بازار سرمایه در آستانه فاز تثبیت/ تداوم صعود در گرو متغیرهای بنیادی

عبور شاخص کل بورس از سقف‌های تاریخی، بار دیگر توجه فعالان اقتصادی را به بازار سرمایه جلب کرده است. بررسی دیدگاه کارشناسان بازار سرمایه نشان می‌دهد رشد اخیر بورس بیش از آنکه ناشی از هیجان باشد، ریشه در متغیر‌های بنیادی اقتصاد، افزایش نرخ ارز، تورم، کاهش نسبی ریسک‌های سیاسی و ورود نقدینگی جدید دارد. البته کارشناسان تأکید می‌کنند تداوم این روند به ثبات فضای سیاسی و اقتصادی کشور وابسته است.

سحر اکبری، کارشناس اقتصادی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی برنا معتقد است بازار سهام طی ماه‌های گذشته نسبت به رشد نرخ ارز و تورم با عقب‌ماندگی مواجه شده بود و رشد اخیر را باید در چارچوب جبران این فاصله تحلیل کرد. به گفته وی، بخشی از این رشد نیز ناشی از عملکرد مناسب شرکت‌های صادرات‌محور و بازگشت بازار به روند طبیعی پس از وقفه ناشی از شرایط جنگی است.

اکبری همچنین با اشاره به رفتار منطقی‌تر سهامداران پس از بازگشایی بازار، معتقد است برخلاف انتظار بسیاری از فعالان، صف‌های فروش گسترده شکل نگرفت و همین موضوع به کنترل ریسک و بازگشت آرامش به معاملات کمک کرد. وی پیش‌بینی می‌کند شاخص کل پس از رسیدن به محدوده پنج میلیون واحد، برای مدتی وارد فاز استراحت و نوسان شود و سپس روند صعودی خود را به شکل تدریجی ادامه دهد.

بهراد بهاری، کارشناس و فعال بازار سرمایه، نیز معتقد است بازار پیش از وقوع جنگ بخش عمده‌ای از ریسک‌های سیاسی را در قیمت سهام لحاظ کرده بود. به گفته او، با کاهش نسبی نگرانی‌ها، روایت غالب بازار از ریسک جنگ به سمت تورم، نقدینگی و سودآوری شرکت‌ها تغییر کرده و همین موضوع زمینه رشد شاخص‌ها را فراهم کرده است.

بهاری با اشاره به ارزش‌گذاری بازار تأکید می‌کند که با وجود رشد قابل توجه اخیر، بورس هنوز وارد محدوده حباب قیمتی نشده و در صورت تداوم کاهش ریسک‌های سیاسی، همچنان ظرفیت رشد دارد. البته وی یادآور می‌شود که بازگشت تنش‌های نظامی می‌تواند مهم‌ترین تهدید پیش روی بازار باشد.

از سوی دیگر، مصطفی صفاری، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است نباید صرفاً به اعداد اسمی شاخص توجه کرد. به گفته وی، ارزش بازار سرمایه همچنان فاصله زیادی با ظرفیت‌های واقعی اقتصاد دارد و حتی دستیابی شاخص به سطوح بالاتر نیز الزاماً به معنای گران شدن بازار نیست؛ زیرا اثر تورم و کاهش ارزش پول ملی باید در تحلیل‌ها لحاظ شود.

صفاری همچنین تأکید می‌کند رشد اخیر تنها محصول هیجان نیست، بلکه ناشی از فاصله قیمت بسیاری از سهام با ارزش واقعی شرکت‌هاست. وی اصلاح‌های مقطعی را طبیعی می‌داند، اما روند کلی بازار را همچنان صعودی ارزیابی می‌کند.

مسعود مهدیان، کارشناس بازار سرمایه، نیز بر این باور است که هرچند در روز‌های ابتدایی بازگشایی بورس، حمایت بازارساز و کاهش فشار فروش حقوقی‌ها در ایجاد ثبات نقش داشت، اما روند فعلی را نمی‌توان صرفاً دستوری دانست. به گفته وی، ورود مستمر پول حقیقی و افزایش ارزش معاملات نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران بازار سهام را نسبت به بازار‌های موازی ارزنده‌تر ارزیابی کرده‌اند.

مهدیان همچنین معتقد است رشد نرخ ارز، احتمال کاهش تحریم‌ها و بهبود چشم‌انداز سیاسی از مهم‌ترین عوامل بنیادی حمایت‌کننده بازار هستند. او تأکید می‌کند در ادامه، با انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌ها، رفتار سرمایه‌گذاران از فضای هیجانی فاصله خواهد گرفت و تحلیل‌های بنیادی نقش پررنگ‌تری در تعیین مسیر بازار خواهند داشت.

در مجموع، جمع‌بندی دیدگاه این چهار کارشناس نشان می‌دهد رشد اخیر بورس حاصل هم‌زمان چند عامل شامل جبران عقب‌ماندگی تاریخی بازار نسبت به تورم، افزایش نرخ ارز، ارزندگی سهام، کاهش نسبی ریسک‌های سیاسی و ورود نقدینگی جدید است. با این حال، ادامه این روند نیازمند ثبات در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی، شفافیت بیشتر، حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران و تداوم کاهش ریسک‌های سیاسی خواهد بود؛ موضوعی که می‌تواند مسیر آتی بازار سرمایه را تعیین کند.