انصاریان، آیتالله وحید خراسانی را تجلی روایت «مَنْ عَرَفَ اَللَّهَ» دانست
به گزارش گروه فرهنگی و هنری برنا، حجتالاسلام والمسلمین حسین انصاریان شنبهشب، ۳۰ آبان، در مراسم بزرگداشت آیتالله العظمی وحید خراسانی که از سوی بیت معظمله در مسجد اعظم قم برگزار شد، با اشاره به مراتب سیر انسان در مسیر الهی اظهار کرد: کسانی که گوششان مطابق هدایت الهی نبود، به اصول و درجات معرفت توجه نمیکردند. من از محبت و سپس معرفت سخن میگویم، زیرا امام صادق (ع) میفرمایند محبت، فرع معرفت است.
وی افزود: اگر انسان آن زیبای بینهایت را نشناسد و صفات او را در حد توان خود نشناسد و درک نکند، عشق در وجودش ظهور نمیکند. ظهور عشق در سرزمین معرفت است، اگر معرفت نباشد، انسان همچنان نیازمند و تهیدست باقی میماند.
این استاد حوزه ادامه داد: مرحله دیگر، انس با وجود مبارک حضرت حق است؛ بهگونهای که انسان در هیچ حادثه و هیچ موقعیتی، خدا را فراموش نکند. خداوند درباره بندگان خاص خود میفرماید: «رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ»؛ مردانی که تجارت و خرید و فروش آنان را از یاد خدا غافل نمیکند.
انصاریان با بیان اینکه معرفت و محبت خدا جز با تزکیه و تصفیه درون به دست نمیآید، گفت: قلبی که به بخل، حرص، کینه، غرور و تکبر آلوده است، نمیتواند محل شکوفایی معرفت و ظهور شجره طیبه انس با خدا باشد. قلب انسان تا زمانی که با کنترل نفس تصفیه نشود، آمادگی پذیرش این حقایق را پیدا نمیکند.
وی افزود: انسان باید خود را از خواستههای نامشروع و نامعقول حفظ کند، زیرا هر خواسته نامعقول میتواند به درون انسان آسیب بزند و او را به سوی دوزخ ببرد. در آیه ۱۸۰ سوره آلعمران درباره بخل هشدار داده شده است و این نشان میدهد که قلب انسان تا چه اندازه نسبت به آلودگیها حساس است.
این سخنران مذهبی با اشاره به ضرورت ترک گناه و هواهای نفسانی خاطرنشان کرد: اگر همه وسایل در اختیار انسان قرار گیرد، اما راههای نجات را بر خود ببندد، قلب او تصفیه نخواهد شد. تصفیه قلب جز با کف نفس، دوری از شبهات و انقطاع از گناه امکانپذیر نیست.
وی ادامه داد: انقطاع از دنیا به معنای بریدن از نعمتهای طبیعی و الهی نیست، بلکه به معنای انقطاع از دنیای مجرمان، بدکاران و هوسرانان است. انسان باید در عبادات ظاهری و باطنی وارد شود و خود را در عبادت قرار دهد.
انصاریان با اشاره به ارتباط نزدیک خود با آیتالله العظمی وحید خراسانی گفت: حدود ۷۰ سال با آیتالله العظمی وحید خراسانی ارتباط نزدیک داشتم. زمانی که کلاس ششم ابتدایی بودم، برای حضور در جلسات ایشان میرفتم و بعدها طلبه شدم. هنگامی که به درس خارج رسیدم و ایشان در مدرسه خان به تدریس فقه و اصول مشغول بودند، در جلسات درس ایشان شرکت کردم و چند سال از فقه و اصول این مرد صاحبنفس استفاده کردم.
انصاریان تصریح کرد: به خدا سوگند، در طول این سالها متنی را که درباره معرفت خدا، محبت الهی، تصفیه قلب، کنترل نفس و انقطاع از گناه خواندم، در وجود مبارک آیتالله وحید خراسانی دیدم. مشرق وجود این مرد بزرگ، افق طلوع معرفت خدا، محبت خدا و تصفیه قلب بود.
وی با بیان اینکه منبر و جایگاه سخنرانی، جایگاه انبیاست، گفت: هر چشم بینایی میتوانست طلوع این حقایق را در وجود ایشان ببیند. من میدانم اگر یک کلمه اضافه یا کم بگویم، در قیامت مسئول خواهم بود؛ بنابراین آنچه میگویم، چیزی است که در طول این سالها دیدهام.
