از برنج تا گلخانه؛ بازآرایی الگوی کشت خراسان شمالی با بسته حمایتی ویژه کشاورزان

به گزارش خبرگزاری برنا خراسان شمالی ،پنجمین جلسه شورای حفاظت از منابع آب و سازگاری با کم‌آبی خراسان شمالی، به ریاست سیدمجتبی علوی‌مقدم و با حضور مدیران دستگاه‌های اجرایی و اعضای شورا برگزار شد. در این نشست، مجموعه‌ای از تصمیمات راهبردی برای عبور از تنش آبی و ارتقای تاب‌آوری منابع آب استان به تصویب رسید.

علوی‌مقدم با تأکید بر اینکه تأمین پایدار آب شرب، خط قرمز مدیریت استان است، اظهار کرد: مدیریت منابع آب تنها با افزایش عرضه امکان‌پذیر نیست، بلکه باید با اصلاح الگوی مصرف، ارتقای بهره‌وری و تغییر رویکردهای سنتی در بخش کشاورزی، فشار بر منابع آبی کاهش یابد.

وی با اشاره به سهم بالای بخش کشاورزی در مصرف آب استان، اصلاح الگوی کشت را مهم‌ترین راهبرد مدیریت منابع آب دانست و افزود: توسعه کشت محصولات پرآب‌بر، به‌ویژه برنج، با ظرفیت‌های اقلیمی خراسان شمالی همخوانی ندارد و ضروری است سازمان جهاد کشاورزی، الگوی جایگزین مبتنی بر محصولات کم‌آب‌طلب، اقتصادی، مقاوم به خشکی و متناسب با شرایط اقلیمی استان را با سرعت بیشتری تدوین و اجرا کند.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و گسترش کشت‌های گلخانه‌ای را از محورهای اصلی افزایش بهره‌وری آب عنوان کرد و گفت: حمایت هدفمند از انتقال کشت فضای باز به گلخانه‌ها، تجهیز اراضی به سامانه‌های آبیاری تحت فشار و قطره‌ای و هدایت تسهیلات به این بخش، از الزامات تحقق کشاورزی پایدار در استان است.

علوی‌مقدم همچنین بر صیانت از منابع آب زیرزمینی تأکید کرد و خواستار نصب کنتورهای هوشمند بر روی چاه‌های مجاز کشاورزی و صنعتی، انسداد چاه‌های غیرمجاز و تشدید نظارت بر برداشت‌های غیرقانونی شد و افزود: اجرای کامل مصوبات مرتبط با چاه‌های غیرمجاز باید بدون وقفه دنبال شود و روند اجرای این تکالیف به‌صورت میدانی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.

وی توسعه بازچرخانی آب و استفاده از پساب تصفیه‌شده را یکی از مؤثرترین راهکارهای کاهش برداشت از منابع آب شیرین دانست و تصریح کرد: استفاده از پساب در بخش‌های صنعتی و فضای سبز، باید به‌عنوان یک سیاست قطعی جایگزین مصرف آب‌های زیرزمینی و منابع باکیفیت دنبال شود.

معاون استاندار در ادامه، اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری را از ارکان مدیریت پایدار منابع آب برشمرد و اظهار داشت: اجرای پروژه‌های علمی و مهندسی برای کنترل روان‌آب‌ها، کاهش فرسایش خاک، تغذیه مصنوعی سفره‌های زیرزمینی و جلوگیری از خروج روان‌آب‌ها از مرزهای استان، باید با همکاری دستگاه‌های تخصصی در دستور کار قرار گیرد.

علوی‌مقدم همچنین بر پیگیری سهم خراسان شمالی از پروژه ملی انتقال آب دریای عمان، گسترش برنامه‌های آموزشی و فرهنگ‌سازی مدیریت مصرف آب با همکاری رسانه ملی و بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها برای ارزیابی اثربخشی برنامه‌های سازگاری با کم‌آبی تأکید کرد.

وی در پایان با اشاره به اهمیت تدوین سازوکار اجرایی بسته حمایتی کشاورزان، گفت: سیاست‌های مدیریت مصرف آب زمانی اثربخش خواهد بود که همزمان امنیت معیشتی بهره‌برداران نیز مورد حمایت قرار گیرد؛ از این‌رو طراحی بسته‌های تشویقی و حمایتی برای کاهش کشت محصولات پرآب‌بر، یکی از اولویت‌های استان خواهد بود.

در پایان این نشست، اعضای شورا ضمن بررسی آخرین وضعیت منابع آب استان، مصوبات اجرایی متعددی را در حوزه مدیریت تقاضای آب، افزایش بهره‌وری، حفاظت از منابع آب زیرزمینی، توسعه زیرساخت‌های نوین آبیاری و ارتقای تاب‌آوری استان در برابر خشکسالی به تصویب رساندند.