گفت‌وگوی ویژه

سیدمهدی هاشمی رئیس فدراسیون تیراندازی یکی از مدیرانی است که سالها در سمت های مختلف در حوزه ورزشی و رشته ی تیراندازی فعالیت های فراوانی داشته است. رئیس هیئت تیراندازی به مدت 10 سال، سرپرستی تیم تیراندازی به مدت 2 سال، ریاست فدراسیون تیراندازی از سال 88 تا کنون از مهمترین سمت هایی است که در کارنامه کاری هاشمی به چشم می خورد. به بهانه موفقیت و درخشش تیراندازی در سال های اخیر به ویژه بازی آسیایی اینچئون از هاشمی دعوت کردیم و با او از هر دری صحبت کردیم؛ از تیراندازی گرفته تا مجلس. رئیس فدراسیون تیراندازی با حضور در خبرگزاری برنا به سوالات پاسخ داد...

*برای شروع از کلیت رشته تیراندازی برایمان بگویید؟ رشته این سالها پیشرفت خیره کننده‌ای داشته اما به نظر می‌رسد به اندازه این پیشرفت در آن سرمایه گذاری صورت نگرفته؟
ورزش تیراندازی رشته ای است که ریشه در اعتقادات و تاریخ ما دارد و شاید از اولین و بهترین ها در کشور ما بوده است. این رشته جزو رشته های استقلالی است، یعنی جزو رشته هایی است که به استقلال فرد کمک می کند و از ویژگی های بارز آن نداشتن محدودیت سنی است همچنین محدودیت جسمی و جنسیتی در این رشته معنایی ندارد. ولی به دلیل برخی بی توجهی ها که من بخش عمده آن را به کسانی نسبت می دهم که در این رشته کار کرده اند و به لحاظ کم توجهی هایی که در معرفی و شناخت این رشته ورزشی شده آن طور که باید و شاید این رشته مورد عنایت قرار نگرفته است. وقتی پیشینه این رشته را مطالعه می کنیم شاهد آن هستم که سرمایه گذاری های اندکی در آن صورت گرفته است. البته به نظر من اولین مقصر کم کاری ها خود بچه های تیراندازی هستند و بعد رسانه ها و سایرین.

*برای حل این مشکل چه باید کرد؟
راه حل آن معرفی هر چه بیشتر این رشته ورزشی و جذب مخاطب است و اینجاست که نقش رسانه پررنگ می شود این وظیفه رسانه است که این کار را انجام دهد. وقتی معرفی درست از رشته انجام شود سرمایه گذار هم به شناخت می رسد و با خیال آسوده به سراغ این رشته می آید. باشگاه ها شناخت کافی از ورزش تیراندازی ندارند معمولا باشگاه ها وجهه درآمدی و اقتصادی کار را در نظر می گیرند و چون شناخت کافی از این رشته ندارند، تصور می کنند این رشته درآمدی برایشان ندارد و به سراغ این رشته نمی روند. رسانه می تواند با اطلاع رسانی هدفدار این رشته را به آنها بشناساند. همچنین ما شاهد آن هستیم که ورزش در سبد زندگی، کار و سبد هزینه خانواده ها یا سهمی ندارد و یا اگر سهمی هم دارد، سهم آن بسیار کم است و علت آن شاید به همان رسانه بر گرددکه جهت گیری مناسبی در این باره به فضای عمومی و افکار عمومی نداده است.

*با توجه به این شرایط جایگاه ورزش تیراندازی در کشورمان و جهان کجاست؟
در سطح دنیا سه رشته شنا، دوومیدانی و تیراندازی جزو پرمدال ترین رشته ها به شمار می آید. در کشور ما هم این سه رشته از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. نیمی از مدال هایی که در کشورهای خارجی از این سه رشته کسب می شود، توسط بانوان ورزشکاراست. اما چون ما در کشور در دو رشته ورزشی اول یعنی شنا و دوومیدانی در بخش بانوان کار چندانی انجام نداده ایم، تیراندازی به رده اول صعود کرده و جزو پرمدال ترین ها شده است. اگر می خواهیم رنکینگ کشورمان در سهمیه مدال در جهان بهتر شود، باید روی رشته های پرمدال تاکید کنیم. همان طور که جایگاه خودمان را در کشتی و تکواندو به دست آورده ایم، باید بکوشیم در تیراندازی نیز جایگاهی را که شایسته این رشته است به دست آوریم که این هدف دور از دسترس نیست.