انصاریان آیتالله وحید خراسانی را مصداق روایت «مَن عرفَ الله» دانست و اظهار کرد: در کتاب کافی از رسول خدا (ص) نقل شده است: کسی که خدا را بشناسد، هیچکس و هیچچیز را بزرگتر از خدا نمیبیند. امیرالمؤمنین (ع) نیز میفرمایند آنقدر خدا در درون انسان بزرگ باشد که غیر خدا در قلب او تجلی نکند و همه جهان در برابر عظمت خدا کوچک باشد.
وی ادامه داد: کسی که خدا را بشناسد، زبان خود را از سخنان بیهوده و باطل، غیبت، تهمت و دروغ بازمیدارد. اگر قرار باشد این نعمت و نسیم الهی از زبان او جاری شود، سخنانش باید برای مردم و جامعه سودمند باشد.
این سخنران مذهبی با اشاره به فعالیتهای تبلیغی آیتالله وحید خراسانی گفت: نزدیک به ۵۰ سال منبرهای ایشان را میشنیدم. زبان ایشان همواره در مسیر پیامبر (ص)، بیان مسائل حقوقی اسلام، قرآن و اهلبیت (ع) بود.
وی افزود: اگر منبرهای ما با منبرهای ایشان مقایسه شود، تفاوت بسیار زیادی دیده میشود. منبرهای ما در درجه صفر قرار میگیرد، اما منبرهای ایشان در درجهای بسیار بالا بود. ایشان در سخنان خود مصداق آیه «الَّذینَ یُبَلِّغونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَ لا یَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ» بود؛ کسی که همواره رسالت الهی را تبلیغ میکند و جز از خدا از کسی نمیترسد.
انصاریان گفت: هیچکس نمیتواند ارزش هدایت یک انسان را محاسبه کند. پیامبر اکرم (ص) هنگامی که امیرالمؤمنین (ع) را در جوانی برای تبلیغ دین به یمن فرستادند، برای بدرقه ایشان پیاده رفتند و او را در آغوش گرفتند و فرمودند: «لَأَنْ یَهْدِیَ اللَّهُ بِکَ رَجُلاً خَیْرٌ لَکَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ»؛ اگر خداوند به دست تو یک نفر را هدایت کند، برای تو از شتران سرخمو بهتر است.
وی ادامه داد: اگر در مدت حضور آیتالله وحید خراسانی در یمنِ تبلیغ و هدایت، تنها یک نفر با توفیق خداوند با خدا، قیامت و دین آشتی کرده باشد، ارزش آن از همه دنیا بیشتر است؛ در حالی که هزاران نفر به برکت سخنان و تلاشهای ایشان هدایت شدند.
این استاد اخلاق با اشاره به اهمیت لقمه حلال بیان کرد: کسی که خدا را بزرگ میداند، خود را از لقمه حرام حفظ میکند. سخن تنها درباره طعام حلال معمولی نیست؛ ممکن است انسانی ۱۰۷ سال در دنیا زندگی کند، اما حتی یک لقمه حرام وارد زندگی او نشود.
وی افزود: انسان با روزه، نماز شب و عبادت میتواند نفس خود را بهتدریج تسخیر و خالص کند. در روایت آمده است که رسول خدا (ص) درباره اولیای الهی فرمودند: آنان کسانی هستند که خدا را شناختند و بزرگ دانستند، زبان خود را از سخن ناحق بازداشتند، شکم خود را از حرام بستند و شب و روز خود را برای تصفیه وجود، به قیام و روزه گذراندند.
انصاریان گفت: این افراد، اولیای خدا هستند، نه صرفاً مردم متدین معمولی. آیتالله وحید خراسانی را نیز باید در همین مسیر شناخت.
وی با اشاره به مراتب سکوت، تفکر و نگاه اولیای الهی اظهار کرد: در روایت آمده است که سکوت اولیای خدا، سکوت اندیشه است. آنان با قدرت تفکر، دقایق وصول به حقایق را درمییابند. عالمان در مسجد و مدرسه گرد هم مینشینند تا از درس آنان درباره عقاید الهی، فقه، اصول، قرآن، کلام و معرفت بهره ببرند.
