دولت روحانی به دنبال تنش زدایی/ تندروها با توهین در پی تنش افزایی

داریوش قنبری در گفت و گو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری برنا در خصوص تعامل سیاسی- اقتصادی با کشورهای منطقه اظهار داشت: سیاست حسن همجواری یک سیاست پذیرفته شده در بعد بین المللی است و کشورها سعی می کنند تا مناقشات بین خودشان و همسایگان را حل کنند و زمینه همکاری های اقتصادی را فراهم سازند.

وی در ادامه می افزاید:تعامل سازنده با کشورهای همسایه و منطقه یک اصل پذیرفته شده در روابط بین المللی و جهانی است و کشورها می کوشند با همسوسازی مواضع به مبادلات تجاری بالا رسیده و  جایگاه اقتصادی خودشان را ارتقاء دهند. به هر حال این هم یک اصل پذیرفته شده است که یک کشوری که خواهان رسیدن به قدرت اقتصادی- سیاسی است می بایست روابط خود را در ابتدا با کشورهای اطراف به حد اعلا برساند و از طرف دیگر کشورهایی که در منطقه در معرض خطر قرار می گیرند،کشورهای همسایه تلاش می کنند ضمن کمک به آن به اقتصاد و روابط سیاسی دوجانبه قدرت بخشند تا همگان از این توازن و تعادل بهره مند شوند که یکی از نمایه های آن عضویت و همکاری در اتحادیه های منطقه ای است و در مجموع باید بگویم منطقه گرایی و عضویت در اتحادیه های منطقه ای می تواند مقدمه ای برای مبادلات بیشتر و همین طور ارتباطات بیشتر با سایر کشورها در راستای ارتقای ظرفیت های درونی است.

قنبری با اشاره به دیگر مزایای روابط منطقه ای مطلوب، می گوید: مبادلات اقتصادی در میان کشورهای همسایه می تواند ارزان تر تمام شود. چون هزینه حمل و نقل ارزان تر است و خیلی از هزینه های جانبی کاهش پیدا می کند. در یک منطقه جغرافیای خاص که امکان مبادلات مطلوب و بسترهای آن فراهم باشد، افراد و کشورها به مناطق دوردست نظر نمی اندازند.

وی در ادامه می افزاید:یکی از ایرادهایی که به سیاست های خارجی آقای احمدی نژاد وارد بود این بود که آن دولت به مجموع همسایگان خود کمتر توجه می کرد و بیشتر توجه خودش را معطوف به آمریکای لاتین و کشوری مثل ونزوئلا کرده و وروابط با اینگونه کشورها را توسعه داد. من مخالف توسعه روابط با ونزوئلا نیستم اما در شرایطی که ما امکان برقراری روابط بهتری با کشوری مثل عراق در همسایگی خود را داشتیم، با توجه به اهمیت استراتژیک و سوق الجیشی که عراق برای ما با توجه به اینکه اکثریت جمعیت این کشور شیعه هستند و از طرف دیگر بخش قابل توجهی از جمعیت کشور را کردها تشکیل می دهند که به نوعی خودشان را ایرانی می دانند، با توجه به این مسایل رابطه با عراق در اولویت بیشتری بود تا با ونزوئلا.

قنبری در خصوص تفاوت رویکردهای دیپلماتیک در دولت دهم و یازدهم، می گوید: متاسفانه در دولت گذشته به این مسئله زیاد توجه نشد اما در دولت فعلی نگاه منطقه ای اولویت یافته است. دکتر روحانی فردی است که یک صاحب نظر و متخصص در حوزه سیاست خارجی و امنیتی است و به این لحاظ این مسایل را خوب می داند و در این راستا تلاش هایی در دولت روحانی صورت گرفته و در کل بایستی تلاش شود مناقشاتی که با همسایگان است را تا آنجایی که امکان دارد به حداقل ممکن رساند.

یکی از مهم ترین مسایلی که در منطقه مطرح است مسایل و منازعات ژئوپلیتیکی است که از گذشته های دور اینگونه موضوعات در تعامل با همسایگان مسئله ساز بوده است. علیرغم اینکه کشوری مثل عراق کشوری است که نباید کمترین تضاد را با ایران داشته باشد می بینیم که در زمان صدام حسین کار به جایی رسید که این کشور وارد یک جنگ هشت ساله با کشورمان شد و الان هم در منطقه کشورهایی هستند که مترصد اینند که به یک سری اختلافات دامن بزنند. هم اکنون عربستان در این راستا حرکت می کند. 

قنبری در خصوص نوع تعاملات با کشورهای منطقه ای می گوید:فکر می کنم تدبیر آقای روحانی به سمت و سویی باشد که تنش ها را با کشوری مثل عربستان تا جایی که امکان دارد کاهش دهد و در صدد گسترش روابط با این کشور است. بعضی وقت ها مناقشاتی به هر حال در روابط ما و پاکستان پدید می آید که نگران کننده است. بحث تروریست هایی که در پاکستان تردد دارند و مسایلی را برای ما ایجاد می کنند که بایستی با درایت حل شود. 

در ارتباط با ترکیه خوشبختانه روابط خوب است اما با توجه تحولات سوریه روابط یک مقداری به تیرگی نهاده و باید مدیریت شود. در مجموع با سایر کشورهای همسایه انتظار تعاملات و روابط بیشتری است تا با همکاری در حوزه اکو و همکاری های اقتصادی دیگر و توسعه همکاری با کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس می توان به هر حال تنش ها و مناقشات ما را با همسایگان تا حداقل ممکن کاهش دهد. ما باید این مناقشات را مدیریت کنیم و اجازه ندهیم که این مناقشات که از گذشته هم بوده اند و مسایل ژئوپلیتیکی ما هم هستند در مجموع تاثیرگذار باشند بر سطح روابط ما با همسایگان. ما داریم تلاش می کنیم این مسایل تاریخی به فراموشی سپرده شود و یک بنیاد جدید در روابط با همسایگان ایجاد شود.

این فعال اصلاح طلب در انتهای سخنان خود نیز گفت: روزنامه های اصولگرا چند وقت است که به نوعی با تیترها و مقالاتی که می زنند به کشورهایی مثل عربستان و بحرین و ... توهین می کنند آیا این کارشان درست است؟
توهین نه تنها به کشورهای همسایه بلکه به هیچ کشور دیگری جایز نیست و در جهت پیشبرد منافع ملی ما نمی تواند باشد، بایستی مسایل را مدیریت کرد. اگر مسئله ای هم وجود دارد که من هم منکر نیستم و معتقدم که مسایل فراوانی در روابط ما با همسایگان است. البته اینگونه روندها در روابط سایر کشورهای منطقه با یکدیگر هم وجود دارد، آن ها هم خیلی روابط بهتری نسبت به ماها با هم ندارند اما با توجه به عنصر عربیت و ناسیونالیسم عربی که در شرایط فعلی پیوند دهنده کشورهای عرب منطقه است، باعث شده تحت تنش آنها با هم کمتر باشد اما آن ها هم تنش هایی را دارند حتی کشورهای جنوبی خلیج فارس آن ها هم با هم تنش های جدی دارند، علیرغم اشتراکات بسیاری که دارند. چیزی که هست این است که نباید اجازه داد اختلافاتی که وجود دارد پایه تنش هایی باشد که کشورها را از هم دور کند، بایستی اختلافات مدیریت شود و مسایل اختلاف زا را به حداقل ممکن کاهش داد.

من نمی گویم که هیچ اختلافی بین ایران و کشورهای منطقه وجود ندارد اما همه این ها قابل حل هستند و می شود با مدیریت جدید همه آن ها را حل کرد.