هشدار وزارت بهداشت درباره استیج‌های روانشناسی/ مداخلات روان‌شناختی بدون صلاحیت پیگیری می‌شود
محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی برنا، با تأکید بر ضرورت تفکیک اطلاع‌رسانی عمومی در حوزه روانشناسی از مداخلات تخصصی و درمانی، نسبت به فعالیت افراد فاقد صلاحیت حرفه‌ای در فضای مجازی و گردهمایی‌های موسوم به استیج‌های روانشناسی هشدار داد و اعلام کرد: فعالیت‌های درمانی خارج از حدود صلاحیت حرفه‌ای افراد، در صورت احراز تخلف، قابل پیگیری است.
شالبافان با اشاره به گسترش انتشار مطالب روان‌شناختی در فضای مجازی اظهار کرد: استفاده از آموزه‌های روانشناسی برای تولید محتوای آموزشی و انتقال پیام‌های عمومی در رسانه‌ها، به‌خودی‌خود اشکالی ندارد، مشروط بر اینکه مطالب ارائه‌شده صحیح، علمی و مبتنی بر شواهد باشند.
وی با تأکید بر تفاوت میان آگاهی‌بخشی عمومی و ارائه خدمات تخصصی افزود: زمانی که فعالیت افراد از اطلاع‌رسانی فراتر می‌رود و به مداخلات روان‌شناختی، به‌ویژه مداخلات فردی، تبدیل می‌شود، موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و باید صلاحیت علمی و حرفه‌ای ارائه‌دهندگان این خدمات مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت تصریح کرد: ارائه مداخلات روان‌شناختی باید از سوی افراد واجد صلاحیت، از جمله روان‌شناسان و روان‌پزشکان دارای مدارک و مجوز‌های حرفه‌ای لازم انجام شود. شهرت یا محبوبیت افراد به‌تنهایی به معنای برخورداری از صلاحیت علمی و حرفه‌ای برای مداخله در مسائل سلامت روان نیست.
فعالیت‌های درمانی فاقد صلاحیت قابل پیگیری است
شالبافان با اشاره به امکان پیگیری فعالیت‌های خارج از حدود صلاحیت حرفه‌ای گفت: افرادی که با چنین مواردی مواجه می‌شوند، می‌توانند موضوع را به دستگاه‌های نظارتی اطلاع دهند تا در صورت احراز تخلف، از مسیر مراجع ذی‌صلاح مورد بررسی قرار گیرد.
وی درباره برنامه‌های گروهی و استیج‌های روانشناسی نیز توضیح داد: برگزاری برنامه‌های عمومی که در آنها مطالبی درباره روانشناسی مطرح می‌شود، در صورتی که محتوای ارائه‌شده نادرست یا آسیب‌زا نباشد، لزوماً محل اشکال نیست، اما اگر این برنامه‌ها به فعالیت‌هایی مانند گروه‌درمانی یا ارائه وعده‌های مشخص درباره بهبودی افراد تبدیل شوند، باید پشتوانه علمی و صلاحیت مجریان آنها بررسی شود.
به گفته وی، ادعای درمان یا بهبودی بدون شواهد علمی معتبر و از سوی افرادی که صلاحیت علمی و حرفه‌ای لازم را ندارند، می‌تواند زمینه‌ساز نگرانی باشد و در صورت وجود تخلف، قابلیت پیگیری دارد.
شالبافان در همین زمینه به مردم توصیه کرد: برای دریافت خدمات و شرکت در برنامه‌های مرتبط با سلامت روان، مراکز و مجموعه‌هایی را انتخاب کنند که از سوی مراجع علمی معتبر، دانشگاه‌های علوم پزشکی، انجمن‌های دارای مجوز و نهاد‌های مسئول تأیید شده‌اند.
وی با اشاره به ظرفیت نظارتی دانشگاه‌های علوم پزشکی در استان‌ها و شهرستان‌ها افزود: اگرچه رصد تمام فعالیت‌ها از سوی نهاد‌های مرکزی ممکن است دشوار باشد، دانشگاه‌های علوم پزشکی و شبکه‌های بهداشت و درمان در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها حضور دارند و می‌توانند در زمینه بررسی و پیگیری موارد مرتبط نقش‌آفرینی کنند.
حمایت گروهی در بهبودی اعتیاد؛ با رعایت اصول علمی و اخلاقی
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در ادامه، با اشاره به فعالیت گروه‌هایی که با هدف حمایت از افراد درگیر اعتیاد تشکیل می‌شوند، بر ضرورت تفکیک حمایت همتایان از درمان تخصصی تأکید کرد.
وی اظهار کرد: اصل حمایت گروهی و اجتماعی از افرادی که تجربه یک مشکل را داشته‌اند و می‌خواهند به دیگران درگیر همان مشکل کمک کنند، از پشتوانه علمی برخوردار است. به اشتراک گذاشتن تجربه‌ها، همفکری، همدلی و انتقال روایت‌های شخصی می‌تواند در فرایند بهبودی مفید باشد.
شالبافان در عین حال خاطرنشان کرد: تشکیل و فعالیت این گروه‌ها باید با رعایت اصول اخلاقی و علمی و همراه با پاسخ‌گویی نسبت به عملکردشان باشد. همچنین لازم است وضعیت مجوز و نظارت بر فعالیت آنها از مراجع مرتبط، از جمله دانشگاه‌های علوم پزشکی و در موارد مقتضی سازمان بهزیستی، بررسی شود.
وی تأکید کرد: افراد ممکن است در قالب‌های مختلف گرد هم جمع شوند، اما صرف تشکیل یک گروه به معنای ارائه خدمات درمانی معتبر نیست و نمی‌توان بدون احراز شرایط لازم، برای فعالیت آن انتظار تأیید یا نظارت درمانی داشت.
نظارت بر برنامه‌های آسیب‌زا و مداخلات درمانی
شالبافان با اشاره به سازوکار‌های نظارتی وزارت بهداشت گفت: در صورت گزارش رفتار‌های آسیب‌زا در رسانه‌ها، استیج‌ها یا گردهمایی‌های مرتبط با سلامت روان، موضوع می‌تواند از طریق مراجع ذی‌ربط و دستگاه‌های انتظامی و نظارتی پیگیری شود.
وی افزود: در موضوعات حساسی مانند خودکشی نیز سازوکار‌هایی برای رسیدگی به رفتار‌های آسیب‌زا پیش‌بینی شده است و در صورت وجود شرایط قانونی، امکان برخورد با موارد تخلف وجود دارد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد: چنانچه فعالیت یک برنامه یا گردهمایی ماهیت درمانی داشته باشد، معاونت درمان وزارت بهداشت و همکاران آن در دانشگاه‌های علوم پزشکی می‌توانند در چارچوب اختیارات قانونی خود به موضوع ورود کنند.
انتهای پیام/