این سخنران مذهبی ادامه داد: سکوت اولیای خدا، سفری برای رسیدن به معرفت است. نگاه آنان نیز نگاه عادی نیست؛ به هر چیزی که نگاه میکنند، از آن درس میگیرند و از هیچ موضوعی بیتفاوت عبور نمیکنند.
وی با اشاره به روایتی درباره ابوذر گفت: امام (ع) فرمودند ابوذر به اندازه عبادت خود، اندیشه و عبرت داشت؛ بیشترین عبادت او تفکر در حقایق و درس گرفتن از حوادث بود. امام (ع) فرمودند ابوذر به اندازه عبادت خود، اندیشه و عبرت داشت؛ بیشترین عبادت او تفکر در حقایق و درس گرفتن از حوادث بود.
انصاریان بیان کرد: ممکن است انسانی ۹۰ یا ۱۰۰ سال برای دین تبلیغ و تدریس کند، اما ارزش آن در این است که علم او با حکمت همراه باشد. خداوند در قرآن میفرماید به هر کس حکمت داده شود، خیر فراوان داده شده است. حکمت، تنها علم نیست، بلکه خیر فراوانی است که خداوند به بندگان خاص خود عطا میکند.
وی با بیان اینکه اولیای الهی در میان مردم زندگی میکنند، اظهار کرد: این بزرگان در میان مردم و با مردم زندگی میکنند، اما تمام زندگیشان سودمند و مایه برکت است.
انصاریان در ادامه گفت: در روایتی آمده است که اگر خداوند مدت مشخص زندگی انسانها را مقرر نکرده بود، ارواح اولیای خدا از شوق رسیدن به آسمان و از ترس عذاب الهی، حتی لحظهای در قفس بدن باقی نمیماندند. خداوند دست خود را بر جان آنان قرار میدهد و هنگامی که آن را بردارد، آنان به مقام قرب حق میروند.
وی با اشاره به عشق آیتالله وحید خراسانی به اهلبیت (ع) افزود: ایشان عشق عجیبی به اهلبیت (ع) داشتند و چه چشم گریان و سوزناکی داشتند. هر زمان به بیت معظمله میرفتم، از طریق به بنده پیغام میدادم که به آقا بگویید حسین، مصیبت بیشتری میخواهد. ایشان با شنیدن مصائب اهلبیت (ع) بهشدت متأثر میشدند و گریه میکردند.
انتهای پیام حجتالاسلام والمسلمین حسین انصاریان شنبهشب، ۳۰ آبان، در مراسم بزرگداشت آیتالله العظمی وحید خراسانی که از سوی بیت معظمله در مسجد اعظم قم برگزار شد، با اشاره به مراتب سیر انسان در مسیر الهی اظهار کرد: کسانی که گوششان مطابق هدایت الهی نبود، به اصول و درجات معرفت توجه نمیکردند. من از محبت و سپس معرفت سخن میگویم، زیرا امام صادق (ع) میفرمایند محبت، فرع معرفت است.
وی افزود: اگر انسان آن زیبای بینهایت را نشناسد و صفات او را در حد توان خود نشناسد و درک نکند، عشق در وجودش ظهور نمیکند. ظهور عشق در سرزمین معرفت است، اگر معرفت نباشد، انسان همچنان نیازمند و تهیدست باقی میماند.
این استاد حوزه ادامه داد: مرحله دیگر، انس با وجود مبارک حضرت حق است؛ بهگونهای که انسان در هیچ حادثه و هیچ موقعیتی، خدا را فراموش نکند. خداوند درباره بندگان خاص خود میفرماید: «رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ»؛ مردانی که تجارت و خرید و فروش آنان را از یاد خدا غافل نمیکند.
انصاریان با بیان اینکه معرفت و محبت خدا جز با تزکیه و تصفیه درون به دست نمیآید، گفت: قلبی که به بخل، حرص، کینه، غرور و تکبر آلوده است، نمیتواند محل شکوفایی معرفت و ظهور شجره طیبه انس با خدا باشد. قلب انسان تا زمانی که با کنترل نفس تصفیه نشود، آمادگی پذیرش این حقایق را پیدا نمیکند.
وی افزود: انسان باید خود را از خواستههای نامشروع و نامعقول حفظ کند، زیرا هر خواسته نامعقول میتواند به درون انسان آسیب بزند و او را به سوی دوزخ ببرد. در آیه ۱۸۰ سوره آلعمران درباره بخل هشدار داده شده است و این نشان میدهد که قلب انسان تا چه اندازه نسبت به آلودگیها حساس است.
