کالبدشکافی ۴۸ ساله قیمت مسکن+جدول

 زمانی که جدول مورد نظر به خصوص وضعیت مسکن طی  سال های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ را بررسی می‌کنیم متوجه می‌شویم که ما تنها با یک «گرانی» ساده رو‌به‌رو نیستیم، بلکه با یک «گسست تاریخی» مواجه هستیم.

دوران تثبیت و جنگ (۱۳۵۷-۱۳۶۷): عصر قناعت و رکود

در این دهه، اولویت‌های کشور بر مدار تثبیت انقلاب و سپس مدیریت جنگ تحمیلی می‌چرخید. تورم میانگین ۱۵ درصدی در مقایسه با دهه‌های بعد، عددی رؤیایی به نظر می‌رسد. قیمت مسکن در محدوده ۱ تا ۳ هزار تومان باقی ماند. در این دوران، مسکن هنوز هویت «سرمایه‌ای» غلیظی پیدا نکرده بود و رکود بازار ناشی از عدم قطعیت‌های دوران جنگ، مانع از جهش‌های ناگهانی می‌شد.

دوران سازندگی (۱۳۶۸-۱۳۷۹): آغاز بیداری قیمت‌ها

با پایان جنگ و آغاز پروژه‌های بازسازی، روح تازه‌ای در کالبد اقتصاد دمیده شد. رشد قیمت از ۳ هزار تومان به مرز ۶۰ هزار تومان، نشان‌دهنده یک تحول بزرگ است. در این دوره، با افزایش نقدینگی و تمرکز بر توسعه شهری، مسکن آرام‌آرام از یک نیاز اولیه به یک فرصت برای رشد دارایی تبدیل شد. نرخ تورم ۲۰ درصدی در این دهه، زنگ خطر جدی برای کاهش قدرت خرید در سال‌های آتی بود.

دهه ۸۰ (۱۳۸۰-۱۳۸۹): جهش و گذار به ارقام میلیونی

این دهه، نقطه عطفی است که در آن واحدِ اندازه‌گیری قیمت مسکن از «هزار تومان» به «میلیون تومان» تغییر کرد. با وجود اینکه نرخ تورم میانگین کمی فروکش کرد (۱۸ درصد)، اما مسکن جهش قیمتی بزرگی را تجربه کرد و به ۱.۵ میلیون تومان رسید. ورود بانک‌های خصوصی، افزایش درآمد‌های نفتی و تزریق نقدینگی، مسکن را به جذاب‌ترین مقصد برای سرمایه‌های سرگردان تبدیل کرد.

دهه ۹۰ (۱۳۹۰-۱۳۹۹): عصر تلاطم و سرمایه‌گذاری تهاجمی

در این دهه، پیوند مسکن با متغیر‌های برون‌مرزی و تحریم‌ها مستحکم‌تر شد. تورم به ۳۰ درصد رسید و قیمت‌ها تا ۱۳ میلیون تومان به ازای هر متر پیش رفت. در این دوره، مسکن دیگر نه برای سکونت، بلکه به عنوان «امن‌ترین دارایی» در برابر نوسانات ارزی شناخته شد. شکاف بین درآمد دهک‌های پایین و قیمت مسکن در این دهه به شدت عمیق گشت.

بازه ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳: رشد بی‌سابقه و بن‌بست معاملاتی

ما در این سال‌ها شاهد یک پارادوکس بزرگ بودیم: «گرانی در عین رکود». قیمت‌ها از ۲۵ میلیون به ۹۰ میلیون تومان پرتاب شدند، در حالی که قدرت خرید مردم همپای این رشد حرکت نکرد. تورم ۴۰ درصدی و نااطمینانی‌های اقتصادی باعث شد فروشندگان از ترس جا ماندن از بازار، قیمت‌ها را بالا ببرند و خریداران به دلیل ناتوانی مالی از بازار خارج شوند.

پیش‌بینی و وضعیت کنونی (۱۴۰۳-۱۴۰۵): انتظارات تورمی و تنش‌های سیاسی

طبق جدول، ما اکنون در دورانی هستیم که تورم به مرز ۵۰ درصد رسیده و قیمت‌ها اعدادی نجومی بین ۱۰۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان را لمس می‌کنند. طبق داده‌های جدول، علت اصلی این وضعیت «انتظارات تورمی ناشی از تنش‌های سیاسی» ذکر شده است. در واقع، قیمت مسکن در این مقطع بیش از آنکه تابع عرضه و تقاضا باشد، تابع «اخبار» و «ترس از آینده» است.

به هرروی اگر به ستون «نرخ تورم میانگین» نگاه کنید، شاهد یک روند صعودی نگران‌کننده (۱۵٪ ← ۲۰٪ ← ۳۰٪ ← ۴۰٪ ← ۵۰٪) هستیم. این یعنی اقتصاد مسکن در ایران دچار یک «تورم مزمن و فزاینده» شده است. تبدیل شدن مسکن به کالایی با قیمت ۱۸۰ میلیون تومان به ازای هر متر در سال ۱۴۰۵، به معنای آن است که رویای خانه‌دار شدن برای طبقه متوسط به یک چالش بزرگ تبدیل شده است.

انتهای پیام/