عبدی: جوانان برای ازدواج بیش از مسکن و اقتصاد به دنبال یافتن فرد مناسب هستند
کاهش آمار ازدواج در سال‌های اخیر در حالی به یکی از دغدغه‌های حوزه جوانان تبدیل شده است که بخش قابل توجهی از جمعیت کشور در سن ازدواج قرار دارند، اما تاکنون زندگی مشترک تشکیل نداده‌اند. با وجود تأکید بر ضرورت افزایش ازدواج و جوانی جمعیت، به نظر می‌رسد عوامل مؤثر بر تصمیم جوانان برای تشکیل خانواده، فراتر از مسائل اقتصادی و معیشتی است و تغییر نگرش‌های اجتماعی و انتظارات نسل جدید نیز در این زمینه نقش دارد.
بهمن عبدی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و مشارکت‌های اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اجتماعی برنا، با تشریح وضعیت جمعیت در سن ازدواج اظهار کرد: در بررسی این جمعیت باید میان سن قانونی و سن عرفی ازدواج تفاوت قائل شد. برای زنان، سن قانونی ازدواج از ۱۳ سال در نظر گرفته می‌شود، در حالی که سن عرفی ازدواج در کشور، به‌ویژه در گروه‌های سنی ۱۶ و ۱۷ سال و زیر ۲۰ سال، متفاوت است. در مورد مردان نیز سن قانونی ازدواج از ۱۵ سال در نظر گرفته می‌شود.
وی افزود: اگر بخواهیم با نگاهی منطقی‌تر و بر اساس جمعیت واجد شرایط ازدواج برای نخستین بار موضوع را بررسی کنیم، با جمعیتی در حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون نفر مواجه هستیم. البته در کنار این گروه، افرادی که در پی طلاق مجدداً امکان ازدواج دارند و همچنین زنان و مردانی که همسر خود را از دست داده‌اند نیز در جامعه آماری متقاضیان ازدواج قرار می‌گیرند. بنابراین، جمعیت قابل توجهی در کشور وجود دارد که می‌توانند در گروه متقاضیان ازدواج قرار بگیرند.
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و مشارکت‌های اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان با تأکید بر اینکه کاهش ازدواج را نمی‌توان صرفاً به بی‌تمایلی جوانان نسبت داد، تصریح کرد: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد جوانان در سن ازدواج لزوماً تمایلی به ازدواج نکردن ندارند. نزدیک به ۷۴ تا ۷۵ درصد جوانان در این بررسی‌ها اعلام کرده‌اند که به ازدواج تمایل دارند.
وی با بیان اینکه نتایج این بررسی‌ها از تغییر نگرش جوانان نسبت به ازدواج حکایت دارد، گفت: جوانان فشار‌های هنجاری و خانوادگی را از عوامل اصلی ترغیب به ازدواج نمی‌دانند، بلکه نیاز‌های عاطفی و برخورداری از احساس مشترک را مهمترین عوامل مؤثر بر تمایل خود به تشکیل زندگی مشترک عنوان کرده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که ازدواج در میان نسل جدید تا حدودی از یک امر اجباری به یک انتخاب شخصی تبدیل شده است.
عبدی خاطرنشان کرد: وقتی ازدواج به یک انتخاب آگاهانه تبدیل می‌شود، باید شرایطی فراهم شود تا جوانان بتوانند به معیار‌ها و ایده‌آل‌های خود در انتخاب همسر دسترسی داشته باشند. در همین راستا، در بررسی‌های انجام‌شده از جوانان درباره شرایطی که آنان را به ازدواج ترغیب می‌کند، حدود ۳۰ درصد اعلام کرده‌اند که در صورت پیدا کردن فرد مورد نظر خود و قرار گرفتن گزینه مطلوب در مسیر زندگی‌شان، برای ازدواج اقدام خواهند کرد. در این بررسی، موضوعاتی مانند مسکن و اشتغال در اولویت‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
وی با تأکید بر اینکه مسائل اقتصادی همچنان از موضوعات مهم در تشکیل زندگی مشترک است، افزود: در کنار فراهم کردن بستر‌های اقتصادی برای آغاز زندگی، باید زیرساخت‌ها و امکانات فرهنگی نیز ایجاد شود تا جوانان بتوانند در محیط‌های مناسب با افراد مورد نظر خود آشنا شوند و امکان انتخاب آگاهانه برای ازدواج داشته باشند. به بیان دیگر، باید شرایطی فراهم شود که ارتباط میان دختران و پسران در فضا‌های اجتماعی مناسب، با نگاه و رویکردی معطوف به تشکیل خانواده شکل بگیرد. البته زمان و نحوه شکل‌گیری چنین ارتباطی در گروه‌های فرهنگی و اقشار مختلف جامعه متفاوت است، اما جهت‌گیری کلی می‌تواند به سمت ازدواج و تشکیل خانواده باشد.
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و مشارکت‌های اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان ادامه داد: از سوی دیگر، لازم است برای جوانانی که تاکنون ازدواج نکرده‌اند، مشوق‌های اقتصادی و حمایتی در نظر گرفته شود تا بتوانند بدون نگرانی از دغدغه‌های معیشتی وارد زندگی مشترک شوند. در کنار آن، باید از طریق برنامه‌های فرهنگی و آموزشی، زمینه ذهنی و اجتماعی لازم برای ازدواج فراهم شود. توسعه فضا‌هایی که جوانان بتوانند با رویکرد ازدواج با یکدیگر آشنا شوند نیز از جمله ضرورت‌های این حوزه است.
