مروری بر تاریخچه ۲۰ مسجد بزرگ دنیا
مساجد به عنوان عبادتگاه یكی از پرطرفدارترین ادیان الهی همواره مورد توجه جهانیان بوده است. در این گزارش به بررسی 20 مسجد بزرگ دنیا میپردازیم كه در بخش اول مساجد بزرگ دنیا از رتبه 11 تا 20 معرفی شد و در این بخش به بررسی 10 مسجد بزرگ دنیا میپردازیم.
10. مسجد «بیت المكرم»:
مسجد «بیت المكرم» مسجد ملی بنگلادش است كه در مركز داكا، پایتخت بنگلادش واقع شده است.
این مسجد با ظرفیت 30 هزار نفر در دهه 60 میلادی ساخته شده و دهمین مسجد بزرگ دنیا محسوب میشود.
از آنجایی كه این مسجد همواره مملو از جمعیت است و نمازگزاران در ایام مباركی چون ماه رمضان با كمبود جا روبرو میشوند، دولت بنگلادش اخیراً تصمیم گرفته تا مسجد را توسعه داده و ظرفیت آن را حداقل به 40 هزار نفر برساند.
9. مسجد «جامع»:
مسجد «جامع» دهلی هند، نهمین مسجد بزرگ دنیاست كه زمانی بزرگترین مسجد جهان بوده است.
این مسجد یكی از نوادر معماری جهان اسلام است كه از ماسهسنگ ساخته شده و دارای دو مناره و سه گنبد مرمر است.
مسجد جامع دهلی بین سالهای 1650 تا 1656 میلادی به دستور شاهجهان، پنجمین امپراتور گوركانی و سازنده تاجمحل ساخته شده است.
این مسجد حدود 80 متر طول و 27 متر عرض دارد و سقف آن با سه گنبد پوشانده شده است. هركدام از گنبدهای این مسجد با مرمرهای سیاه و سفید كار شده اما گنبد بالایی آن با طلا پوشانده شده است. برای ساخت این مسجد 5 هزار كارگر به مدت بیش از 6 سال كار كردهاند.
دو مناره این مسجد دارای 40 متر ارتفاع هستند كه 130 پله دارند و با مرمر سفید و سنگماسه قرمز فرش شدهاند. در محوطه پشتی این مسجد نیز چهار مناره كوچك كه به منارههای جلویی شباهت دارد، قرار گرفته است.
این مسجد چند در ورودی دارد كه در بالای هركدام از این ورودیهای قوسیشكل كتیبههایی از مرمر سفید قرار داد كه 2,1 متر طول و 76 سانتیمتر عرض دارد كه روی آن با مرمر سیاه حكاكی شده است. روی این كتیبهها، تاریخ ساخت مسجد حك شده و درباره فضائل اخلاقی شاهجهان و سلطنت وی توضیح داده شده كه به زبان فارسی است.
برخی اشیای قدیمی كه از نظر تاریخی بسیار حائز اهمیت است، در این مسجد نگهداری میشود كه از جمله آنها میتوان به قرآنی قدیمی اشاره كرد كه صفحات آن از جنس پوست آهوست.
8. مسجد «شیخ زاید»:
مسجد «شیخ زاید» در شهر ابوظبی واقع شده و بزرگترین مسجد امارات متحده عربی و هشتمین مسجد بزرگ دنیا به شمار میآید.
این مسجد توسط «شیخ زاید آل نهیان» تاسیس شده كه جسد او نیز در اینجا دفن شده است.
اگرچه ورود به مسجد برای نامسلمانان در امارات ممنوع است ولی این مسجد برای بازدید گردشگران یك استثنا است.
هزینه ساخت این مسجد 2 میلیارد و 167 میلیون درهم امارتی بوده و مساحت آن بیش از 412 هزار متر مربع است.
مسجد شیخ زاید با 57 گنبد، چهار مناره 106 متری، حدود 50 هزار نفر ظرفیت دارد.