*دستاوردهای تیراندازی در این سال‌ها برای ورزش ایران چه بوده است؟
15 طلا، 15 نقره و 15 برنز دستاورد رشته تیراندازی تا بدین جا بوده که می توان با برنامه ریزی و پیش بینی سهم کشور را از این مدال ها بیشتر هم کرد. در سه رشته ای که به آن ها اشاره کردم، یعنی شنا، دوومیدانی و تیراندازی، 132 مدال در بازی های آسیایی توزیع داشت که از این 132 مدال، 3 مدال دستاورد تیم تیراندازی ایران از این مسابقات بود. این اتفاق برای اولین بار در رشته ما افتاد. البته ما می توانستیم با اندکی سرمایه گذاری بیشتر حتی تا 10 مدال را هم کسب کنیم.

*یعنی ما در تیراندازی پیشرفت قابل توجهی داشتیم؟
قطعا همینطور است. شاید تا قبل چهار پنج سال پیش در تیراندازی فقط یک مدال برنز داشتیم. اما در این چهار پنج سال اخیر بیش از 150 مدال کسب کردیم که اکثر آن ها طلاست. ما در آسیا بعد از چین، هند و کره که رتبه های اول تا سوم را دارند در جایگاه چهارم قرار داریم و در رنکینگ جهانی 2 نفر از 10 نفر تیرانداز برتر دنیا از ایران است.

*فدراسیون تیراندازی چه برنامه ریزی خاصی را در پیش گرفته که توانسته خود را در این حد ارتقا دهد؟
در همان ابتدای کار و ورود به فدراسیون تیراندازی، 10 کشور برتر در تیراندازی را مطالعه کردیم و پس از برنامه ریزی به یک برنامه و استراتژی منسجم در سه دوره بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت رسیدیم. این برنامه برای اولین بار در بین تمامی فدراسیون ها توسط فدراسیون ما انجام شد که مورد تایید کمیته ملی المپیک و وزارت ورزش قرار گرفت و در سال 88 این برنامه مصوب شد.

*آیا برنامه‌هایی که تدوین کرده‌اید، تاکنون محقق شده‌اند؟
بیش از 85 درصد برنامه های ما محقق شده بیش از 6 ماه زمان صرف تدوین این برنامه کردیم و بر محور این برنامه پیش رفتیم و توانستیم موفق شویم و فکر می کنم اگر بر اساس این برنامه پیش برویم تا 10 سال بعد در تیراندازی به نتایج مطلوبی خواهیم رسید. نتایجی هم که تاکنون به دست آورده ایم، مطابق با این برنامه ریزی ها و پیش بینی ها بوده است. برای مثال ما برای المپیک 2012 لندن کسب 2 مدال و سهمیه را در برنامه ریزی های خود پیش بینی کرده بودیم که توانستیم سه سهمیه کسب کنیم یعنی یک سهمیه بیشتر از پیش بینی هایمان. گفته بودیم در آسیایی 5 مدال می گیریم که توانستیم 3 مدال کسب کنیم. البته باید گفت که مشکلات اقتصادی کشور، تورم ها و تحریم ها نیز مزید بر علت است و ما را در رسیدن به این اهدافمان کند می کند.

*فدراسیون برای حل مشکلات پیش رو چه تدابیری داشته؟
اکنون یکسری کارهای زیربنایی در حال انجام است که شاید نتیجه آن پنج، شش سال بعد دیده شود. فدراسیون در این راستا و برای ایجاد زیرساخت ها و ایچاد امکانات که مهمترین نیاز تیراندازی است، دست به احداث شهرکی زده که می تواند تجهیزات ورزشی را تولید کند. این شهرک تنها جایی است که توانسته مجوز این کار را از دولت بگیرد. البته این تنها یکی از چندین برنامه ایست که فدراسیون تیراندازی در جهت رسیدن به اهداف راهبردی اش انجام داده است. در مسایل علمی و آموزشی هم فدراسیون تیراندازی کارهایی انجام داده که در دنیا جزو اولین ها به حساب می آییم.

*به مسایل علمی و آموزشی اشاره کردید. راجع به آکادمی علمی و آموزشی که در ایران تاسیس کرده‌اید، برایمان بگویید؟
اولین آکادمی تیراندازی در دنیا در فنلاند تاسیس شد که تا سال ها تنها آکادمی علمی و آموزشی تیراندازی در دنیا بود تا اینکه ما توانستیم دومین آکادمی بین المللی تیراندازی را در ایران تاسیس کنیم که کار آسانی هم نبود. ما در تاسیس این آکادمی با کشورهایی همچون چین، هند و کره رقابت کردیم تا اینکه توانستیم مجوز تاسیس آکادمی را بگیریم و به مدت 3 سال است که این آکادمی که دومین آکادمی در دنیا و اولین آکادمی تیراندازی در آسیاست فعالیت خود را آغاز کرده است. قبل از تاسیس این آکادمی بچه های تیراندازی برای آموزش با مشکلات فراوانی برای اعزام و هزینه اعزام روبرو بودند که اکنون با تاسیس این آکادمی توانستیم این سد را هموار کنیم تا جایی که حتی از سایر کشورها برای آموزش به آکادمی ما اعزام می شود.

