دولت برای کنترل بازار اجاره وارد عمل شد/ دیگر فقط «مسکن» نمیسازیم، «سکونت» میخواهیم
فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی، در نشست خبری خود با تبریک هفته دولت و گرامیداشت یاد شهدای جنگ اخیر، اظهار کرد: این جنگ نشان داد که زیرساختها صرفاً مجموعهای از پلها، جادهها، بنادر و فرودگاهها نیستند، بلکه بخش مهمی از تابآوری مردم و استمرار زندگی روزمره به همین شبکه وابسته است. در جریان حملات، زیرساختهای مختلف از جمله جاده، پل، تونل، مسیرهای ریلی، فرودگاهها و حتی تأسیسات مرتبط با آب و برق در معرض آسیب قرار گرفتند و همین موضوع اهمیت حفظ و بازگرداندن سریع این زیرساختها به چرخه فعالیت را بیش از گذشته نمایان کرد.
جلوگیری از اختلال در زنجیره لجستیک کشور
وزیر راه و شهرسازی افزود: یکی از مهمترین مسئولیتهای وزارت راه و شهرسازی در جریان جنگ این بود که اگر یک حلقه از زنجیره لجستیک دچار اختلال شد، این اختلال به کل زنجیره سرایت نکند. استمرار خدمات در حوزه مسافری و جابهجایی کالا، چه در بخش ریلی و چه در بخش جادهای و هوایی، از موضوعات ویژهای بود که در دستور کار وزارتخانه قرار گرفت.
صادق ادامه داد: تسهیل ترخیص و جابهجایی کالا از بنادر نیز از دیگر مسئولیتهای مهم وزارت راه و شهرسازی بود. بر اساس مصوبه هیأت وزیران، همه دستگاهها و نقشآفرینانی که میتوانستند در تسهیل ترخیص کالا مؤثر باشند، باید در این زنجیره نقشآفرینی میکردند تا بهویژه کالاهای ضروری و کالاهای اساسی در کوتاهترین زمان ممکن به نقاط مختلف کشور برسد.
نقش بخش خصوصی در مدیریت بحران پررنگ شد
وی با اشاره به نقش بخش خصوصی در مدیریت شرایط جنگ گفت: یکی از اتفاقات مهم در این دوره، برگزاری جلسات کارگروهی و مشارکت بخش خصوصی در فرآیند تصمیمگیری بود. بخش خصوصی صرفاً به عنوان مجری وارد میدان نشد، بلکه در تصمیمسازیها نیز نقش داشت و این موضوع در مدیریت شرایط جنگ ۱۲ روزه و پس از آن اهمیت ویژهای پیدا کرد.
فعالیت بنادر متوقف نشد
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه عملکرد بنادر کشور در دوران جنگ استمرار داشت، گفت: در همان شرایط، تخلیه و بارگیری کالا در بنادر جنوبی کشور نهتنها متوقف نشد، بلکه افزایش نیز داشت. در دوره ۴۰ روزه مورد اشاره، میزان جابهجایی کالا در بنادر جنوبی افزایش قابل توجهی داشت و فعالیت بنادر امام خمینی(ره) و چابهار نیز ادامه پیدا کرد. این روند نشان داد که زنجیره تأمین کالا و شبکه لجستیکی کشور توانست در شرایط دشوار به فعالیت خود ادامه دهد.
حضور میدانی مدیران در بنادر و مرزها
صادق همچنین به حضور میدانی مدیران وزارت راه و شهرسازی در نقاط مختلف کشور اشاره کرد و افزود: ارتباط مستقیم با استانداران و حضور معاونان وزارتخانه در مناطق مختلف، از چابهار و بندرعباس تا سرخس و مناطق غربی و شرقی کشور، برای پشتیبانی از شبکه حملونقل و رفع مشکلات ایجادشده دنبال شد.
