نامه ونس احتمالاً شامل پیشنهادهایی درباره شروط هفت‌گانه ایران است/ فشار تنگه هرمز و انتخابات آمریکا، واشنگتن را به سمت دیپلماسی سوق داده است
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در تلاشی برای ازسرگیری مذاکرات صلح، نامه‌ای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرده است نامه‌ای که به گفته وال‌استریت ژورنال، با استقبال ایران مواجه شده و هدف از آن ارزیابی امکان کاهش اختلافات تهران و واشنگتن برای جلوگیری از دور جدید حملات احتمالی آمریکا به ایران بوده است.
محسن رضایی در واکنش به دریافت این نامه گفت: نامه را مطالعه کرده‌ام، اما هنوز پاسخی به آن نداده‌ام. لحن نامه کاملاً تغییر کرده و با نامه پیشین ترامپ متفاوت است و این یکی از نشانه‌های اقتدار و پیروزی ملت ایران است.
در همین حال، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌و‌گو با شبکه الجزیره تأکید کرد که در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای دیدار با مقام‌های آمریکایی وجود ندارد و اخبار منتشرشده در این باره صرفاً گمانه‌زنی رسانه‌ای است.
عراقچی با بیان اینکه ایران در شرایط کنونی ضرورتی برای دیدار با آمریکایی‌ها نمی‌بیند، تصریح کرد که شروط تهران روشن است و رایزنی‌های میانجی‌های قطری و پاکستانی درباره این شروط همچنان ادامه دارد. وزیر امور خارجه همچنین گفت پیام ونس با دقت بررسی شده و در نشست‌های سطح عالی درباره آن بحث و تبادل نظر صورت گرفته است.
وی افزود: اگر هدف طرف آمریکایی از ارسال این پیام، دامن زدن به اختلافات باشد، این اقدام اشتباه جدیدی خواهد بود که به اشتباهات پیشین آمریکا اضافه می‌شود با این حال، تلاش واشنگتن برای گشودن باب گفت‌و‌گو و تفاهم گسترده‌تر، اقدامی مثبت تلقی می‌شود. پس از موافقت واشنگتن با شروط ایران، درباره مستقیم یا غیرمستقیم بودن مذاکرات تصمیم‌گیری خواهد شد.
در همین راستا سیدجلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در انگلیس، در گفت‌و‌گو با خبرنگار سیاست خارجی برنا، درباره نامه ارسالی معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران اظهار کرد: نخست باید توجه داشت که متن کامل این نامه منتشر نشده و آنچه تاکنون درباره محتوای آن مطرح شده، بیشتر بر اساس گمانه‌زنی‌ها و حدس‌هایی است که در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر شده است.
وی افزود: با توجه به رویکردی که ونس تاکنون از خود نشان داده، به نظر می‌رسد او در زمره افرادی در دولت آمریکا قرار دارد که تمایل چندانی به ادامه جنگ ندارند و بیشتر به دنبال حل‌وفصل مسائل از طریق گفت‌و‌گو و دیپلماسی هستند. همان‌طور که در تفاهمات پاکستان نیز ونس از سوی هیئت آمریکایی نقش مهمی ایفا کرد و یکی از پایه‌های اصلی مذاکرات و رایزنی‌های آن طرف بود.
این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: بر اساس همین سوابق می‌توان حدس زد که ونس در نامه خود راه‌حل‌هایی را برای پاسخ به پیشنهاد‌ها و شروط ایران مطرح کرده باشد. ایران پیش‌تر هفت شرط را برای پایان جنگ مطرح کرده بود که از جمله آنها می‌توان به رفع محاصره، لغو تحریم‌ها، بازگرداندن پول‌های بلوکه‌شده ایران و پایان جنگ در سراسر منطقه اشاره کرد.
سفیر اسبق ایران در انگلیس تصریح کرد: البته تأکید می‌کنم که این موارد بر اساس تحلیل و گمانه‌زنی است، نه اطلاع از محتوای نامه ونس یا پاسخی که او به شروط ایران داده است. با این حال، می‌توان تصور کرد که طرف آمریکایی در مقابل شروط ایران، پیشنهادهایی درباره موضوع هسته‌ای مطرح کرده باشد برای مثال، تحویل ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران یا فراهم کردن زمینه حضور بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای بررسی برخی مسائل، با هدف رسیدن به توافقی که برای هر دو طرف قابل تصور باشد.