این سخنران مذهبی با اشاره به ضرورت ترک گناه و هواهای نفسانی خاطرنشان کرد: اگر همه وسایل در اختیار انسان قرار گیرد، اما راههای نجات را بر خود ببندد، قلب او تصفیه نخواهد شد. تصفیه قلب جز با کف نفس، دوری از شبهات و انقطاع از گناه امکانپذیر نیست.
وی ادامه داد: انقطاع از دنیا به معنای بریدن از نعمتهای طبیعی و الهی نیست، بلکه به معنای انقطاع از دنیای مجرمان، بدکاران و هوسرانان است. انسان باید در عبادات ظاهری و باطنی وارد شود و خود را در عبادت قرار دهد.
انصاریان با اشاره به ارتباط نزدیک خود با آیتالله العظمی وحید خراسانی گفت: حدود ۷۰ سال با آیتالله العظمی وحید خراسانی ارتباط نزدیک داشتم. زمانی که کلاس ششم ابتدایی بودم، برای حضور در جلسات ایشان میرفتم و بعدها طلبه شدم. هنگامی که به درس خارج رسیدم و ایشان در مدرسه خان به تدریس فقه و اصول مشغول بودند، در جلسات درس ایشان شرکت کردم و چند سال از فقه و اصول این مرد صاحبنفس استفاده کردم.
انصاریان تصریح کرد: به خدا سوگند، در طول این سالها متنی را که درباره معرفت خدا، محبت الهی، تصفیه قلب، کنترل نفس و انقطاع از گناه خواندم، در وجود مبارک آیتالله وحید خراسانی دیدم. مشرق وجود این مرد بزرگ، افق طلوع معرفت خدا، محبت خدا و تصفیه قلب بود.
وی با بیان اینکه منبر و جایگاه سخنرانی، جایگاه انبیاست، گفت: هر چشم بینایی میتوانست طلوع این حقایق را در وجود ایشان ببیند. من میدانم اگر یک کلمه اضافه یا کم بگویم، در قیامت مسئول خواهم بود؛ بنابراین آنچه میگویم، چیزی است که در طول این سالها دیدهام.
انصاریان آیتالله وحید خراسانی را مصداق روایت «مَن عرفَ الله» دانست و اظهار کرد: در کتاب کافی از رسول خدا (ص) نقل شده است: کسی که خدا را بشناسد، هیچکس و هیچچیز را بزرگتر از خدا نمیبیند. امیرالمؤمنین (ع) نیز میفرمایند آنقدر خدا در درون انسان بزرگ باشد که غیر خدا در قلب او تجلی نکند و همه جهان در برابر عظمت خدا کوچک باشد.
وی ادامه داد: کسی که خدا را بشناسد، زبان خود را از سخنان بیهوده و باطل، غیبت، تهمت و دروغ بازمیدارد. اگر قرار باشد این نعمت و نسیم الهی از زبان او جاری شود، سخنانش باید برای مردم و جامعه سودمند باشد.
این سخنران مذهبی با اشاره به فعالیتهای تبلیغی آیتالله وحید خراسانی گفت: نزدیک به ۵۰ سال منبرهای ایشان را میشنیدم. زبان ایشان همواره در مسیر پیامبر (ص)، بیان مسائل حقوقی اسلام، قرآن و اهلبیت (ع) بود.
وی افزود: اگر منبرهای ما با منبرهای ایشان مقایسه شود، تفاوت بسیار زیادی دیده میشود. منبرهای ما در درجه صفر قرار میگیرد، اما منبرهای ایشان در درجهای بسیار بالا بود. ایشان در سخنان خود مصداق آیه «الَّذینَ یُبَلِّغونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَ لا یَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ» بود؛ کسی که همواره رسالت الهی را تبلیغ میکند و جز از خدا از کسی نمیترسد.
انصاریان گفت: هیچکس نمیتواند ارزش هدایت یک انسان را محاسبه کند. پیامبر اکرم (ص) هنگامی که امیرالمؤمنین (ع) را در جوانی برای تبلیغ دین به یمن فرستادند، برای بدرقه ایشان پیاده رفتند و او را در آغوش گرفتند و فرمودند: «لَأَنْ یَهْدِیَ اللَّهُ بِکَ رَجُلاً خَیْرٌ لَکَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ»؛ اگر خداوند به دست تو یک نفر را هدایت کند، برای تو از شتران سرخمو بهتر است.
