جرایم باید آسیب شناسی شوند
- جرم یک رفتار فردی است که در محیط اجتماعی تجلی خارجی پیدا می کند، جرم نیز مانند هر رفتار تابعی از چگونگی زندگی، شرایط اجتماعی و و روانی و فیزیکی است، بنابراین زمانی که به یک رفتار فردی در محیط اجتماعی برخورد می کنیم. قبل از اینکه به آن رفتار توجه داشته باشیم باید بپرسیم که این رفتار ناشی از چه شرایط و اوضاع واحوالی است؟ اگر این سوال به درستی پاسخ داده شود پیدا کردن واکنش و عکس العمل مناسب چندان سخت نیست.
مطالعات انجام شده در تمام دنیا نشان می دهد که بزهکاری از هر نوع و شکلی که باشد به دلیل مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فرد مجرم و ریشه و علت آن در گذشته زندگی اوست، اگر شرایط اجتماعی و اقتصادی و جسمی و روانی و فرهنگی فرد مناسب باشد قطعا فرد باید رفتار متعادلی داشته باشد، در غیر اینصورت یعنی جسم و روان و محیط اجتماعی نامناسب موجب بروز رفتارهای غیر متعادل است، بر همین اساس دیده می شود که در جوامعی که اوضاع اجتماعی اقتصادی و فرهنگی مناسبی وجود ندارند قانون گریزی و جرم در آن افزایش می یابد.
در جامعه ما متاسفانه تورم و بی ثباتی اقتصادی و تنوع سیاست های دولت ها عمدتا موجب خنثی سازی یکدیگر می شود و زمینه فراهم کرده که کشور ما از لحاظ نسل گریزی و جرایم به ویژه فساد اداری و مواد مخدر از جمله کشورهای رده بالای در دنیا باشد، متاسفانه جرایمی مانند سرقت، کلاهبرداری، فساد اداری، رانت خواری و اختلاس و جرایم جسمی مانند ضرب و جرح و قتل و توزیع و فروش مواد مخدر به میزان غیرمتعارفی که در جرم شناسی به آن "فوق اشباع" می گویند، محیط اجتماعی را آزار داده و نوعی احساس ناامنی برای رفتار اداری و محیط زندگی و روابط مردم ایجاد کرده است.
در مقام آسیب شناسی باید گفت که علت وقوع اینگونه رفتارهای غیرمتعارف به عواملی مانند نبودن نظارت اداری و شایسته سالاری در انتخاب مدیران ،برخورد نامناسب با متخلفان، افزایش تورم ، جنگ، تحریم، بیکاری، افسردگی، عدم برخورد مناسب با دانه درشت ها بوده است.
در خصوص جرایم سرقت این جرم وسیله ای برای امرار معاش بیکاران و افراد فاقد منبع کافی مالی شده است، در خصوص جرم مصرف مواد مخدر مطالعات نشان می دهد که اکثر افراد معتاد دچار نوعی افسردگی و از خود بیزاری هستند و جرایم جانبی مواد مخدر مانند فروش و توزیع آن به افراد بیکار و فاقد درآمد کافی ختم می شود.
نتیجه این شرایط یعنی بسترهای نامناسب و به وجود آمدن جامعه نسل گریز و قانون گریز است که برای برون رفت از این وضعیت نباید تنها به مجازات اکتفا کرد بلکه باید به آسیب شناسی و بسترسازی رفتارها و سالم سازی کنش های بیمارگونه روی آورد.
