پاتوق فیلم کوتاه ۱۳۵ اصفهان؛ تأکید بر جسارت و تجربهورزی در سینمای کوتاه
به گزارش برنا از اصفهان، نشست «پاتوق فیلم کوتاه ۱۳۵» عصر یکشنبه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در سینما سوره اصفهان برگزار شد. در این برنامه، سه فیلم کوتاه «هارمونیکا» ساخته محمدرضا قدیمی، «سر» به کارگردانی علیرضا رضایی و «لیمو از همهچیز خبر داشت» ساخته ادریس محمودیان به نمایش درآمد و با حضور مجتبی اسپنانی، منتقد مهمان، مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
در ابتدای این نشست، محمد بزرگ با اشاره به فاصله میان فیلمنامه و اجرای نهایی آثار سینمایی، اظهار کرد: تغییر در فیلمنامه در جریان تولید امری طبیعی است، اما محدودیتهای اجرایی از جمله میزانسن، نور، لوکیشن و امکانات تولید، گاهی باعث میشود فیلم نهایی با تصور اولیه فیلمساز تفاوت داشته باشد.
وی افزود: فیلمساز ناگزیر است میان ایدههای ذهنی و امکانات موجود، انتخاب کند و این مسئله بخشی از فرآیند تولید فیلم به شمار میرود.
مجتبی اسپنانی نیز در نقد فیلم کوتاه «سر»، ورود به روایتهای تاریخی را برای سینمای کوتاه چالشی جدی دانست و گفت: محدودیت زمانی این گونه سینمایی، فرصت کافی برای پرداخت شخصیتها و ارائه لایههای مختلف روایت را کاهش میدهد و گاهی فیلمساز را به سمت موضعگیریهای مستقیم سوق میدهد.
وی با اشاره به برخی ضعفهای اجرایی این اثر، از جمله استفاده از واژگان نامتناسب با فضای تاریخی و گرایش به زیادهگویی، خاطرنشان کرد: بسیاری از فیلمسازان جوان در مسیر ورود به سینمای بلند، بیش از حد بر نمایش تواناییهای تکنیکی خود تمرکز میکنند و همین موضوع میتواند جسارت و تجربهورزی را در آثار کوتاه کمرنگ کند.
در ادامه این نشست، فیلم «لیمو از همهچیز خبر داشت» بهعنوان نمونهای موفق از تجربهگرایی فرمی مورد توجه قرار گرفت. اسپنانی، جسارت سازندگان این فیلم در انتخاب فرم و عبور از الگوهای متعارف را یکی از نقاط قوت اثر دانست و تأکید کرد که برخی ضعفهای جزئی در برابر فضای کلی و تجربه حسی فیلم اهمیت چندانی ندارد.
این منتقد، حرکت دوربین را یکی از عناصر کلیدی فیلم و به نوعی «شخصیت چهارم» آن توصیف کرد و گفت: حرکت دوربین در فضای بسته خانه روستایی، در کنار مؤلفههایی همچون تولد نوزاد و رسیدن به قبرستان، به شکلگیری چرخه معنایی اثر کمک میکند.
اسپنانی همچنین قابلیت چندباره دیده شدن «لیمو از همهچیز خبر داشت» را از ویژگیهای مهم آن برشمرد و افزود: این فیلم، به جای اتکا صرف به نمایش مهارتهای تکنیکی، تجربهای تازه برای مخاطب خلق میکند.
در بخش پایانی نشست، محمد بزرگ بر ضرورت توجه به مؤلفههای فرمی در نقد فیلم کوتاه تأکید کرد و گفت: نقد این آثار نباید تنها به محتوا محدود شود، بلکه بررسی ساختار، میزانسن، حرکت دوربین، طراحی صحنه و نسبت میان فرم و ایده نیز اهمیت ویژهای دارد.
مجتبی اسپنانی نیز در پایان خطاب به فیلمسازان جوان عنوان کرد: فیلم کوتاه عرصه جسارت و تجربههای تازه است و دوری از این ویژگیها، به تولید آثاری مشابه و تکراری منجر خواهد شد.
انتهای پیام
