نمایش کارنامه‌ای سراسر از جهش، ایستادگی و نوآوری در شرکت گاز ایلام

|
۱۴۰۵/۰۳/۱۷
|
۱۸:۲۶:۳۹
| کد خبر: ۲۳۵۰۹۷۱
نمایش کارنامه‌ای سراسر از جهش، ایستادگی و نوآوری در شرکت گاز ایلام
برنا- گروه استانها:شرکت گاز استان ایلام در سال ۱۴۰۴ کارنامه‌ای سراسر از جهش، ایستادگی و نوآوری را به نمایش گذاشت؛ سالی که در آن، رکورد مصرف گاز با سهم ۵۱ درصدی صنعت شکسته شد، ۴۳ هزار میلیارد ریال تفاهمنامه توسعه‌ای منعقد گردید، و جهادگران این شرکت با خلق حماسه‌ای کم‌نظیر، ایستگاه گازی که در جنگ رمضان با موشک نابود شده بود را با ظرفیتی دو برابر در کمتر از ۱۲ ساعت بازسازی کردند.

به گزارش خبرگزاری برنا از ایلام؛شرکت گاز استان ایلام درطول سال گذشته با تلفیق جهش اقتصادی و مدیریت قهرمانانه بحران، به الگویی کم نظیر در صنعت گاز کشور تبدیل شد. در شرایطی که استان درگیر جنگ رمضان بود، جهادگران گاز ایلام با خلق معجزهای مهندسی، ایستگاهی که هدف اصابت مستقیم موشک قرار گرفته بود را نه تنها در کمتر از ۱۲ ساعت بازسازی کردند، بلکه ظرفیت آن را به دو برابر افزایش دادند. همزمان، رکورد مصرف گاز با جهشی ۴۳ هزار میلیارد ریالی در سرمایه گذاری شکسته شد و نام استان به عنوان شرکت سلامت محور برتر ملی در کنار ضریب نفوذ ۱۰۰ درصدی گاز شهری و بیش از ۹۹ درصدی در تاریخ این دیار ثبت گردید.

شرکت گاز استان ایلام در سال گذشته کارنامه ‌ای درخشان و چند وجهی از خود به جای گذاشت؛ سالی که با تلفیق توسعه زیرساخت‌های عمرانی، بهره ‌گیری از فناوری‌های هوشمند، مدیریت بحران در شرایط جنگی و صیانت از نیروی انسانی، به نقطه عطفی در تاریخ خدمت ‌رسانی این مجموعه بدل شد. از ثبت رکورد مصرف بیش از یک میلیارد مترمکعب گاز تا کسب عنوان شرکت سلامت‌ محور برتر در سطح ملی، همگی گواه پویایی این مجموعه در سخت ‌ترین شرایط اقتصادی و امنیتی کشور است.

سال گذشته برای شرکت گاز استان ایلام، سالی بود که در آن مرزهای توسعه، ایمنی و مدیریت بحران به ‌طور همزمان تجربه کر. این شرکت در حالی به استقبال فصل جدیدی از خدمت ‌رسانی می‌رود که کارنامه درخشان خود را با ثبت رکورد مصرف یک میلیارد و ۱۲۶ میلیون مترمکعبی گاز طبیعی آغاز کرد که سهم ۵۱۵ میلیون مترمکعبی بخش صنعت از این میزان، معادل ۵۱ درصد از کل مصرف، نشان ‌دهنده جهت‌ گیری راهبردی استان به سمت تولید و اشتغال پایدار است.

پتروشیمی ایلام با ۲۹۲ میلیون مترمکعب، نیروگاه صبا دهلران با ۱۰۶ میلیون مترمکعب و کارخانه سیمان ایلام با ۷۶ میلیون مترمکعب، سه ضلع اصلی مثلث مصرف صنعتی استان را تشکیل دادند. تأمین پایدار گاز این واحدها، نه ‌تنها تداوم چرخه تولید را تضمین کرد، بلکه موتور محرکه رشد اقتصادی و اشتغال در استان بود. در همین راستا، گازرسانی به ۱۳۴ واحد صنعتی و تولیدی جدید در سطح استان، معادله ۴۷۶۵ متر مربع صرفه‌جویی در مصرف سوخت‌های مایع را به همراه داشت.