بازسازی زیرساختها در حین جنگ انجام شد
وی تأکید کرد: یکی از ویژگیهای مهم این دوره آن بود که بازسازی زیرساختها به بعد از پایان جنگ موکول نشد. نمیتوانستیم منتظر پایان جنگ بمانیم و سپس برای بازسازی جادهها، خطوط ریلی و تونلهای آسیبدیده اقدام کنیم؛ زیرا هر یک از این نقاط بخشی از زنجیره لجستیکی کشور بود و توقف هر حلقه میتوانست کل زنجیره را با اختلال مواجه کند.
وزیر راه و شهرسازی با قدردانی از پیمانکاران، مهندسان مشاور، کارگران و بخش خصوصی گفت: بازسازی بسیاری از نقاط آسیبدیده با سرعت انجام شد و در مواردی، مسیرها و زیرساختهای آسیبدیده در فاصله کوتاهی دوباره به چرخه فعالیت بازگشتند. در حوزه جادهای بیش از ۹۰ نقطه و در حوزه ریلی بیش از ۱۱ نقطه مورد آسیب قرار گرفت که بازسازی آنها با برنامهریزی و حضور میدانی انجام شد.
رانندگان کامیون؛ حلقه مهم استمرار تأمین کالا
صادق همچنین به نقش رانندگان ناوگان حملونقل جادهای اظهار کرد: رانندگان کامیون در آن شرایط نقش بسیار مهمی در استمرار تأمین کالا داشتند. کالا از بنادر چابهار، امام خمینی(ره)، بندرعباس و بنادر شمالی به نقاط مختلف کشور منتقل شد و با وجود افزایش مسافت، دشواریهای مسیر و شرایط خاص جنگ، این جریان متوقف نشد.
بیش از ۴۰۰ شهر و روستا درگیر آسیبهای جنگ شدند
وی درباره بازسازی واحدهای مسکونی و تجاری آسیبدیده نیز گفت: در جریان جنگ، بیش از ۴۰۰ شهر و روستا در ۲۵ استان درگیر شدند و واحدهای مسکونی و تجاری متعددی با درجات مختلف آسیب دیدند؛ از تخریب کامل تا نیاز به تعمیرات جزئی. تجربه بازسازی در تهران در جریان جنگ ۱۲ روزه باعث شد در ادامه، جلسات و مصوبات مربوط به تأمین ودیعه اجاره و کمک به اسکان موقت آسیبدیدگان با سرعت بیشتری دنبال شود.
پرداخت بیش از ۲۵۰۰ فقره ودیعه به آسیبدیدگان
وزیر راه و شهرسازی افزود: تا این مرحله بیش از ۲۵۰۰ فقره ودیعه برای آسیبدیدگان پرداخت شده و این روند همچنان ادامه دارد. میزان ودیعه از ۳۰۰ میلیون تومان تا یک میلیارد تومان تعیین شده و در برخی کلانشهرها و مناطقی مانند کرمانشاه و بندرعباس، با توجه به شرایط و نیازهای موجود، اعتبار یک میلیارد تومانی در نظر گرفته شده است.
صادق با اشاره به روند بازسازی واحدهای آسیبدیده گفت: سیاست ما این است که بازسازی واحدهای مسکونی با محوریت دولت و با همکاری بنیاد مسکن انجام شود. در برخی مناطق نیز بیش از ۳۰۰ تا ۳۵۰ واحد مراحل دریافت پروانه را طی کردهاند و روند ساخت و بازسازی آنها در حال پیگیری است.
آسیب جدی به ناوگان هوایی؛ جابهجایی ۳۰ هزار نفر ادامه یافت
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت حملونقل هوایی در جریان جنگ اشاره کرد و گفت: در جریان این شرایط حدود ۱۰۰ فروند از هواپیماها را از دست دادیم، اما با وجود این آسیبها، حدود ۳۰ هزار نفر با مسیرهایی که در برخی موارد طولانیتر شده بود، جابهجا شدند.
