نوستالژی نوروز، تخم‌مرغ و دست‌های رنگی

شاید خیلی ها ندانند که تخم مرغ های رنگی از کجا و چه وقت سر از سفره های هفت سین در آورد و جزء لاینفک آن شد اما قریب به اتفاق کسانی که به چیدن سفره هفت سین اهمیت می دهند، به تخم مرغ‌های رنگی به عنوان جزئی جدانشدنی نگاه می کنند و آن قدر این عضو بدون سین سفره، برایشان اهمیت دارد که خودشان آستین هایشان را بالا می زنند و تخم مرغ را یکی پس از دیگری رنگ می کنند.
شاید این کار در ابتدا ساده به نظر برسد، اما وقتی پای صحبت مردم می نشینی تازه می فهمی که هر کس برای رنگ کردن تخم مرغ سفره هفت سین آداب و آیین خاص خودش را دارد که گاهی سینه به سینه منتقل شده و به آنها به ارث رسیده است.

از گل گاوزبان تا پولک های رنگی
خانم ترابی تقریبا 60 ساله به نظر می رسد. از رنگ کردن تخم مرغ های رنگی سفره هفت سین که می پرسی می گوید:قدیم ها با لبو و گل گاوزبان و دواگلی تخم مرغ ها را رنگ و گاهی هم با پولک های رنگی تزیین می کردیم. از برنامه امسالش که می پرسی می گوید: چند سالی است که تخم مرغ آماده تهیه می کنم.

بچه ها، پیشگامان رنگ کردن تخم مرغ
برای بعضی ها هم رنگ کردن تخم مرغ ها یک فعالیت گروهی است که بچه ها نقش مهمی در آن ایفا می کنند. عاطفه یکی از این آدم هاست که به قول خودش این کار را خانوادگی انجام می دهند و یک روز خاص برای رنگ کردن تخم مرغ دارند. از روشش که می پرسی به پسر چهار ساله اش اشاره می کند و می گوید: پسرم با پنبه های رنگی و گاهی کاغذهای رنگی تخم مرغ را رنگ می کند. به نظرم مهم این است که همه از انجام این کار لذت می بریم.

ساحره دانشجوی زبان انگلیسی است و ابتکار جالبی برای رنگ کردن تخم مرغ های رنگی سفره هفت سین دارد که مخصوص خودش است و می گوید: مسئولیت این کار همیشه به عهده من است. از ابتکارش که می پرسی می گوید: دور تخم مرغ را با روبان یا پارچه می بندم و داخل رنگ می اندازم این باعث می شود تخم مرغ دو رنگ به وجود بیاید که خیلی قشنگ است.

هر چند که این روزها ساحره و خواهرش تخم مرغ ها را با رنگ های قطره ای رنگ می کنند اما خودش می گوید: قدیم تر ها از جوهر خودکار برای رنگ کردن استفاده می کردیم که خیلی جالب بود تنها اشکالی که داشت این بود که دستانمان جوهری می شد.

رنگ کردن تخم مرغ، کاری زنانه یا مردانه؟
پای صحبت مردان که می نشینی قریب به اتفاقشان معتقدند که رنگ کردن تخم مرغ جزو وظایف خانم خانه است و مردها نباید آن را انجام بدهند. نیما یکی از این آدم هاست و با این که به قول خودش در کودکی تبحر خاصی در رنگ کردن تخم مرغ با آبرنگ و مسواک داشته است اما الان به هیچ وجه این کار را انجام نمی دهد.

تخم مرغ های عروسکی
سعیده به سختی خودش را از میان جمعیت داخل مترو بیرون می کشد. از تخم مرغ های رنگی که می پرسی، چشمانش برقی می زند و می گوید:با روبان و کاموا هر سال تخم مرغ های عروسکی درست می کنم که خیلی قشنگ می شوند و آن ها را به خواهرزاده هایم هدیه می کنم. به نظرم این کار یک هنر است که از عهده هر کسی بر نمی آید.

مهری کنار خیابان بلوز زنانه می فروشد. درباره رنگ کردن تخم مرغ های رنگی می گوید: پارسال تخم مرغ های پلاستیکی را با اکلیل های رنگی، تزیین کردیم که جالب بود. تخم مرغ ها را برای فروش رنگ می کنند و توضیح می دهد: تخم مرغ های اکلیلی فروش خوبی دارد، چون همه سلیقه ها آن را می پسندند.

تخم مرغ رنگی در عرض سه سوت
ندا کارمند است و به قول خودش وقت کافی برای رنگ کردن تخم مرغ ندارد با این حال می گوید:با اینکه وقت نمی کنم اما تخم مرغ آماده از بیرون نمی گیرم؛ چون دلم می خواهد تخم مرغی که پای سفره هفت سین می گذارم کار دست خودم باشد. معتقدم این کار شگون دارد و باعث برکت می کند. از ابتکارش که می پرسی می گوید: بیشتر از برچسب های رنگی استفاده می کنم گاهی هم از دستمال کاغذی های گلدار استفاده می کنم که جالب می شود.

تخم مرغ های مادربزرگ
محمدی بازنشسته ارتش است و به قول خودش با اینکه 73 سال زندگی کرده اما هنوز احساس جوانی می کند. درباره تخم مرغ های رنگی سفره هفت سین که می پرسی می خندد و می گوید: من را یاد خاطرات کودکی ام انداختید و توضیح می دهد: مادربزرگی داشتم که هر سال با حنا تخم مرغ رنگ می کرد و معتقد بود این کار باعث می شود تخم مرغ ها خاصیت بیشتری داشته باشند! همیشه نزدیک سال نو دستانش حنایی رنگ می شد.مکث می کند و می گوید: دیگر جوان‌های امروزی برای این کارها وقت نمی گذارند.

مائده منتظر شوهرش است که به موقع نرسیده؛از رنگ کردن تخم مرغ ها که می پرسی می خندد و می گوید: حال کو تا عید؟ و ادامه می دهد: مادرم سفره هفت سین نمی چیند. اما خودم بعد از ازدواج این کار را می کنم و تخم مرغ ها را هم همیشه آماده می خرم. هر سال یک شکل جدید و جالب می فروشند که نمی توانم در برابر وسوسه خریدش مقاومت کنم.


با اینکه شاید خیلی ها تخم مرغ های رنگی سفره هفت سین را جدی نگیرند و حتی برخی ندانند که تخم مرغ رنگی هم جزو سفره هفت سین است؛ اما هنوز کسانی هستند که با شور و علاقه خاص، کلی هنر و سلیقه خرج می کنند تا عید امسال با سال های قبلشان تفاوت داشته باشد. حتی اگر این تفاوت تنها در شیوه جدید رنگ کردن تخم مرغ رنگی باشد...




***