این جهش در مصرف، ریشه در یک برنامه‌ ریزی توسعه ‌محور گسترده داشت. انعقاد تفاهمنامه‌های پیمانکاری به ارزش ۴۳ هزار میلیارد ریال، مهمترین جهش سرمایه ‌گذاری تاریخ شرکت را رقم زد. از این میزان، ۳۰ فقره پیمان در بخش عمرانی و سرمایه‌ای با ارزش ۲۳۷۹ میلیارد تومان، عمدتاً صرف تکمیل طرح‌های نیمه‌ تمام و گازرسانی به مناطق باقی‌ مانده شد تا شاخص برخورداری جمعیت شهری به ۱۰۰ درصد و جمعیت روستایی به بیش از ۹۹ درصد ارتقا یابد.

در حوزه لجستیک نیز، نبض تدارکات به‌خوبی در خدمت توسعه بود. خرید و تأمین ۶۲ قلم کالای راهبردی به ارزش ۵۹۴ میلیارد ریال و توزیع آن از طریق ۵۱۴ حواله انبار، پشتیبانی بی‌وقفه از پروژه‌ها را تضمین کرد. همزمان، واحد بازرسی فنی با نشت‌یابی ۴۹۸۵ کیلومتر از شبکه‌های گاز، بازرسی ۱۳۱ هزار انشعاب و تست ۴۷ هزار متر شبکه پلی‌اتیلن، سد محکمی در برابر هرگونه ناپایداری و حادثه ایجاد کرد.

با این حال، مهمترین آزمون شرکت گاز ایلام در میدان سخت جنگ رقم خورد. در جریان "جنگ رمضان" و در ۱۵ فروردین ‌ماه، ایستگاه گاز لیزن صالح‌آباد از توابع شهرستان مهران هدف اصابت مستقیم موشک دشمن قرار گرفت و به‌ طور کامل تخریب شد. این حمله که در ساعت ۹ و ۱۰ دقیقه صبح رخ داد، گازرسانی به ۲۴ روستای مرزی با ۲۰۰۰ مشترک را قطع کرد. اما سرعت واکنش جهادگران شرکت گاز شگفت‌انگیز بود. بلافاصله پس از حادثه، تیم‌های عملیاتی در محل حاضر شدند و عملیات بازسازی از ساعت ۱۳ و ۴۵ دقیقه همان روز، در بحبوحه ناامنی کامل منطقه، آغاز گردید. نکته حیرت‌انگیز این عملیات، یک تصمیم فنی و شجاعانه بود؛ تغییر کامل سناریو و جایگزینی ایستگاه ۵ هزار مترمکعبی با یک ایستگاه جدید با ظرفیت دو برابری ۱۰ هزار مترمکعبی.

این عملیات که تمامی مراحل طراحی، تأمین تجهیزات و اجرای آن صرفاً توسط نیروهای بومی استان و بدون کمک شرکت‌های معین همجوار انجام شد، یک رکورد درخشان در تاریخ خدمات ‌رسانی بود. در ساعت ۵ دقیقه به ۲ بامداد روز ۱۶ فروردین، یعنی کمتر از ۱۲ ساعت پس از شروع عملیات، گاز تمام ۲۴ روستای مرزی مهران و چوار وصل شد؛ به ‌نحوی‌که مردم ساکن در این مناطق، عملاً قطعی گاز را احساس نکردند.

این موفقیت ها، نه تنها تصادفی نبود؛ بلکه حاصل آمادگی‌های پیشگیرانه و برنامه‌ ریزی دقیق بود. پیش از آن، ۱۰ جلسه ویژه مدیریت بحران برای شرایط جنگی برگزار و ۶ پایگاه ثابت و سیار جانمایی شده بود. در مجموع، ۶۰ تیم عملیاتی در ۶۶ نقطه حادثه ‌دیده استان به ‌طور همزمان وارد عمل شدند و گاز بیش از ۲۷۰۰ مشترک را دوباره برقرار ساختند. برای مصون‌ سازی پایدار شبکه در برابر تهدیدات آتی، بلافاصله طرح‌های تکمیلی پدافندی اجرا شد. خط لوپ رینگ دوم پشتیبان به طول ۵۵۰۰ متر به ایستگاه صالح‌آباد متصل و عملیات عمرانی خط کنارگذر برای تکمیل رینگ کامل شبکه آغاز گردید. همزمان، سامانه‌های حفاظت الکترونیک در ۸ مرکز استان نصب و با زوجی شدن پست‌های نگهبانی، ضریب نفوذناپذیری تأسیسات به حداکثر رسید.