صادق افزود: بلافاصله بعد از جنگ نیز با تلاش مجموعه حملونقل هوایی و با استفاده از هشت فروند هواپیما، روند جابهجایی مسافران دنبال شد. این در حالی بود که حوزه هوایی کشور آسیب زیادی دیده بود و محدودیتهای ناشی از شرایط جنگی نیز وجود داشت.
عملکرد اربعین با وجود آسیبهای هوایی حفظ شد
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: با وجود آسیبهایی که به حوزه هوایی وارد شد، در اربعین امسال میزان جابهجایی مسافران نسبت به سال گذشته فاصله بسیار محدودی داشت و اختلاف آن کمتر از ۱۰ هزار نفر بود. این اتفاق در شرایطی رقم خورد که شبکه هوایی کشور با آسیبها و محدودیتهای جدی مواجه شده بود و تلاش مجموعه دستاندرکاران این حوزه برای حفظ جریان جابهجایی، قابل توجه بود.
بیش از ۵۰ نشست و برخاست بدون رادار در مهرآباد
صادق با اشاره به یکی از روزهای ویژه فعالیت فرودگاه مهرآباد اظهار کرد: در یکی از روزهای پرترافیک، بیش از ۵۰ نشست و برخاست در فرودگاه مهرآباد بدون رادار انجام شد و این عملیات با وجود شرایط خاص، به بهترین شکل ممکن مدیریت شد.
تجربه جنگ، ضرورت تقویت تابآوری زیرساختی را نشان داد
وزیر راه و شهرسازی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: جنگ نشان داد که زیرساختهای کشور باید از منظر تابآوری مورد توجه جدی قرار گیرند. پل، جاده، تونل، راهآهن، بندر و فرودگاه هر کدام حلقهای از زنجیرهای هستند که استمرار زندگی، تأمین کالا، صادرات، واردات و جابهجایی مردم به آن وابسته است.
وی افزود: آنچه در این دوره اتفاق افتاد، حاصل همکاری مجموعه دولت، بخش خصوصی، پیمانکاران، مهندسان، کارگران، رانندگان و مدیران میدانی بود. بازسازی در حین جنگ انجام شد تا اجازه داده نشود آسیب به یک نقطه، موجب توقف کل زنجیره حملونقل و لجستیک کشور شود.
صادق خاطرنشان کرد: وزارت راه و شهرسازی تلاش میکند تجربه بهدستآمده از این شرایط را به برنامهای برای افزایش آمادگی و تابآوری زیرساختهای کشور تبدیل کند تا در هر شرایط بحرانی، خدمات ضروری مردم و جریان جابهجایی کالا و مسافر با کمترین اختلال ادامه پیدا کند.
افزایش ظرفیت حملونقل در اربعین؛ بخش خصوصی به میدان آمد
فرزانه صادق مالواجرد در ادامه تشریح عملکرد وزارت راه و شهرسازی در حوزه حملونقل گفت: در ایام اربعین، ظرفیتهای مختلف حملونقل برای جابهجایی زائران به کار گرفته شد و در حوزه حملونقل جادهای نیز هماهنگیهای لازم برای پاسخگویی به حجم بالای تقاضا انجام گرفت.
وی افزود: بیش از ۷۰ درصد ظرفیت ریلی در خدمت هموطنان قرار گرفت، بهویژه در مسیرهای پرتردد مانند تهران و مشهد. تلاش شد هماهنگی حداکثری در فرآیند جابهجایی مسافران، چه در خرید اینترنتی بلیت و چه در مراجعه حضوری، انجام شود.
صادق تأکید کرد: نمیتوان گفت هیچ مشکلی وجود نداشت، اما تمام تلاش مجموعه وزارت راه و شهرسازی این بود که مشکلات به حداقل برسد و خدمات با بیشترین ظرفیت ممکن ارائه شود.