*بحث را کلان‌‍تر کنیم شاید بتوان این رشته را از نظر امکانات و ابزار خاص که لازمه انجام آن است یک رشته بخصوص دانست که در دسترس همگان نیست و بر این اساس جذب استعداد و مشتاقان به این رشته شاید کمی سخت باشد. برای همگانی کردن این رشته فدراسیون چه برنامه‌هایی را در نظر گرفته؟
تا 6 سال پیش طیف عظیم مشارکت کنندگان در این رشته نظامیان بودند که اکنون فقط 15 درصد آن ها را نظامیان تشکیل می دهند این خود نشان می دهد که این ورزش در جامعه و در بین عموم جایگاه خود را پیدا کرده است، البته برنامه هایی در این راستا داریم. ما در این باره یک هدف بلند مدت اتخاذ کردیم که بر مبنای این برنامه در سال 1404 باید 3 میلیون نفر در کشور به تیراندازی بپردازند. در این باره برنامه ریزی دقیقی شده که حتی سهمیه هر استان ازبودجه، امکانات و مربیان در آن درنظر گرفته شده است. اگر بتوانیم دقیقا مطابق با این برنامه پیش برویم و از اعمال سلیقه های شخصی در انجام این برنامه ها بپرهیزیم که قطعا هم همین طور خواهد بود به این هدف خود خواهیم رسید.

*در این باره کاری هم شروع شده؟
در همین راستا 31 استان از این برنامه مطلع شده اند و 16 استان با امضای استاندار و رئیس هیئت این برنامه ها را تایید و برنامه مشخص شده در آن را تصویب کرده اند. می توانم به جرات بگویم که تاکنون در هیچ یک از فدراسیون ها چنین کاری انجام نشده است. همچنین در برنامه های خود بخشی را به آموزش این رشته در مدارس اختصاص داده ایم و در صدد آن هستیم بتوانیم در این رشته نزدیک به 1000 نفر مربی تربیت کنیم. در بحث همگانی شدن این رشته و آشنایی بیشتر خانواده ها با این رشته نیز فدراسیون اردوهای خانوادگی برگزار می کند. یادآور می شوم که این ورزش تنها ورزشی است که می توان به صورت خانوادگی به آن پرداخت و ما نیز از این امتیاز رشته استفاده می کنیم.

*گفتید که در کشورهای اروپایی این ورزش از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است تا آنجا که جزو سه رشته مهم به شمار می‌رود. از نفوذ این رشته در کشورهای دیگر برایمان بگویید و آیا می‌توان امیدوار بود که روزی در ایران هم ما به این جایگاه برسیم؟
انگلیس را برایتان مثال می زنم در انگلیس شکار، ماهیگیری، تیراندازی و فوتبال از رشته های پرطرفدار است. در انگلیس نزدیک به 3 میلیون نفر مشغول به فعالیت در رشته تیراندازی هستند. یعنی هدفی که ما برای سال 1404 تعیین کرده ایم. جالب است که بدانید رئیس فدراسیون انگلیس پسر ملکه است که این موضوع خود اهمیت این رشته را برای خانواده سلطنتی نشان می دهد. البته در برخی کشورهای دیگر هم چنین چیزی وجود دارد، برای مثال در چین وزیر ورزش با حفظ سمت خود رئیس فدراسیون تیراندازی هم هست، یا در کویت رئیس وزارت ارشاد و جوانان رئیس فدراسیون تیراندازی، رئیس آسیا و نائب رئیس جهانی در رشته تیر اندازی است. در ایتالیا رئیس فدراسیون تیراندازی رئیس کمیسیون امنیت نیز هست. این مثل ها نشان دهنده موقعیت و اهمیت رشته تیراندازی در جهان است. ما نیز اگر خواهان موفقیت های بیشتری در این رشته داشته باشیم، باید همانند کشورهای موفق در این رشته نگاه فراملی به تیراندازی داشته باشیم.

*در تیراندازی توفیقات زیادی تاکنون داشته‌ایم اما احساس می‌شود که این توفیقات تک بعدی بوده یعنی شاید فقط در ماده اسلحه بادی موفقیت‌های خیلی خوبی را کسب کرده‌ایم. چرا در سایر ماده‌ها این رشد به چشم نمی‌خورد؟
باید عرض کنم که کل رشته های ما کمابیش رشد داشته اند اما باید از جهات مختلف به این موضوع نگاه کرد، فراوانی ورزشکار در یک اسلحه، امکانات، مربی و محیط مورد نیاز برای هر کدام از این تفنگ ها که هر کدام می تواند تاثیر زیادی در رشد و توسعه آن تفنگ داشته باشد. در بعضی از تفنگ ها از نظر تهیه امکانات، اسلحه، فشنگ با تحریم مواجه هستیم. در کل ما در همه تفنگ ها در مقایسه با گذشته همان تفنگ رشد داشتیم.