فرهنگ ایمنی و مدیریت ریسک در این شرکت، حتی در روزهای عادی نیز اولویتی بی‌چون‌وچرا بود. واحد HSE با برگزاری ۴۲ مانور تخصصی در حوزه مدیریت بحران و پدافند غیرعامل و صدور ۳۷۲۰ فقره پروانه ایمنی کار، نظامی یکپارچه برای کنترل فعالیت‌های پرخطر ایجاد کرد. نتیجه این انضباط سختگیرانه، ثبت رکورد صفر حادثه ناتوان ‌کننده و منجر به نقص عضو در میان پرسنل رسمی و پیمانکاری بود.

صیانت از نیروی انسانی به‌عنوان بزرگنرین دارایی سازمان، در بالاترین سطح دنبال شد. پوشش ۱۰۰ درصدی معاینات دوره‌ای کارکنان و نوسازی تجهیزات پایش سلامت، شرکت گاز ایلام را به عنوان "شرکت سلامت ‌محور برتر" در سطح ملی مطرح کرد. تشکیل کمیته تخصصی سلامت و تحلیل علمی نتایج معاینات، خیالی آسوده از بابت فقدان هرگونه بیماری ناشی از کار در این مجموعه ایجاد کرده است.

در حوزه آموزش نیز سرمایه‌گذاری هدفمندی صورت گرفت. برگزاری ۲۹ دوره آموزشی تخصصی به میزان ۱۱ هزار و ۶۶۴ نفر-ساعت، با سرفصل‌هایی همچون ایمنی، آتش ‌نشانی، پدافند غیرعامل و مدیریت بحران، سرانه آموزشی ۱۹.۱۵ ساعت برای نیروهای رسمی و ۲۰.۵۸ ساعت برای پیمانکاران را به ثبت رساند و سطح آمادگی را به‌طور محسوسی ارتقا داد.

نگاه به آینده نیز در دستور کار بود. انعقاد قرارداد پژوهشی "طراحی مدل پیش‌بینی تقاضای گاز مبتنی بر هوش مصنوعی" و پایان ‌نامه‌های دانشجویی در زمینه تشخیص نشت گاز با شبکه‌های عصبی عمیق، چراغ راه مدیریت هوشمند انرژی در استان است. همچنین، اصلاح ۱۰۲ موتورخانه و تعویض ۵۳۷۶ نیپل یکپارچه، صرفه ‌جویی قابل‌ توجهی در مصرف گاز و کاهش انتشار کربن به ارمغان آورد.

شرکت گاز ایلام در سالی که گذشت، ثابت کرد می‌توان همزمان در خط مقدم توسعه، در اوج بحران‌های امنیتی و در قله استانداردهای ایمنی و سلامت، خوش درخشید و به الگویی از خدمت‌رسانی جهادی و هوشمند در صنعت گاز کشور تبدیل شد. این شرکت با ذخیره راهبردی تجهیزات، شبکه‌ای پایدار و نیروی انسانی متعهد، آماده فتح قله‌های بلندتری در سال پیش رو است.

مدیرعامل شرکت گاز استان ایلام به مهمترین دستاوردهای سال ۱۴۰۴و  ثبت رکورد مصرف گاز در استان اشاره کرد و گفت: در طول سال گذشته، مجموع مصرف گاز طبیعی در استان ایلام به یک میلیارد و ۱۲۶ میلیون مترمکعب رسید که سهم ۵۱ درصدی صنعت از این میزان، نشان ‌دهنده جهت ‌گیری راهبردی استان به سمت تولید و اشتغال پایدار است.

مهندس"علی سلیمانی" با تأکید بر نقش محوری صنایع بزرگ در این رکوردشکنی، افزود: در طول سال گذشته پتروشیمی ایلام با ۲۹۲ میلیون مترمکعب، نیروگاه صبا دهلران با ۱۰۶ میلیون مترمکعب و کارخانه سیمان ایلام با ۷۶ میلیون مترمکعب، پیشتازان مصرف گاز در بخش صنعت بودند و تأمین گاز این مراکز، نقشی کلیدی در تداوم چرخه تولید و رشد اقتصادی استان ایفا کرده است.