عبدی با اشاره به گسترش پلتفرم‌ها و مراکز انتخاب همسر در کشور گفت: در بسیاری از کشورهای جهان، پلتفرم‌هایی برای انتخاب همسر وجود دارد و در کشور ما نیز این ظرفیت به‌تدریج در حال شکل‌گیری است. این مراکز و بستر‌ها می‌توانند به جوانان کمک کنند تا در مسیر دستیابی به معیار‌ها و ایده‌آل‌های خود برای انتخاب همسر قرار بگیرند.
توسعه مراکز مشاوره و آموزش‌های پیش از ازدواج
وی در تشریح اقدامات معاونت امور جوانان وزارت ورزش و جوانان برای تسهیل ازدواج جوانان اظهار کرد: یکی از برنامه‌های ما استفاده از ظرفیت مراکز مشاوره پیش از ازدواج است. در حال حاضر حدود یک‌هزار و ۷۰۰ مرکز در کشور فعالیت دارند که تلاش می‌کنیم از ظرفیت آنها برای بررسی و رفع موانع ذهنی جوانان در زمینه ازدواج استفاده کنیم.
عبدی افزود: در این مراکز، علاوه بر کار روی انتظارات جوانان از ازدواج و متناسب‌سازی این انتظارات با شرایط امروز جامعه، مشاوره‌های پیش از ازدواج از جمله شخصیت‌شناسی نیز ارائه می‌شود تا افراد با شناخت دقیق‌تری وارد فرایند تشکیل زندگی مشترک شوند.
وی با اشاره به مسئولیت این مجموعه در برگزاری آموزش‌های پیش از ازدواج برای گروه‌های مختلف جامعه بیان کرد: تلاش کرده‌ایم این آموزش‌ها هم جوانان مجرد و هم خانواده‌های آنان را در بر بگیرد. در این برنامه‌ها، مبانی ازدواج و اهمیت آن به‌عنوان یک نیاز فیزیولوژیک و اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد. همچنین ازدواج به‌عنوان بخشی از ایفای نقش‌های اجتماعی فرد معرفی می‌شود؛ چراکه فرد با تشکیل خانواده و پذیرش نقش‌هایی مانند پدر و مادر، ابعاد کامل‌تری از هویت اجتماعی را تجربه می‌کند.
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و مشارکت‌های اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان ادامه داد: در کنار این موضوعات، آموزش مهارت‌هایی مانند خودشناسی و مهارت‌های ارتباطی نیز در دستور کار قرار دارد. همچنین برای خانواده‌ها، موضوع نحوه همراهی و نقش‌آفرینی در فرایند ازدواج جوانان مورد توجه قرار گرفته است تا خانواده‌ها بتوانند در این مسیر نقش حمایتی و مؤثری داشته باشند.
ساماندهی خیرین ازدواج و ارائه بسته‌های اقتصادی به جوانان
عبدی با اشاره به برنامه‌های حمایتی برای تسهیل ازدواج اقشار کم‌درآمد گفت: در این زمینه، موضوع خیرین ازدواج را دنبال کرده‌ایم و ساماندهی فعالیت خیرین ازدواج در سراسر کشور انجام شده است. هدف این است که خیرین بتوانند در مراحل مختلف ازدواج، از مراسم عقد تا مراحل بعدی تشکیل زندگی مشترک، در کنار جوانان قرار بگیرند و از آنان حمایت کنند.
وی از اجرای طرحی اقتصادی با همکاری مجموعه‌های بزرگ اقتصادی خبر داد و افزود: در قالب این برنامه تلاش کرده‌ایم بسته‌های اقتصادی، از جمله لوازم خانگی، با شرایط مناسب‌تری در اختیار جوانان قرار گیرد. این طرح با عنوان «مهر ماندگار» در دو سطح ملی و استانی در حال اجراست و مراکز استانی ما با مجموعه‌ها، شرکت‌ها، مراکز خدماتی و فروشگاه‌ها برای فراهم کردن بستر اجرای آن همکاری می‌کنند.
عبدی همچنین به مشارکت در برگزاری جشن‌های ازدواج دانشجویی و مراسم ازدواج گروهی اشاره کرد و گفت: حمایت و مشارکت در این برنامه‌ها نیز از دیگر اقداماتی است که با هدف تسهیل ازدواج و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای تشکیل خانواده دنبال می‌کنیم.
فعالیت ۱۷۵ مرکز انتخاب همسر با بیش از یک‌ونیم میلیون ثبت‌نام‌کننده
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و مشارکت‌های اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان در ادامه، توسعه مراکز انتخاب همسر را از دیگر برنامه‌های این مجموعه عنوان کرد و گفت: در حال حاضر حدود ۱۷۵ مرکز در این حوزه مجوز فعالیت دارند که به‌صورت قانونی و بر اساس ضوابط و استانداردهای تعیین‌شده از سوی وزارت ورزش و جوانان و همچنین با مشارکت سازمان تبلیغات اسلامی در زمینه انتخاب همسر فعالیت می‌کنند.
وی افزود: بر اساس آخرین آمار موجود، در مجموع بیش از یک‌ونیم میلیون نفر در این مراکز ثبت‌نام کرده‌اند و اطلاعات آنان به‌عنوان متقاضیان ازدواج در این مجموعه‌ها ثبت شده است. این افراد بر اساس سازوکار‌های تعریف‌شده به یکدیگر معرفی می‌شوند تا امکان آشنایی و انتخاب همسر برای آنان فراهم شود.
عبدی در پایان با اشاره به دیگر برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی این حوزه خاطرنشان کرد: فعالیت‌های دیگری نیز در زمینه آموزش، فرهنگ‌سازی، الگوسازی در موضوع ازدواج و ترویج و ترغیب سنت‌های بومی و محلی در امر ازدواج در حال انجام است که مجموعه این اقدامات با هدف تسهیل ازدواج جوانان و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای تشکیل خانواده دنبال می‌شود.
انتهای پیام/