بیش از ۲ هزار اتوبوس بخش خصوصی به کمک اربعین آمد
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به نقش ناوگان خصوصی در اربعین امسال گفت: نباید فراموش کنیم که در مراسم اربعین امسال، بهویژه در اوج بازگشت زائران به کشور، بیش از ۲ هزار دستگاه اتوبوس از ناوگان بخش خصوصی وارد چرخه خدمت شدند.
وی افزود: این حضور نشاندهنده همدلی و همافزایی میان مردم و مجموعههایی است که وظیفه خدمترسانی به آنها را بر عهده دارند. در شرایطی که حجم تقاضا افزایش پیدا میکند، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای پاسخگویی به نیاز حملونقل اهمیت بسیار زیادی دارد.
سیاست دولت چهاردهم؛ عبور از «مسکن» به «سکونت»
صادق در ادامه سخنان خود به سیاستهای دولت در حوزه مسکن پرداخت و گفت: تمام تلاش دولت چهاردهم این است که از مفهوم صرف مسکن به سمت سکونت واقعی حرکت کنیم. برای رسیدن به این هدف باید علاوه بر اقداماتی که در سالهای گذشته انجام شده، تمهیدات جدیدی نیز اندیشیده شود.
وزیر راه و شهرسازی افزود: مسکن صرفاً به معنای مالکیت یک ملک نیست. تجربه دهههای گذشته نشان داده است که دهکهای پایین جامعه عملاً امکان برخورداری از مالکیت مسکن را به سختی پیدا میکنند. بنابراین دولتها باید نسبت به تأمین مسکن برای دهکهای پایین توجه ویژه داشته باشند تا این گروهها از چرخه سیاستهای مسکن حذف نشوند.
آغاز برنامه مسکن استیجاری با اولویت زوجهای جوان
وی درباره برنامه دولت برای مسکن استیجاری اظهار کرد: برنامه مسکن استیجاری از سال گذشته آغاز شده و امیدواریم در دولت چهاردهم ثبتنام حدود ۵ هزار واحد را آغاز کنیم.
صادق ادامه داد: این برنامه دارای دستورالعمل مشخص است و زوجهای جوان در اولویت قرار دارند. طبیعی است که در مسیر اجرای این طرح با مشکلاتی مواجه خواهیم شد، اما باید برای حل آنها برنامه داشته باشیم.
وی یکی از منابع اصلی اجرای مسکن استیجاری را خانههای سازمانی موجود در کشور دانست و گفت: خانههای سازمانی که در نقاط مختلف کشور وجود دارند باید به سمت مولدسازی و پشتیبانی از طرح مسکن استیجاری هدایت شوند. قطعاً در این مسیر مقاومتهایی وجود خواهد داشت، اما هدف اصلی، به ثمر رساندن مسکن استیجاری و بهویژه تأمین مسکن برای زوجهای جوان است.
استفاده از ظرفیت بنیادها و نهادهای حمایتی برای مسکن محرومان
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به برنامههای دولت برای حمایت از اقشار کمدرآمد گفت: یکی دیگر از موضوعاتی که در سیاستگذاری مسکن مورد توجه قرار گرفته، مسکن محرومان است. در همین راستا تفاهمنامهها و توافقهایی با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بنیاد مسکن و سازمان ملی زمین و مسکن دنبال شده و از ظرفیت نهادهایی مانند بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و کمیته امداد نیز استفاده خواهد شد.
وی افزود: برای روستاها و شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت نیز تلاش شده است راهکارهایی پیدا شود که امکان اجرای طرحهای حمایتی مسکن در این مناطق فراهم شود.
دولت برای کنترل بازار اجاره وارد عمل شد
صادق درباره وضعیت بازار اجاره و فشار ایجادشده بر مستأجران در شرایط جنگ گفت: در جریان جنگ، مشکلاتی برای مستأجران ایجاد شد و نمیتوان نسبت به این شرایط بیتفاوت بود. تمام تلاش ما این بود که با استفاده از مصوبات سران قوا، بخشی از مشکلات بازار اجاره را مدیریت کنیم.