وی با اشاره به توسعه متوازن خدمات در شهر و روستا، اظهار داشت: در سال گذشته، ۷۶۹۰ اشتراک جدید گاز در استان ثبت شد که ۵۵۹۱ مورد آن در مناطق شهری و ۲۱۰۰ مورد در مناطق روستایی بود که این مهم ما را به پوشش ۱۰۰ درصدی جمعیت شهری و بیش از  ۹۹ درصدی جمعیت روستایی رسانده است. برای تحقق این هدف، ۹۵ کیلومتر شبکه جدید با استفاده از لوله‌های پلی‌اتیلن اجرا و ۲۸۱۸ علمک گاز در مناطق مختلف شهری و روستایی استان نصب شد. این پروژه‌ها با هدف پر کردن حفره‌های شبکه و ارتقای تاب‌آوری سیستم انجام شده است.

مدیرعامل شرکت گاز استان ایلام از جهش چشمگیر سرمایه ‌گذاری در استان خبر داد و تصریح کرد: در طول سال گذشته، تفاهمنامه های پیمانکاری به ارزش ۴۳ هزار میلیارد ریال منعقد گردیده که از این تعداد ۳۰ فقره آن در بخش عمرانی و سرمایه ‌ای به ارزش ۲۳۷۹ میلیارد تومان و ۲ فقره پیمان جاری به ارزش ۱۹۰۴ میلیارد تومان بوده است.

سلیمانی با اشاره به رویکرد این سرمایه ‌گذاری، تاکید کرد: تمرکز اصلی این منابع، بر توسعه زیرساخت‌ها و پروژه‌های زیربنایی و اشتغالزای عمرانی معطوف بوده است و این حجم از قراردادها، نشان ‌دهنده عزم جدی شرکت برای توسعه و نوسازی شبکه‌های گازرسانی است.

وی به مهمترین آزمون شرکت گاز ایلام در پایان سال گذشته وابتدای امسال پرداخت و با اشاره به حمله موشکی ۱۵ فروردین ‌ماه گفت: ساعت ۹ و ۱۰ دقیقه صبح، ایستگاه گاز لیزن صالح‌آباد از توابع شهرستان مهران هدف اصابت مستقیم موشک دشمن قرار گرفت و به ‌طور کامل تخریب شد. بلافاصله تیم‌های عملیاتی در محل حاضر شدند وعملیات بازسازی از ساعت ۱۳ و ۴۵ دقیقه همان روز آغاز گردید. این در حالی بود که منطقه همچنان ناامن بود و تهدید حملات بعدی وجود داشت.

مدیرعامل شرکت گاز استان ایلام نقطه عطف این مأموریت را یک تصمیم فنی و شجاعانه دانست و افزود: با توجه به نابودی کامل ایستگاه ۵ هزار مترمکعبی و ضرورت حفظ پایداری شبکه، سناریوی عملیاتی را به‌ کلی تغییر داده شد و یک ایستگاه جدید با ظرفیت دو برابری ۱۰ هزار مترمکعبی را جایگزین ایستگاه قبلی شد، این اقدام در حالی صورت گرفت که تمامی مراحل طراحی، تأمین تجهیزات و اجرا، صرفاً توسط نیروهای بومی استان و بدون کمک گرفتن از شرکت‌های معین همجوار انجام شد. این یک رکورد درخشان در تاریخ خدمات‌رسانی استان است.

سلیمانی، به نتیجه این عملیات ضربتی اشاره و اظهار داشت: در ساعت ۵ دقیقه به ۲ بامداد روز ۱۶ فروردین، یعنی کمتر از ۱۲ ساعت پس از شروع عملیات، گاز تمام ۲۴ روستای مرزی مهران و چوار وصل شد؛ به ‌نحوی‌که مردم ساکن در این مناطق، عملاً قطعی گاز را احساس نکردند. خط لوپ رینگ دوم پشتیبان به طول ۵۵۰۰ متر از ایستگاه صالح‌آباد به این منطقه متصل شده و عملیات عمرانی اجرای خط کنارگذر به طور کامل انجام شد.

