فرصتسازی از دل بحران/ صنعت غذای ایران آماده یک جهش
به گزارش برنا، سید محمدتقی نقوی، فعال و کارشناس صنعت غذا، در گفتوگو با برنا از راهکارهای افزایش تابآوری این صنعت، الزامات حمایت از تولید و فرصتهای صادراتی پیشرو میگوید
این روزها از «تابآوری زنجیره تأمین» بهعنوان مهمترین دغدغه صنعت غذا یاد میشود. چرا این موضوع تا این اندازه اهمیت پیدا کرده است؟
صنعت غذا مستقیماً با امنیت غذایی مردم در ارتباط است و کوچکترین اختلال در تأمین مواد اولیه، حملونقل، بستهبندی یا شبکه توزیع میتواند آثار خود را در بازار نشان دهد. امروز بیش از هر زمان دیگری باید زنجیره تأمین را بهعنوان یک سرمایه راهبردی مدیریت کنیم تا تولید بدون وقفه ادامه پیدا کند.
فعالان این صنعت چگونه میتوانند ریسکهای موجود را کاهش دهند؟
مهمترین راهکار، کاهش وابستگی به یک مسیر یا یک تأمینکننده است. بنگاههای موفق، سبد متنوعی از تأمینکنندگان دارند و همزمان روی توسعه زیرساختهای لجستیکی و ذخیرهسازی سرمایهگذاری میکنند. این اقدام باعث میشود حتی اگر یکی از مسیرهای تأمین دچار مشکل شود، چرخه تولید متوقف نشود.
برخی تولیدکنندگان معتقدند هزینه نگهداری ذخایر مواد اولیه بسیار بالاست. آیا این سرمایهگذاری توجیه اقتصادی دارد؟
بدون تردید. شاید ایجاد ذخایر راهبردی در کوتاهمدت هزینه داشته باشد، اما در زمان بحران، از زیانهای بسیار بزرگتر جلوگیری میکند. کارخانهای که مواد اولیه کافی در اختیار دارد، میتواند بازار خود را حفظ کند و حتی در زمان کمبود، سهم بیشتری از بازار را به دست آورد.
بهرهوری چه جایگاهی در آینده صنعت غذا دارد؟
نقوی: آینده این صنعت متعلق به بنگاههایی است که با فناوری حرکت میکنند. کاهش ضایعات، نوسازی خطوط تولید، استفاده از تجهیزات نوین و مدیریت هوشمند مصرف انرژی، علاوه بر کاهش هزینهها، قدرت رقابت محصولات ایرانی را در بازارهای داخلی و صادراتی افزایش میدهد.
یکی از دغدغههای تولیدکنندگان، افزایش هزینههای تولید است. این موضوع چه اثری بر صنعت گذاشته است؟
افزایش قیمت مواد اولیه، هزینههای حملونقل و سایر نهادهها فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد کرده است، در حالی که بازار مصرف کشش افزایش نامحدود قیمتها را ندارد. به همین دلیل لازم است سیاستهای حمایتی به گونهای طراحی شود که تولیدکننده بتواند سرمایهگذاری و توسعه را ادامه دهد.
دولت چه اقداماتی میتواند برای تقویت این صنعت انجام دهد؟
تسهیل تأمین ارز برای مواد اولیه ضروری، ایجاد خطوط اعتباری ویژه، حمایت از توسعه صنایع بالادستی، بهبود زیرساختهای حملونقل و انبارداری و رفع موانع اداری، از مهمترین اقداماتی است که میتواند پایداری صنعت غذا را افزایش دهد.
آینده صنعت غذا را چگونه میبینید؟
من به آینده این صنعت خوشبین هستم. ایران از ظرفیت بالای تولید، موقعیت جغرافیایی ممتاز و بازار بزرگ کشورهای همسایه برخوردار است. اگر از این ظرفیتها بهدرستی استفاده کنیم، صنعت غذا میتواند علاوه بر تأمین پایدار نیاز داخلی، به یکی از مهمترین منابع ارزآوری و اشتغال کشور تبدیل شود.
مهمترین توصیه شما به فعالان صنعت غذا چیست؟
امروز زمان برنامهریزی برای آینده است. هر مجموعهای که بر افزایش بهرهوری، تنوعبخشی به منابع تأمین، توسعه فناوری و حضور در بازارهای صادراتی تمرکز کند، نهتنها در برابر بحرانها مقاومتر خواهد بود، بلکه فرصتهای جدیدی برای رشد و توسعه نیز به دست خواهد آورد. صنعت غذای ایران ظرفیت آن را دارد که از شرایط دشوار امروز، پلی برای جهش فردای اقتصاد کشور بسازد.
