داروی جدید GLP-۱؛ کاهش چشمگیر درد آرتروز زانو همزمان با افت وزن

به گزارش گروه رسانه‌های برنا؛ دو کارآزمایی بالینی فاز ۳ که بیش از ۱۰۰۰ بزرگسال در آنها شرکت داشتند، شواهد بسیار قدرتمندی را برای دریافت تأییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) جهت داروی آزمایشی «رِتاتروتاید» (محصول شرکت Eli Lilly) فراهم کرده‌اند؛ دارویی که بر پایه GLP-۱ عمل می‌کند و می‌تواند هم برای کاهش وزن و هم برای تسکین درد آرتروز زانو (OA) مورد استفاده قرار گیرد.

در دو کارآزمایی فاز ۳ که به سرپرستی دانشگاه «نورث‌وسترن» انجام شد، افرادی که دوز‌های بالایی از رتاتروتاید دریافت کردند، به‌طور میانگین تا ۲۵ درصد از وزن بدن خود را از دست دادند. همچنین در هر دو مطالعه، حدود دو سوم از کسانی که داروی تزریقی فعال را دریافت کرده بودند، گزارش دادند که درد ناشی از آرتروز زانو در آنها حداقل ۵۰ درصد کاهش یافته است.

با این حال، در گروهی که دارونما دریافت کرده بودند نیز کاهش ۳۸ درصدی در درد آرتروز گزارش شد.

رتاتروتاید یک داروی نسل جدید از نوع «آگونیست گیرنده‌های سه‌گانه هورمونی» است که تاکنون تنها تحت شرایطی خاص که معادل «مصرف دلسوزانه» (compassionate use) است، توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید شده است.

گفته می‌شود که این مجوز تنها برای یک شهروند آمریکایی صادر شده است. با این وجود، نتایج این دو کارآزمایی، استدلال محکمی را شکل می‌دهند تا این دارو به عنوان گزینه بعدی در دسته دارو‌های GLP-۱ برای کاهش وزن، وارد بازار ایالات متحده شود.

همانند سایر دارو‌های پیشین برای درمان چاقی، این دارو نیز دارای اثرات مثبت جانبی از جمله کاهش فشار خون و کاهش التهاب بوده است.

دکتر توماس اشنیتزر (Thomas Schnitzer)، نویسنده مسئول این پژوهش از دانشکده پزشکی فاینبرگ در دانشگاه نورث‌وسترن می‌گوید: یافته‌ها نشان می‌دهند که برای افراد دارای اضافه وزن که به آرتروز زانو مبتلا هستند، اگر بتوانند با این درمان وزن قابل‌توجهی کم کنند، احتمال زیادی وجود دارد که درد زانوی آنها به‌طور معناداری کاهش یابد. یک عامل کلیدی این است که فشار کمتری به زانو‌ها وارد می‌شود؛ در نتیجه درد کاهش یافته و فرد می‌تواند عملکرد حرکتی خود را بهبود بخشد.

البته کاهش وزن به خودی خود به تسکین آرتروز زانو کمک می‌کند، اما برخلاف دارو‌هایی که بر یک یا دو گیرنده هورمونی اثر می‌گذارند (مانند سماگلوتاید یا تیرزپاتاید)، رتاتروتاید که به صورت تزریق هفتگی استفاده می‌شود، سه گیرنده هورمونی طبیعی را در بدن فعال می‌کند. این امر منجر به درصد بالاتری از کاهش وزن شد.

اشنیتزر خاطرنشان می‌کند: شرکت‌کنندگان واکنش‌های چشمگیری نشان دادند. بسیاری از افراد حاضر در این مطالعه وزن قابل‌توجهی کم کردند؛ به‌طوری که برخی از آنها تا حدود ۴۵ کیلوگرم یا بیشتر وزن از دست دادند.

دانشمندان اذعان دارند که هنوز پرسش‌هایی باقی مانده است؛ از جمله اینکه آیا افرادی که دچار اضافه‌وزن نیستند نیز می‌توانند از جنبه تسکین درد در موارد آرتروز زانو بهره‌مند شوند یا خیر.

اشنیتزر می‌افزاید: تصور می‌شود که این دارو‌ها دارای اثرات ضدالتهابی قابل‌توجهی هستند، اما مکانیسم دقیق آن کاملاً شناخته‌شده نیست. اینکه آیا علاوه بر کاهش فشار وارده، کاهش التهاب در مفصل نیز اهمیت دارد یا خیر، نیازمند تحقیقات بیشتری است؛ بنابراین به نظر من، این هنوز گام نخست محسوب می‌شود. من مدت‌ها است که در حوزه آرتروز فعالیت می‌کنم و معتقدم این یافته‌ها فرصت‌هایی را برای انجام مطالعات بیشتر فراهم می‌کند تا بتوانیم این عارضه را بهتر درک کنیم.

همچنین شایان ذکر است که برخی از نویسندگان این مطالعه، دانشمندانی هستند که با شرکت «الی لیلی» همکاری می‌کنند.

نتایج حاصل از هر دو کارآزمایی در New England Journal of Medicine منتشر شده است.