*به نظر می‌رسد که تیم بانوان در مقایسه با تیم آقایان از رشد بیشتری برخوردار هستند. این اختلاف رشد بانوان به نسبت آقایان بخاطر چیست؟
بانوان به نسبت آقایان وقت بیشتری را صرف تمرین می کنند و طبیعتا توفیقشان هم بیشتر است. یکی دیگر از ویژگی های بانوان دقیق تر بودن و تمرکز هرچه بیشتر آنها هنگام تمرینات است. در کشورهای دیگر، حضور ورزشکاران در تیم ملی به عنوان شغل آنها محسوب می شود و بابت حضورشان در تیم حقوق می گیرند. این باعث می شود تا دغدغه کار و در آمد نداشته باشند آما در کشور ما اینگونه نیست و ورزشکار اگر بخواهد تمام وقت خود را صرف تمرین کند، از شغل و کسب درآمد برای خانواده اش جا می ماند.

*با اینکه ایران در این رشته پیشینه کمی ندارد، شاهد آن هستیم که دانش اختصاصی آن دست کشورهای خارجی است و ما نیاز به آموختن این دانش‌ها برای ارتقا سطح خودمان داریم. پیش از در این زمینه از مربیان خارجی از جمله دو مربی مجارستانی استفاده کرده بودید که حالا به هر علتی رفتند. اکنون فدراسیون برنامه‌ای در مورد استفاده از دانش خارجی و مربی خارجی برای تیم ملی دارد؟
تیراندازی یک ورزش اخلاق مدار است و اخلاق در موفقیت این رشته تاثیر بسزایی دارد. مربیانی هم که در این رشته مشغول به کار می شوند، باید ازاین خصوصیات اخلاقی برخوردار باشند. لازلو سوچک سرمربی تیم ملی به همراه خانواده اش به ایران آمد که همسرش هم کمک مربی بود و این کار او برای ما قابل تحسین بود. اما دونفر دیگر به دلایل مختلف از قبیل کیفیتی، تعهد و مواردی نظیر این نتوانستیم به همکاری خود با آن ها ادامه دهیم. اکنون پیگیر آن هستیم که برای تپانچه و اهداف هوایی از یک مربی خارجی برای همکاری با تیم دعوت کنیم.

*آیا گزینه‌های این بار شما برای مربی باز از شوروی و بلوک شرق است؟
نه این بار از کشورهای مختلف از جمله هند، روسیه، عربستان و حتی از کشورهای اروپایی نظیر ایتالیا مربیانی را مد نظر گرفته ایم که در حال بررسی هر کدام از این گزینه ها هستیم.

*شاهد برگزاری منظم لیگ و مسابقات قهرمانی در تیراندازی بودیم. این کار در پیشبرد اهداف فدراسیون چقدر موثر بوده است؟
یکی دیگر از برنامه هایی که فدراسیون بر انجام آن تاکید بسیاری دارد برگزاری این مسابقات و پیگیری انجام آنهاست و تا حدودی هم در انجام این امربه موفقیت رسیده ایم. داشتن یک لیگ منظم و مسابقات قهرمانی منظم به داشتن تیم ملی قوی کمک خواهد کرد.

*به عنوان کسی که در فراکسیون ورزشی در مجلس نیز حضور دارید، تعامل مجلس و ورزش را در خصوص ورزش چگونه ارزیابی می‌کنید؟
در دولت نهم و دهم چنین بنظر می رسد که نگاه دولت به ورزش کمی عمیق تر از دوره یازدهم بود. متاسفانه اینطور احساس می شود که دولت ها سهم ورزش را کم در نظر می گیرند و همین یکی از دلایل عدم پیشرفت و موفقیت ورزش محسوب می شود. در دولت های مختلف سهم ورزش از بودجه خیلی قابل توجه نبوده و شاهد آن بودیم که هر بار که بودجه ای برای ورزش در لایحه ی دولت در نظر گرفته شده هنگام ارائه به مجلس، نمایندگان مجلس به آن بودجه اضافه کرده اند. همین امر نشان می دهد که نگاه مجلس به ورزش نگاه ویژه ایست و توجه ویزه ای به این حوزه دارد. البته دولت هم باید بیشتر از این به ورزش توجه داشته باشد.