مدیرعامل شرکت گاز استان با اشاره به عملکرد واحد HSE در مدیریت بحران، تصریح کرد: طی ۱۲ ماهه سال گذشته، در مجموع ۱۷ جلسه مدیریت شرایط اضطراری و مدیریت بحران برگزار شد که ۱۰ جلسه آن به‌طور ویژه به شرایط جنگی در مقطع جنگ رمضان اختصاص داشت. آماده‌سازی تجهیزات بحران، ایمن‌سازی ماشین‌آلات، جانمایی ۶ پایگاه ثابت و سیار و تعیین سرتیم‌های عملیاتی برای فرماندهی اجرایی در نواحی مختلف، نقشی محوری در تداوم خدمات ‌رسانی حتی در اوج درگیری‌ها ایفا کرد.

وی توانایی مدیریت ۴ حادثه همزمان ناشی از حملات هوایی در شهر ایلام را یکی از نقاط قوت برجسته شرکت برشمرد و تاکید کرد: با تأمین و جای‌گذاری ابزارآلات و تجهیزات پشتیبان، از قطع گسترده گاز جلوگیری شد و استمرار خدمت‌رسانی تضمین گردید و در جریان حملات هوایی، ۳۲ حادثه منجر به آسیب ‌دیدگی زیرساخت‌های گاز شد که در تمامی موارد، تیم‌های امداد با حضور به‌ موقع، ضمن ایمن‌ سازی محل، عملیات تعمیر را آغاز کرده و گاز بیش از ۲۷۰۰ مشترک را دوباره برقرار نمودند.

سلیمانی با تأکید بر اهمیت ایمنی نیروی انسانی گفت: در سال گذشته، ۳۷۲۰ فقره پروانه انجام کار صادر شد که شامل ۱۳۷۱ پروانه کار گرم، ۷۰۱ پروانه کار سرد و ۱۶۰۵ پروانه مکمل بوده است. این آمار نشان‌دهنده حجم بالای فعالیت‌های تحت کنترل و نظارت ایمنی در استان است و کنترل و پایش لحظه‌ای فعالیت‌ها از طریق نظام صدور پروانه‌های انجام کار، سهم بسزایی در کاهش ضریب شدت و میزان تکرار حوادث کاری داشته است. خوشبختانه در سال گذشته، هیچ‌ گونه حادثه ناتوان ‌کننده و منجر به نقص عضو در میان پرسنل رسمی و پیمانکاری به ثبت نرسیده است.

وی با اشاره به سایر اقدامات راهبردی حوزه ایمنی افزود: ایمنی تنها به صدور پروانه محدود نمی‌شود. اجرای طرح بازنگری و ارزیابی صلاحیت ایمنی پیمانکاران، برگزاری ۶۳ جلسه توجیهی و آموزشی پیش از شروع عملیات و برگزاری آزمون‌های تخصصی، از برنامه‌های مستمر ما برای افزایش ضریب ایمنی بوده است. همچنین با پوشش ۱۰۰ درصدی معاینات دوره‌ای برای تمامی کارکنان و اجرای نظام‌مند برنامه‌های سلامت‌محور، شرکت گاز استان ایلام موفق شد در میان ادارات و صنایع سراسر کشور، به عنوان "شرکت سلامت‌محور برتر" انتخاب شود.

سلیمانی سلامت نیروی انسانی را خط قرمز این شرکت دانست و اظهار داشت: برای سومین بار، کمیته تخصصی سلامت در شرکت تشکیل شد تا نتایج معاینات به‌ صورت علمی تحلیل و میزان تناسب شغلی هر یک از همکاران ارزیابی دقیق شود. خوشبختانه در حال حاضر مجموعه شرکت گاز استان ایلام فاقد هرگونه بیماری ناشی از کار است. تجهیزات مدرنی از جمله صداسنج دیجیتال و دستگاههای چشم‌شوی اضطراری خریداری و در نواحی و تأسیسات شرکت توزیع و نصب شده است و تمامی تأسیسات و ساختمان ستاد به جعبه‌های کمک‌های اولیه کاملاً مجهز شده‌اند.