وی با اشاره به اینکه محسن رضایی اعلام کرده هنوز پاسخی به نامه ونس داده نشده است، گفت: اکنون باید دید ایران چه پاسخی به این نامه خواهد داد و چه موضوعاتی را در اولویت قرار می‌دهد. به نظر من، در شرایط فعلی یکی از مسائل مهم، بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت روند تجارت جهانی به وضعیت عادی است؛ چراکه این وضعیت فشار قابل توجهی بر آمریکا و شخص دونالد ترامپ وارد کرده است.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل توضیح داد: تبعات محدودیت‌های ایجادشده صرفاً به آمریکا محدود نمانده و بسیاری از کشور‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. افزایش قیمت سوخت در آمریکا، اختلال در تأمین اوره و کود‌های کشاورزی و همچنین مشکلات مربوط به انتقال محصولات کشاورزی، آثار گسترده‌ای بر زندگی مردم در اروپا و آسیا گذاشته و اعتراضاتی را نیز به دنبال داشته است. از سوی دیگر، ذخایر انرژی و سوختی برخی کشور‌ها رو به کاهش است و با توجه به زمستان پیش‌رو، آنها نیز به دنبال یافتن راهی برای حل این وضعیت هستند. حتی کشورهای اروپایی نیز پیشنهاد گفت‌و‌گو با ایران را مطرح کرده‌اند.
ساداتیان با بیان اینکه به نظر می‌رسد ونس در تلاش است از طریق دیپلماسی مانع ورود آمریکا به یک جنگ جدید شود، اظهار کرد: می‌توان تصور کرد که او در حال پیگیری راه‌حلی است که بدون ورود به جنگ و فاصله گرفتن از فضای تهدیدآمیز ترامپ، بتواند مسئله را از طریق مذاکره حل‌وفصل کند.
وی ادامه داد: به‌ویژه اینکه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نیز در پیش است و شرایط اقتصادی و مشکلاتی که در نتیجه تنش‌های منطقه‌ای برای این کشور ایجاد شده، ممکن است بر وضعیت انتخاباتی جمهوری‌خواهان تأثیر بگذارد و موجب از دست رفتن کرسی‌های بیشتری برای آنها شود؛ بنابراین طبیعی است که دولت آمریکا به دنبال راهی برای مدیریت این شرایط باشد و به نظر می‌رسد ونس در این زمینه پیش‌قدم شده است.
این کارشناس مسائل بین‌الملل در عین حال با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در منطقه گفت: با وجود تلاش‌های دیپلماتیک، تدارکات و جابه‌جایی‌های نظامی آمریکا در منطقه نشان می‌دهد که احتمال اقدام نظامی جدید علیه ایران همچنان وجود دارد. در مقابل، ایران نیز اعلام کرده است که در صورت وقوع چنین حمله‌ای، دامنه جغرافیایی پاسخ متقابل خود را محدود به نقاط مشخصی نخواهد کرد و هر هدفی را که در تیررس خود بداند، می‌تواند مورد حمله قرار دهد.
دیپلمات پیشین کشورمان تأکید کرد: برای جلوگیری از ورود منطقه به چنین شرایط خطرناکی، ونس پیشنهادهایی را مطرح کرده است که باید محتوای آنها مشخص شود. در مقابل نیز باید دید ایران تا چه اندازه حاضر است در چارچوب منافع و شروط خود انعطاف نشان دهد و چه امتیازاتی را می‌تواند در یک توافق احتمالی بپذیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: به هر حال زمان برای تصمیم‌گیری محدود است و با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، دولت این کشور نیز برای تعیین تکلیف وضعیت موجود با محدودیت زمانی مواجه است تاکنون نیز ایران پاسخی به نامه ونس نداده و باید منتظر ماند و دید تهران چه موضعی در قبال پیشنهاد‌های احتمالی واشنگتن اتخاذ خواهد کرد.
انتهای پیام/