وی افزود: یکی از اقدامات انجامشده، تمدید خودکار قراردادهای اجاره و تعیین سقف افزایش اجارهبها بود. بر اساس مصوبه شورای عالی مسکن، استانداران با تشکیل شورای مسکن نسبت به تنظیم نرخ اقدام میکنند و بررسیهای انجامشده در کشور نیز نشان میداد که نرخ تعیینشده در محدوده ۲۵ درصد قرار گرفته است.
۸۵۰ هزار واحد مسکونی در مسیر اجرا
وزیر راه و شهرسازی درباره طرحهای حمایتی مسکن نیز گفت: بخشی از مسکن حمایتی که در سالهای گذشته آغاز شده، در دولت چهاردهم نیز ادامه پیدا کرده است. در مجموع حدود ۸۵۰ هزار واحد در این حوزه مطرح است که تسهیلات و اقدامات مربوط به آنها در حال انجام است.
صادق همچنین به اجرای قانون جوانی جمعیت و واگذاری زمین اشاره کرد و گفت: جزئیات مربوط به این بخش و همچنین وضعیت تسهیلات و واحدهای در حال ساخت، در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران تشریح خواهد شد.
اولویتبندی در توسعه ناوگان و زیرساخت حملونقل
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره حملونقل کشور اظهار کرد: تلاش وزارت راه و شهرسازی این است که در حوزه ناوگان و همچنین زیرساختها، اولویتبندی مشخصی داشته باشیم. در طول چند دهه گذشته اقدامات زیادی در حوزه زیرساختهای جادهای و ریلی انجام شده، اما همچنان مطالبات و نیازهای زیادی وجود دارد.
صادق افزود: پس از شرایط جنگ، اهمیت زیرساختهای ریلی و جادهای بیش از گذشته نمایان شد و در برخی بخشها نسبت به دو سال مشابه افزایشهای قابل توجهی در جابهجایی و فعالیتهای حملونقلی ثبت شده است.
طرح جامع حملونقل پس از سالها تدوین شد
وزیر راه و شهرسازی یکی از اقدامات مهم سیاستگذاری در دولت چهاردهم را تدوین طرح جامع حملونقل عنوان کرد و گفت: این طرح پس از سالها و با همفکری نخبگان، متخصصان و فعالان بخش خصوصی ارائه شده و در کمیسیون مربوطه مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: ستاد ملی ترانزیت نیز بیش از چهار جلسه تشکیل داده و در این ستاد توجه ویژهای به سند ملی ترانزیت شده است. یکی از موضوعات مهم در این حوزه، تسهیل فرآیندهای گمرکی در مبادی ترانزیتی است که پس از برگزاری جلسات متعدد با همه نقشآفرینان این حوزه، جمعبندیهای لازم انجام شده و اجرای آن دنبال خواهد شد.
دیپلماسی حملونقل در مسیر توسعه ترانزیت
صادق در ادامه با اشاره به دیپلماسی فعال دولت چهاردهم گفت: یکی از موضوعاتی که رئیسجمهور بر آن تأکید ویژه داشته، دیپلماسی فعال با کشورهای همسایه است و این دیپلماسی در حوزه حملونقل نیز دنبال میشود.
وی افزود: با کشورهای همسایه کمیسیونهای مشترک اقتصادی فعال است و در این چارچوب اتفاقات مهمی در حوزه حملونقل و ترانزیت رقم خورده است. همکاری با ترکمنستان از جمله این موارد است؛ مسیری که میتواند انتقال کالا از چین از مسیر ترکمنستان به ایران را تقویت کند.
