع است و امارات متحده عربی تأمین‌کننده مالی این اردوگاه و ارائه‌دهنده مربیان نظامی است. در مقابل، ارتش سودان از حمایت مصر، عربستان و سومالی برخوردار است.

اظهارات خود حمیدتی در جمع حامیانش در کامپالا ابعاد تازه‌ای از این درگیری را آشکار کرد. وی از استخدام ۱۰ مزدور کلمبیایی برای عملیات پهپادی خبر داد و مدعی شد که تعداد نیروهایش از ۱۲۳ هزار نفر در ابتدای جنگ به بیش از ۵۰۰ هزار نفر رسید. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که گزارش‌های میدانی از شکست‌های سنگین در کردفان و توقف پیشروی به سمت پورت سودان به دلیل حملات پهپادی حکایت دارد.

ابتکارات صلح و تحولات دیپلماتیک: سفر حمیدتی هم‌زمان با تلاش بین‌المللی برای فعال‌سازی مجدد روند صلح صورت گرفت. کمیته پنج‌جانبه (اتحادیه آفریقا، ایگاد، اتحادیه عرب، اتحادیه اروپا و سازمان ملل) در ۱۲ فوریه خواستار کاهش فوری تنش و دسترسی بشردوستانه شد. هم‌زمان، بریتانیا به عنوان رئیس دوره‌ای شورای امنیت، مشغول تهیه پیش‌نویس قطعنامه برای ایجاد سازوکار نظارت بر نقض قوانین بشردوستانه بین‌المللی و ارتباط آن با تحریم‌هاست.

ناظران تحرک اخیر تحالف تاسیس را مرتبط با این پویش بین‌المللی می‌دانند. عثمان میرغنی، تحلیلگر سیاسی سودانی، این سفر را "تلاشی مأیوسانه برای بازتعریف پروژه سیاسی دولت موازی" توصیف کرد. ابراهیم عبدالقادر، کارشناس امنیتی، فاش کرد پرواز حامل هیئت حمیدتی از یکی از پایتخت‌های خلیج فارس آغاز شده و پس از توقف در نایروبی به کامپالا رسیده که نشان‌دهنده هماهنگی منطقه‌ای گسترده‌ای پشت این سفر است.

انتهای پیام/