هشدار درباره عوارض مصرف طولانیمدت متفورمین
به گزارش گروه اجتماعی برنا، هاجر اشرافی، متخصص فارماسیوتیکس و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به نقش متفورمین در کنترل قند خون اظهار کرد: این دارو با کاهش تولید گلوکز در کبد و افزایش حساسیت بدن به انسولین، به تنظیم قند خون کمک میکند و یکی از داروهای اصلی در درمان دیابت نوع ۲ محسوب میشود.
وی افزود: متفورمین در برخی زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، بهویژه افرادی که با مقاومت به انسولین مواجه هستند، نیز ممکن است برای بهبود وضعیت متابولیک تجویز شود؛ با این حال، مصرف آن برای تمام مبتلایان به این سندرم ضرورت ندارد و بهتنهایی قادر به درمان همه علائم بیماری نیست.
مصرف متفورمین همراه غذا عوارض گوارشی را کاهش میدهد
این متخصص داروسازی با اشاره به عوارض شایع متفورمین، از جمله تهوع، اسهال و دردهای شکمی، گفت: این مشکلات معمولاً در ابتدای درمان یا هنگام افزایش دوز دارو بیشتر مشاهده میشوند.
اشرافی ادامه داد: مصرف دارو همراه غذا و افزایش تدریجی دوز، با نظر پزشک، میتواند به کاهش عوارض گوارشی کمک کند. در صورتی که این مشکلات ادامه پیدا کنند، لازم است بیمار با پزشک مشورت کند تا در صورت نیاز، مقدار مصرف یا نوع فرآورده دارویی تغییر یابد.
قرص آهستهرهش متفورمین را خرد نکنید
عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به عرضه متفورمین در دو شکل معمولی و آهستهرهش بیان کرد: در فرآوردههای آهستهرهش، دارو بهتدریج و طی مدت طولانیتری آزاد میشود؛ ویژگیای که میتواند در برخی بیماران تحمل دارو را بهبود بخشد و عوارض گوارشی را کاهش دهد.
وی تأکید کرد: قرصهای آهستهرهش نباید خرد یا جویده شوند و هرگونه تغییر در نوع فرآورده یا جایگزینی قرص معمولی با نوع آهستهرهش باید با نظر پزشک صورت گیرد.
تداخلات دارویی متفورمین را جدی بگیرید
اشرافی با تأکید بر ضرورت بررسی داروهای همزمان با متفورمین اظهار کرد: مصرف این دارو همراه با انسولین یا برخی داروهای کاهنده قند خون میتواند احتمال افت قند خون را افزایش دهد.
وی افزود: برخی داروها، از جمله داروهای ادرارآور و ضدالتهابهای غیراستروئیدی، ممکن است بر عملکرد کلیه تأثیر بگذارند و در صورت مصرف همزمان با متفورمین، نیازمند بررسی و مراقبت بیشتری هستند.
این متخصص فارماسیوتیکس همچنین درباره انجام تصویربرداری با ماده حاجب یددار گفت: در برخی موارد ممکن است لازم باشد مصرف متفورمین بهطور موقت متوقف شود. این تصمیم با توجه به شرایط بیمار و وضعیت عملکرد کلیه اتخاذ میشود.
وی مصرف زیاد الکل را نیز از موارد افزایشدهنده خطر عوارض جدی دانست و خاطرنشان کرد: مصرف الکل در افرادی که متفورمین استفاده میکنند، میتواند احتمال بروز اسیدوز لاکتیک را افزایش دهد.
اشرافی به بیماران توصیه کرد هنگام مراجعه به پزشک یا داروساز، فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی خود را ارائه دهند تا تداخلات احتمالی مورد بررسی قرار گیرد.
مصرف طولانیمدت متفورمین و احتمال کاهش ویتامین B۱۲
عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، کاهش سطح ویتامین B۱۲ را یکی از عوارض احتمالی مصرف طولانیمدت متفورمین عنوان کرد و گفت: در برخی افراد، استفاده طولانیمدت از این دارو میتواند موجب کاهش سطح این ویتامین شود.
وی افزود: بروز علائمی مانند خستگی، ضعف و گزگز دستها و پاها میتواند ضرورت بررسی سطح ویتامین B۱۲ را مطرح کند. همچنین در افرادی که برای مدت طولانی متفورمین مصرف میکنند، پایش این ویتامین اهمیت دارد.
عملکرد کلیه در مصرف متفورمین باید بررسی شود
اشرافی با اشاره به دفع متفورمین از طریق کلیهها اظهار کرد: در افراد مبتلا به اختلال شدید عملکرد کلیه، مصرف این دارو ممنوع است؛ بنابراین بررسی وضعیت کلیه پیش از شروع درمان و در طول دوره مصرف، متناسب با شرایط بیمار، ضرورت دارد.
وی اسیدوز لاکتیک را از عوارض نادر، اما جدی متفورمین دانست و گفت: احتمال بروز این عارضه در شرایطی مانند اختلال عملکرد کلیه، کمآبی شدید، بیماریهای حاد و برخی وضعیتهای پزشکی افزایش پیدا میکند.
این متخصص داروسازی ادامه داد: در صورت بروز استفراغ شدید، اسهال، کمآبی یا بدحالی، بیمار باید برای ارزیابی وضعیت خود با پزشک تماس بگیرد.
در صورت فراموشی مصرف متفورمین چه کنیم؟
وی درباره نحوه مصرف دارو در صورت فراموش شدن یک نوبت نیز توضیح داد: در چنین شرایطی باید از نوبت فراموششده صرفنظر کرد و نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کرد. همچنین دو برابر کردن مقدار دارو برای جبران نوبت فراموششده توصیه نمیشود.
اشرافی در پایان تأکید کرد: مصرف متفورمین باید با در نظر گرفتن شرایط فرد، نوع فرآورده دارویی، عملکرد کلیه و داروهای همزمان انجام شود و بیماران نباید بدون مشورت با پزشک نسبت به شروع، قطع یا تغییر دوز این دارو اقدام کنند.
انتهای پیام/