"لوپوس" قاتلی خاموشی که از درون به بدن حمله میکند
دکتر میترا عباسیفرد، ۲۰ اردیبهشت ماه در جمع خبرنگاران و به مناسبت ۱۰ می، روز جهانی لوپوس، اظهار داشت: در ایران از هر ۱۰۰ هزار نفر، حدود ۴۰ نفر به لوپوس مبتلا هستند. این بیماری در زنان ۹ برابر بیشتر از مردان دیده میشود. لوپوس اغلب در بازه سنی ۱۵ تا ۴۵ سال بروز میکند، اما امکان ابتلا در نوزادان و افراد مسن نیز وجود دارد.
وی توضیح داد که لوپوس در نتیجه حمله سیستم ایمنی بدن به بافتها و اندامهای خودی ایجاد میشود. این حملات میتواند به بخشهای مختلف بدن از جمله مفاصل، پوست، کلیهها، خون، قلب و ریه آسیب برساند.
دکتر عباسیفرد انواع لوپوس را شامل لوپوس پوستی، لوپوس سیستمیک و لوپوس دارویی برشمرد و گفت: در نوع سیستمیک، بیمار علاوه بر علائم پوستی ممکن است دچار التهاب یا درگیری اندامهایی مانند مفاصل، ماهیچهها، ریه، قلب، کلیه و مغز شود.
این فوقتخصص روماتولوژی تأکید کرد: لوپوس در صورت تشخیص و درمان به موقع میتواند وارد فاز خاموشی شود. گاهی این خاموشی طولانیمدت است و گاهی بیماری مجدداً عود میکند. شدت و میزان فعالیت بیماری در طول زمان ثابت نیست و ممکن است هر بار عضو متفاوتی از بدن را درگیر کند.
وی با اشاره به این که علت اصلی لوپوس هنوز به طور کامل شناسایی نشده، خاطرنشان کرد: مانند سایر بیماریهای خودایمنی، ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. یکی از مهمترین محرکهای محیطی، اشعه فرابنفش خورشید است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، تب، خستگی مفرط، ضعف و کاهش وزن را از علائم عمومی این بیماری برشمرد و افزود: خستگی یکی از شایعترین نشانهها در بیماران لوپوسی است. همچنین ضایعات پوستی به شکل قرمزی بال پروانه روی گونهها و پل بینی، از دیگر علائم کلیدی بیماری محسوب میشود.
به گفته وی، حساسیت به نور، درد و تورم مفاصل، خشکی صبحگاهی مفاصل، تنگی نفس و درد قفسه سینه (در صورت درگیری قلب و ریه) و همچنین ورم پاها به دلیل درگیری کلیهها و دفع پروتئین از دیگر نشانههای قابل توجه هستند. علائم عصبی مانند سردرد، سرگیجه و اختلال در تمرکز و حافظه نیز در این بیماران دیده میشود.
بارداری در بیماران لوپوسی؛ امکانپذیر اما با شرایط ویژه
دکتر عباسیفرد در پاسخ به این سؤال که آیا زنان مبتلا به لوپوس میتوانند باردار شوند، گفت: انتخاب زمان مناسب برای بارداری بسیار حیاتی است. بیمار باید در دورهای اقدام کند که بیماری در فاز خاموشی به سر میبرد و فرد حداقل میزان دارو را مصرف میکند. با اجازه پزشک و تحت نظارت دقیق، بارداری امکانپذیر است، البته در دوران بارداری انجام آزمایشهای لازم و در برخی موارد اکوکاردیوگرافی جنین برای بررسی بیشتر ضروری است.
اهمیت پیگیری مداوم و هشدار درباره خودسرانه کم و زیاد کردن دارو
این متخصص روماتولوژی بر پیگیری منظم وضعیت بیماری تأکید کرد و گفت: بیماران باید به طور مرتب برای ارزیابی میزان فعالیت بیماری و تنظیم داروها (از جمله کورتون و داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی) به پزشک مراجعه کنند تا مشخص شود برنامه درمانی برای کنترل علائم مناسب است یا خیر.
وی هشدار داد: بیماران هرگز نباید به صورت خودسرانه میزان دارو را کم یا زیاد کنند. با توجه به این که هیدروکسی کلروکین یکی از داروهای اصلی بیماران است، لازم است طبق نظر روماتولوژیست، بیمار برای معاینات چشمی به چشمپزشک ارجاع داده شود.
توصیههای طلایی برای زندگی بهتر با لوپوس
دکتر عباسیفرد توصیه کرد: استرس باعث تشدید علائم و عود بیماری میشود. بیماران باید از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید بین ساعات ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر خودداری کرده و حتماً از کرمهای ضدآفتاب استفاده کنند.
وی افزود: انجام ورزشهای منظم مانند پیادهروی و یوگا، داشتن تغذیه سالم و اصلاح سبک زندگی میتواند به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک شایانی کند.
عباسیفرد در پایان تأکید کرد: در صورت بروز یا تشدید هرگونه علائم مرتبط با لوپوس، مشورت با پزشک متخصص روماتولوژی ضروری است.