وی ادامه داد: اگر در مدت حضور آیتالله وحید خراسانی در یمنِ تبلیغ و هدایت، تنها یک نفر با توفیق خداوند با خدا، قیامت و دین آشتی کرده باشد، ارزش آن از همه دنیا بیشتر است؛ در حالی که هزاران نفر به برکت سخنان و تلاشهای ایشان هدایت شدند.
این استاد اخلاق با اشاره به اهمیت لقمه حلال بیان کرد: کسی که خدا را بزرگ میداند، خود را از لقمه حرام حفظ میکند. سخن تنها درباره طعام حلال معمولی نیست؛ ممکن است انسانی ۱۰۷ سال در دنیا زندگی کند، اما حتی یک لقمه حرام وارد زندگی او نشود.
وی افزود: انسان با روزه، نماز شب و عبادت میتواند نفس خود را بهتدریج تسخیر و خالص کند. در روایت آمده است که رسول خدا (ص) درباره اولیای الهی فرمودند: آنان کسانی هستند که خدا را شناختند و بزرگ دانستند، زبان خود را از سخن ناحق بازداشتند، شکم خود را از حرام بستند و شب و روز خود را برای تصفیه وجود، به قیام و روزه گذراندند.
انصاریان گفت: این افراد، اولیای خدا هستند، نه صرفاً مردم متدین معمولی. آیتالله وحید خراسانی را نیز باید در همین مسیر شناخت.
وی با اشاره به مراتب سکوت، تفکر و نگاه اولیای الهی اظهار کرد: در روایت آمده است که سکوت اولیای خدا، سکوت اندیشه است. آنان با قدرت تفکر، دقایق وصول به حقایق را درمییابند. عالمان در مسجد و مدرسه گرد هم مینشینند تا از درس آنان درباره عقاید الهی، فقه، اصول، قرآن، کلام و معرفت بهره ببرند.
این سخنران مذهبی ادامه داد: سکوت اولیای خدا، سفری برای رسیدن به معرفت است. نگاه آنان نیز نگاه عادی نیست؛ به هر چیزی که نگاه میکنند، از آن درس میگیرند و از هیچ موضوعی بیتفاوت عبور نمیکنند.
وی با اشاره به روایتی درباره ابوذر گفت: امام (ع) فرمودند ابوذر به اندازه عبادت خود، اندیشه و عبرت داشت؛ بیشترین عبادت او تفکر در حقایق و درس گرفتن از حوادث بود. امام (ع) فرمودند ابوذر به اندازه عبادت خود، اندیشه و عبرت داشت؛ بیشترین عبادت او تفکر در حقایق و درس گرفتن از حوادث بود.
انصاریان بیان کرد: ممکن است انسانی ۹۰ یا ۱۰۰ سال برای دین تبلیغ و تدریس کند، اما ارزش آن در این است که علم او با حکمت همراه باشد. خداوند در قرآن میفرماید به هر کس حکمت داده شود، خیر فراوان داده شده است. حکمت، تنها علم نیست، بلکه خیر فراوانی است که خداوند به بندگان خاص خود عطا میکند.
وی با بیان اینکه اولیای الهی در میان مردم زندگی میکنند، اظهار کرد: این بزرگان در میان مردم و با مردم زندگی میکنند، اما تمام زندگیشان سودمند و مایه برکت است.
انصاریان در ادامه گفت: در روایتی آمده است که اگر خداوند مدت مشخص زندگی انسانها را مقرر نکرده بود، ارواح اولیای خدا از شوق رسیدن به آسمان و از ترس عذاب الهی، حتی لحظهای در قفس بدن باقی نمیماندند. خداوند دست خود را بر جان آنان قرار میدهد و هنگامی که آن را بردارد، آنان به مقام قرب حق میروند.
وی با اشاره به عشق آیتالله وحید خراسانی به اهلبیت (ع) افزود: ایشان عشق عجیبی به اهلبیت (ع) داشتند و چه چشم گریان و سوزناکی داشتند. هر زمان به بیت معظمله میرفتم، از طریق به بنده پیغام میدادم که به آقا بگویید حسین، مصیبت بیشتری میخواهد. ایشان با شنیدن مصائب اهلبیت (ع) بهشدت متأثر میشدند و گریه میکردند.