مدیرعامل شرکت گاز استان ایلام با اشاره به اهمیت آموزش نیروی انسانی، تصریح کرد: در مجموع ۲۹ عنوان دوره آموزشی تخصصی به میزان ۱۱ هزار و ۶۶۴ نفر-ساعت برای کارکنان رسمی، قراردادی و پیمانکاری برگزار شد. سرانه آموزشی برای نیروهای رسمی ۱۹.۱۵ ساعت و برای نیروهای پیمانکاری ۲۰.۵۸ ساعت محاسبه شده است که این دوره‌ها بر اساس نیازسنجی دقیق مخاطرات شغلی و با هدف نهادینه‌ سازی رفتار ایمن در همه سطوح سازمانی طراحی و اجرا شده و تداوم خواهد یافت.

وی در ادامه به تحلیل آمار حوادث گازی در استان پرداخت و گفت: در ۱۲ ماهه سال گذشته، ۱۰ فقره حادثه مرتبط با گاز در استان به ثبت رسید که ۹ مورد به آتش‌سوزی و انفجار و یک مورد به گازگرفتگی منجر شد که متأسفانه در این حادثه یک نفر از هم‌استانی‌ها جان خود را از دست داد که بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد علت این حادثه، استفاده نادرست از یک دستگاه پلوپز سیار به‌عنوان وسیله گرمایشی بوده است؛ اقدامی خطرناک که همچنان در برخی مناطق مشاهده می‌شود.

سلیمانی با اشاره به عوامل اصلی ۹ حادثه آتش‌سوزی و انفجار، افزود: از وسایل گازسوز غیراستاندارد و فاقد برچسب انرژی، نشت گاز ناشی از فرسودگی و پارگی شیلنگ‌ها، عدم استفاده از بست‌های استاندارد، نبود قطعه ایمنی ترموکوپل و قرار دادن پرده در مجاورت شعله، اصلی‌ترین عوامل بروز این حوادث بوده است. وظیفه قانونی و ذاتی این شرکت، تزریق ماده بودارکننده مرکاپتان به گاز طبیعی و پایش مستمر آن برای تشخیص سریع نشت است که این کار فراتر از استانداردهای مصوب نیز انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت گاز استان ایلام ریشه‌های وقوع حوادث را فراتر از وظایف این شرکت دانست و اظهار داشت: متأسفانه شرایط اقتصادی، کیفیت پایین برخی مصالح ساختمانی و دودکش‌ها، ضعف در نظارت‌های مهندسی ساختمان، انتخاب سیستم گرمایشی نامناسب و عدم بازرسی ایمنی در زمان معاملات ملکی، حلقه‌های زنجیره‌ای بروز حوادث هستند.اگرچه آمار تلفات نسبت به گذشته کاهش یافته، اما همچنان ضروری است شهروندان با رعایت کامل اصول ایمنی و پرهیز از رفتارهای پرخطر نظیر استفاده از اجاق گاز یا پلوپز برای گرمایش، به ما کمک کنند.

سلیمانی با اشاره به ورود شرکت گاز ایلام به عصر مدیریت هوشمند انرژی، تصریح کرد: قرارداد یک پروژه راهبردی با عنوان "طراحی و پیاده ‌سازی مدل مبتنی بر هوش مصنوعی برای پیش‌بینی تقاضای گاز" با یکی از دانشگاه‌های استان منعقد شده است. این مدل به ما کمک خواهد کرد تا پایداری شبکه را در پیک مصرف و شرایط بحرانی تضمین کنیم.

وی با اشاره به اینکه اجرای طرح‌های بهینه ‌سازی مصرف، نه تنها موجب کاهش هزینه‌ها می‌شود، بلکه به پایداری شبکه و آزادسازی ظرفیت برای توسعه بیشتر نیز کمک شایانی می‌کند،گفت:استقرار نظام یکپارچه صدور پروانه‌های انجام کار و نظارت مستمر و سختگیرانه بر اجرای مقررات ایمنی، از ارکان اصلی تأمین امنیت نیروی کار در این صنعت پرخطر به شمار می‌رود.

مدیرعامل شرکت گاز استان ایلام ابراز امیدواری کرد: با تداوم این رویه و همراهی همکاران پرتلاش، شاهد حفظ و ارتقای بیش از پیش شاخص‌های ایمنی و خدمت ‌رسانی پایدار به مردم شریف استان ایلام باشیم و روزی برسد که هیچ خانواده‌ای در این استان داغدار حوادث گازی نشود.

نویسنده :
محمدکریم ویسی
نظر شما
captcha
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه