۲۶ جوجه در تخم مصنوعی متولد شدند
شرکت زیستفناوری آمریکایی کولوسال (Colossal) که به دلیل پروژههای بلندپروازانه خود در زمینه انقراضزدایی و بازآفرینی گونههای منقرضشده شناخته میشود اعلام کرده است که موفق شده **جوجههای زنده را در یک محیط مصنوعی مشابه تخممرغ از تخم بیرون آورد؛ دستاوردی که در عین جلب توجه گسترده با واکنشهای متفاوت و انتقادهایی از سوی برخی دانشمندان نیز همراه شده است.
به گزارش Phys.org،۲۶ جوجه مرغ که سن آنها از چند روز تا چند ماه متغیر است از درون یک ساختار شبکهای چاپ سهبعدی متولد شدهاند؛ ساختاری که برای شبیهسازی پوسته تخممرغ طراحی شده بود. این شرکت این سامانه را گامی مهم در توسعه فناوریهای تولیدمثل مصنوعی برای پرندگان معرفی کرده است.
شرکت کولوسال پیشتر نیز با طرح ادعاهایی در زمینه مهندسی ژنتیک خبرساز شده بود. این شرکت گفته بود حیوانات زندهای را از نظر ژنتیکی به گونهای تغییر داده که ویژگیهایی شبیه به جانوران منقرضشده پیدا کنند؛ از جمله موشهایی با پوشش مویی بلند شبیه ماموت پشمالو و نیز تولهگرگهایی با ویژگیهایی مشابه گرگهای وحشی منقرضشده.
اکنون این شرکت مدعی است که فناوری تازه تخم مصنوعی میتواند در آینده برای پرورش پرندگانی به کار گرفته شود که از نظر ژنتیکی به گونههای عظیمالجثه و منقرضشده نزدیک باشند؛ از جمله پرنده موآ (Moa) که زمانی در جزیره جنوبی نیوزیلند زندگی میکرد. موآ یک پرنده غولپیکر و بدون توانایی پرواز بود که قرنها پیش منقرض شد و تخم آن طبق اعلام شرکت کولوسال حدود ۸۰ برابر بزرگتر از تخممرغ معمولی بوده است؛ ویژگیای که به گفته مسئولان این شرکت فرایند خوابیدن طبیعی روی تخم و جوجهکشی توسط یک پرنده میزبان را بسیار دشوار میکند.
بن لم، مدیرعامل کولوسال در توضیح این پروژه گفت هدف این شرکت طراحی سامانهای بوده که بتواند یکی از کارکردهای پیچیده و مؤثر طبیعت را بازسازی کرده و حتی آن را بهبود دهد. او گفت: ما میخواستیم چیزی بسازیم که طبیعت در توسعه آن بسیار خوب عمل کرده است و آن را بهتر، مقیاسپذیرتر و حتی کارآمدتر کنیم.
به گفته پژوهشگران این شرکت، در فرایند آزمایش تخمهای بارورشده درون این سامانه مصنوعی قرار داده شدند و سپس کل ساختار داخل دستگاه جوجهکشی گذاشته شد. دانشمندان برای جبران نقش طبیعی پوسته تخممرغ کلسیم مورد نیاز جنین را نیز به این سیستم افزودند؛ مادهای که در شرایط طبیعی، جنین در حال رشد آن را از پوسته تخم جذب میکند. همچنین روند رشد جنینها در این محیط بهصورت تصویربرداری لحظهای و پیوسته رصد شده است.
با این حال این دستاورد با استقبال یکدست جامعه علمی روبهرو نشده است. گروهی از دانشمندان مستقل ضمن آنکه این فناوری را از نظر مهندسی و زیستی چشمگیر توصیف کردهاند، معتقدند سامانه معرفیشده هنوز فاقد برخی مؤلفههای اساسی است که بتوان آن را بهطور کامل یک تخم مصنوعی واقعی دانست. از نظر این منتقدان آنچه کولوسال ارائه کرده هرچند نوآورانه است، اما هنوز با بازآفرینی کامل شرایط طبیعی رشد جنین در تخممرغ فاصله دارد.
افزون بر این برخی دانشمندان نسبت به ادعای اصلی کولوسال در زمینه احیای جانوران منقرضشده نیز تردید جدی دارند و آن را از نظر علمی دستکم در شکل واقعی آن احتمالا ناممکن میدانند.
در همین زمینه وینسنت لینچ زیستشناس تکاملی در دانشگاه بوفالو با اشاره به محدودیتهای چنین پروژههایی گفت: آنها ممکن است بتوانند از این فناوری برای کمک به ساخت یک پرنده اصلاحشده ژنتیکی استفاده کنند، اما آن فقط یک پرنده اصلاحشده ژنتیکی است. این یک موآ نیست.
اظهارنظر لینچ بازتابدهنده دیدگاهی است که در میان بخشی از پژوهشگران وجود دارد؛ دیدگاهی که میان شبیهسازی صفات یک گونه منقرضشده و احیای واقعی همان گونه تفاوتی بنیادین قائل است. به باور این گروه حتی اگر بتوان موجودی زنده با برخی ویژگیهای ظاهری یا ژنتیکی مشابه یک حیوان منقرضشده تولید کرد چنین موجودی الزاماً همان گونه منقرضشده نخواهد بود بلکه نسخهای اصلاحشده و نزدیک به آن محسوب میشود.
با وجود این انتقادها کولوسال همچنان پروژههای خود را بهعنوان بخشی از تلاش برای توسعه فناوریهای نوین در زیستفناوری، حفاظت از گونهها و مهندسی ژنتیک پیش میبرد. موفقیت این شرکت در بیرون آوردن جوجههای زنده از ساختاری مصنوعی صرفنظر از بحثهای مربوط به انقراضزدایی میتواند پیامدهایی فراتر از اهداف اعلامشده آن داشته باشد و در آینده برای تکثیر پرندگان نادر، حفظ گونههای در معرض خطر یا مطالعه دقیقتر رشد جنینی پرندگان مورد توجه قرار گیرد.
با این حال بحث اصلی همچنان پابرجاست: آیا فناوریهایی از این دست واقعا میتوانند به بازگرداندن گونههای منقرضشده منجر شوند یا آنکه نهایتا تنها به تولید جانورانی با شباهتهای ژنتیکی و ظاهری به آنها خواهند انجامید؟ پاسخ این پرسش دستکم فعلا همچنان محل مناقشه میان شرکتهای زیستفناوری و جامعه علمی است.
انتهای پیام/