کریدور چین تا اروپا؛ تمرکز بر مسیرهای ترانزیتی منطقه
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به همکاریهای منطقهای گفت: مسیرهایی که از چین، ازبکستان و ترکمنستان وارد ایران میشوند، از موضوعات مهمی هستند که در تعامل با کشورهای منطقه دنبال میشوند. در این زمینه، مذاکرات و اقدامات اجرایی با کشورهای مختلفی از جمله قزاقستان، ترکمنستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان، افغانستان و پاکستان فعال شده است.
وی ادامه داد: در سفر به قزاقستان نیز موضوع مشارکت این کشور در بنادر جنوبی ایران مورد توجه قرار گرفت. قزاقستان در اوج جنگ ۱۲ روزه و همچنین پس از حادثه بندر شهید رجایی، برای مشارکت و همکاری در بنادر جنوبی کشور تمایل نشان داد و این موضوع از اهمیت ویژهای برخوردار است.
توسعه بندر خشک میان چین و قزاقستان
صادق با اشاره به ظرفیتهای ترانزیتی قزاقستان گفت: بندی در مسیر چین و قزاقستان وجود دارد که ظرفیت تبدیلشدن به یک نقطه مهم در زنجیره ترانزیتی منطقه را دارد و ایران باید در آن مشارکت فعال داشته باشد.
وی افزود: دسترسی کشورهای آسیای مرکزی به آبهای آزاد از طریق بنادر جنوبی ایران، علاوه بر مزیت اقتصادی، میتواند به تثبیت و تقویت امنیت مسیرهای ترانزیتی منطقه نیز کمک کند.
افزایش تردد در مرزهای ریلی و جادهای
وزیر راه و شهرسازی همچنین از افزایش تردد در برخی مرزهای کشور خبر داد و گفت: میزان تردد در مرز رازی با ترکیه افزایش پیدا کرده و در نتیجه آن، حجم واردات و صادرات نیز رشد داشته است. در مسیر ترکمنستان نیز افزایش تردد و تجارت ثبت شده و میزان صادرات و واردات با افغانستان نیز تغییرات چشمگیری داشته است.
صادق با اشاره به تأثیر شرایط جنگ و محدودیتهای منطقهای بر ترانزیت کشور گفت: محاصرهها و بستهشدن برخی مسیرها قطعاً بر میزان ترانزیت کشور اثر گذاشته و باعث کاهش ترانزیت شده است، اما در مقابل، واردات و صادرات بهویژه در حوزه ریلی میان کشورها افزایش پیدا کرده است.
وی افزود: خروج کالا از بنادر شمالی نیز بیش از ۱۰۰ درصد افزایش داشته و این موضوع نشاندهنده ظرفیت بالای شبکه حملونقل کشور برای استفاده از مسیرهای جایگزین و حفظ جریان تجارت در شرایط دشوار است.
تلاش برای تأمین مسکن دهکهای پایین
وزیر راه و شهرسازی در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره وضعیت دهکهای کمبرخوردار در طرحهای مسکن حمایتی گفت: بخشی از دهکهای پایین در مجموعه ۸۵۰ هزار واحدی که از گذشته ثبتنام آنها انجام شده، قرار دارند و دولت تلاش کرده است این گروهها را به شکل ویژه مورد توجه قرار دهد.
وی افزود: برای بخشی از این متقاضیان، شناساییهای لازم انجام شده و حدود ۱۵۰ هزار نفر در این فرآیند مورد توجه قرار گرفتهاند. همچنین برای حدود ۳۵۰ هزار نفر نیز تمهیداتی در نظر گرفته شده و تلاش میکنیم با استفاده از تسهیلات قرضالحسنه، امکان تأمین منابع مورد نیاز آنها را فراهم کنیم.
صادق تأکید کرد: هدف این است که سیاست مسکن از یک عدد و آمار صرف عبور کند و به سکونت واقعی برسد؛ یعنی نتیجه اقدامات دولت در نهایت در زندگی خانوارها و امکان دسترسی آنها به مسکن قابل مشاهده باشد.
