جهش قیمت پلیمرها تا ۲۰۰ درصد و رشد ۷۰ درصدی فولاد در زنجیره تامین خودرو
در گزارش تفسیری مدیریت همراه با صورتهای مالی دوره ۹ ماهه منتهی به ۳ آذر ۱۴۰۴ شرکت ایرانخودرو، تصویری از وضعیت تامین مواد اولیه و چالشهای زنجیره تامین این خودروساز ارائه شده که نشاندهنده افزایش قابل توجه هزینههای تولید و پیچیدگیهای تامین داخلی و خارجی است.
بر اساس این گزارش، نرخ تامین مواد اولیه در زنجیره تامین شرکت متاثر از قیمت نهادههای تولید در معاملات بورس کالا، نرخ ارز بازار مبادلهای و همچنین قیمتهای رایج بازار داخلی و خارجی تعیین میشود. بخش عمده مواد و قطعات مورد نیاز از طریق قطعهسازان طرف قرارداد و شرکت ساپکو تامین شده و بخشی دیگر نیز به صورت مستقیم از منابع داخلی و خارجی خریداری میشود.
در این ساختار، قیمتگذاری مواد اولیه به شدت وابسته به شرایط بازار و منابع تامین بوده و نوسانات آن به طور مستقیم بر بهای تمامشده اثرگذار است.
در بخش مواد اولیه فلزی، این گزارش تاکید دارد که صنعت فولاد به عنوان شریان حیاتی تولید خودرو نقش کلیدی در تامین ورقهای فولادی دارد. عمده تامین این ورقها از تولیدکنندگان داخلی از جمله فولاد مبارکه و ورق خودرو انجام میشود و بخشی نیز از مسیر واردات و عرضه در بورس کالا تامین میگردد. با این حال، در گزارش اشاره شده که در سال ۱۴۰۵ نیز تامین این نهادهها وابسته به شرایط تولید، عرضهکنندگان و وضعیت بازار خواهد بود.
نکته قابل توجه در این بخش، افزایش بیش از ۷۰ درصدی قیمت ورق گرم خودرو در نخستین عرضه سال جدید نسبت به بهمن ماه ۱۴۰۴ است که فشار قابل توجهی بر هزینه تولید وارد کرده است.
در حوزه مواد پلیمری و شیمیایی نیز وضعیت مشابهی گزارش شده است. این مواد که در تولید قطعاتی نظیر داشبورد، رودریها، باکهای پلیمری و سیستمهای عایقبندی کاربرد دارند، در نیمه دوم فروردین ۱۴۰۵ با جهش قابل توجه قیمت مواجه شدهاند. بر اساس این گزارش، قیمت محصولاتی نظیر گرانول، پلیپروپیلن، پلیاتیلن و پلیمرهای مهندسی مانند ABS و پلیکربنات در بورس کالا به طور میانگین حدود ۲۰۰ درصد نسبت به بهمن ۱۴۰۴ افزایش یافته است. این افزایش، اثر مستقیم بر بهای تمامشده محصولات نهایی داشته و فشار هزینهای را در زنجیره تولید تشدید کرده است.
در بخش تامین خارجی نیز مجموعهای از چالشهای ساختاری مطرح شده است. از جمله این موارد میتوان به محدودیتهای حملونقل قطعات از شرکتهای خارجی تا گمرکات کشور، مشکلات مربوط به بنادر و فرودگاهها، عدم تخصیص و تامین به موقع ارز برای سفارشات خارجی و همچنین عدم امکان ترخیص برخی کالاها در چارچوب مقررات گمرکی اشاره کرد.
این عوامل در کنار یکدیگر موجب اختلال در روند تامین به موقع قطعات و افزایش ریسک تولید شدهاند.
در مجموع، گزارش ۹ ماهه ایرانخودرو نشان میدهد که ترکیب افزایش شدید قیمت نهادههای داخلی، بهویژه در بخش فولاد و مواد پلیمری، همراه با محدودیتهای ارزی و لجستیکی در واردات، فشار مضاعفی بر ساختار هزینهای این خودروساز وارد کرده و چشمانداز تأمین پایدار مواد اولیه را با عدم قطعیتهای قابل توجهی مواجه ساخته است.
