فناوری ماهنوردی چین به جنگ بیابانها رفت
چین در تازهترین مرحله از برنامههای مقابله با بیابانزایی فناوری الیاف بازالتی را که پیشتر در ماموریتهای فضایی و برنامه اکتشاف ماه آزمایش شده بود برای حفاظت از اراضی کشاورزی در منطقه سینکیانگ بهکار گرفته است؛ اقدامی که بخشی از راهبرد بلندمدت این کشور برای مهار گسترش بیابانها و تقویت امنیت غذایی محسوب میشود.
به گزارش interesting engineering، موسسه بومشناسی و جغرافیای سینکیانگ وابسته به آکادمی علوم چین ماه گذشته مجموعهای از پروژههای جدید را با محوریت کنترل شنهای روان، جلوگیری از بیابانزایی، کاهش فرسایش بادی و مقابله با شوری خاک آغاز کرد. هدف این طرحها ایجاد یک سد اکولوژیک برای محافظت از زمینهای کشاورزی منطقه عنوان شده است.
منطقه سینکیانگ در سالهای اخیر به یکی از مهمترین پایگاههای اجرای پروژه عظیم دیوار سبز بزرگ چین تبدیل شده؛ طرحی چنددههای که با هدف جلوگیری از تبدیل اراضی حاصلخیز به بیابان و مقابله با اثرات تغییرات اقلیمی و فعالیتهای انسانی دنبال میشود.
استفاده از فناوری سنگهای آتشفشانی برای مهار بیابان تاکلاماکان
در مرحله جدید این برنامه چین قصد دارد با ایجاد کمربند سبزی در اطراف بیابان تاکلاماکان گسترش این بیابان را کنترل کند. این طرح ترکیبی از پوشش گیاهی مقاوم به خشکی و موانع مهندسیشده تثبیت شن را در بر میگیرد.
بیابان تاکلاماکان که بزرگترین بیابان چین و یکی از بزرگترین بیابانهای ماسهای متحرک جهان بهشمار میرود اکنون به یکی از محورهای اصلی برنامههای احیای اراضی چین تبدیل شده است.
در قالب این پروژه شش ماده جدید سازگار با محیطزیست برای تثبیت شنهای روان در حاشیه بیابان معرفی شدهاند. یکی از مهمترین این مواد الیاف بازالتی است که از سنگهای آتشفشانی ذوبشده تولید میشود. پژوهشگران چینی معتقدند این الیاف میتوانند ساختار خاک را تقویت کرده و از پیشروی تپههای شنی به سمت زمینهای کشاورزی و زیرساختها جلوگیری کنند.
فناوری مشترک پروژههای فضایی و زیستمحیطی
نکته قابل توجه این است که همین فناوری الیاف بازالتی پیشتر در یکی از مهمترین ماموریتهای فضایی چین مورد استفاده قرار گرفته بود. ماموریت چانگئه ۶ در سال ۲۰۲۴ نخستین ماموریتی بود که توانست نمونههایی از سمت پنهان ماه را به زمین بازگرداند.
در این ماموریت پرچم چین نیز برای نخستین بار بر سطح سمت پنهان ماه نصب شد. این پرچم با استفاده از الیاف بازالتی طراحی شده بود تا بتواند در برابر نوسانات شدید دمایی و تابش شدید فرابنفش در محیط ماه مقاومت کند.
دانشگاه نساجی ووهان که طراحی این پرچم را برعهده داشت اعلام کرده بود الیاف بازالتی به دلیل توانایی حفظ رنگ و دوام بالا در شرایط سخت فضایی انتخاب شدهاند. این الیاف از طریق حرارتدادن سنگ بازالت تا دماهای بسیار بالا و عبور مواد مذاب از نازلهای میکروسکوپی تولید میشوند.
پیوند برنامههای فضایی چین و روسیه با پروژههای مقابله با بیابانزایی
توسعه مواد پیشرفته برای کنترل بیابانزایی تنها به پروژههای زیستمحیطی محدود نمیشود و بخشی از اهداف فضایی بلندمدت چین را نیز پشتیبانی میکند. چین و روسیه قصد دارند تا سال ۲۰۳۵ ایستگاه بینالمللی تحقیقات ماه را در نزدیکی قطب جنوب ماه احداث کنند و بخشی از تحقیقات مواد پیشرفته در این پروژهها کاربردهای مشترک زمینی و فضایی خواهد داشت.
در پروژههای جدید سینکیانگ علاوه بر الیاف بازالتی از خاکستر بادی نیروگاههای زغالسنگ نیز استفاده میشود؛ مادهای که میتواند به مصالح ساختمانی مانند آجر تبدیل شود. پی لیانگ پژوهشگر چینی اعلام کرده استفاده از این مواد جدید میتواند بهرهوری پروژههای مقابله با بیابانزایی را تا ۵۰ درصد افزایش داده و هزینهها را حدود ۳۰ درصد کاهش دهد.
تلاش برای تبدیل اراضی شور و بیابانی به زمین کشاورزی
بخشهای وسیعی از سینکیانگ در حال گذر از فرآیند احیای اراضی هستند؛ فرآیندی که هدف آن تبدیل خاکهای شور و مناطق بیابانی به زمینهای قابل کشت در راستای تقویت امنیت غذایی چین است.
اگرچه سینکیانگ یکی از قطبهای مهم کشاورزی چین به شمار میرود، اما فرسایش بادی و افزایش شوری خاک همچنان از مهمترین چالشهای این منطقه محسوب میشود.
در همین راستا پروژهای دیگر به سرپرستی پژوهشگر چینی شیائو هویجی بر کاهش تخریب زمین ناشی از باد و کنترل تجمع شوری خاک در جنوب سینکیانگ متمرکز شده است؛ منطقهای که حفظ بهرهوری خاک برای تداوم کشاورزی در آن اهمیت حیاتی دارد.
انتهای پیام/