این مسجد توسط سجادهای 7 هزار و 119 متری مفروش شده كه یكی از بزرگترین سجادههای جهان است و توسط یكهزار و 200 قالیباف ایرانی با استفاده از 35 هزار تن ابریشم، پنبه و پشم بافته شده است.
7.مسجد «بدشاهی»:
مسجد «بدشاهی» در لاهور پاكستان قرار دارد و دومین مسجد بزرگ پاكستان و جنوب آسیا و هفتمین مسجد بزرگ جهان است ولی برای 313 سال از سال 1673 الی 1986 بزرگترین مسجد جهان بوده است.
این مسجد زیبا در دوران مغول ساخته شده كه با ظرفیت بیش از 100 هزار نفر، یكی از جاذبههای توریستی پاكستان محسوب میشود.
6.مسجد «فیصل»:
مسجد «فیصل» در اسلامآباد پاكستان قرار گرفته و بزرگترین مسجد پاكستان و جنوب آسیا و ششمین مسجد جهان است، این مسجد از سال 1986 الی 1993 نیز عنوان بزرگترین مسجد جهان را داشته است.
مساحت این مسجد 5 هزار متر مربع است و ظرفیت آن حدود 300 هزار نمازگزار است كه 100 هزار نفر در سالن اصلی، ایوان و حیاط و 200 هزار نفر در بخشهای جنبی جا میگیرد.
5.مسجد «حسن دوم»:
مسجد حسن دوم سال 1980 توسط كمكهای مردمی در شهر كازابلانكا در مراكش ساخته شد و در سال 1993 به مناسبت شصتمین سال تولد حسن دوم پادشاه مراكش افتتاح شد.
این مسجد با منارههای 210 متری خود بلندترین ساختمان مسجد در جهان محسوب میشود ولی از نظر مساحت و بزرگی پنجمین مسجد جهان است.
ظرفیت این مسجد 20 هزار متر مربع است و پذیرش 25 هزار نمازگزار دارد و توسط معماری فرانسوی طراحی و ساخته شده است.
دو هزار و 500 معمار و 6 هزار كارگر حرفهای شش سال تمام به طور شبانهروزی تلاش كردهاند تا توانستند این مسجد را بسازند.
4. مسجد «استقلال»:
مسجد «استقلال» جاكارتای اندونزی از نظر ظرفیت بزرگترین مسجد آسیای جنوبی و چهارمین مسجد بزرگ دنیا محسوب میشود.
این مسجد از آنجایی كه سال 1975 با هدف بزرگداشت استقلال كشور اندونزی و تشكر از خداوند ساخته شده، استقلال نام گرفته است.
گنجایش این مسجد بیش از 120 هزار نمازگزار است، گنبدی با قطر 45 متر كه توسط 12 ستون نگهداشته میشود، از جمله جاذبههای معماری آن است.
3. حرم امام رضا علیه السّلام:
حرم شریف امام رضا علیه السّلام سومین مسجد بزرگ دنیاست كه در مشهد مقدس قرار گرفته و شامل مسجد گوهرشاد، یك موزه، یك كتابخانه، چهار سالن اجتماعات، یك آرامگاه، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، یك سالن عظیم ناهارخوری برای زائرین، سالنهای عظیم نمازخانه و . . . است.
بنای حرم در طول تاریخ و بهتدریج ساخته شد و گسترش یافت. در بهوجود آمدن فضای كنونی حرم، مردان و زنانی بلندهمت، در هر دورهای از تاریخ ایرانزمین، نقشی داشتهاند كه نام خود را تا ابد زیر نام حضرت رضا علیه السّلام جاودانه كردهاند. هر كاشی و سنگی كه بر دیوارهای حرم جای گرفته، نشان از عشق و ارادت مردمانی از این سرزمین به مولا و آقایشان حضرت رضا علیه السّلام دارد. تاریخ موجود در كتیبههای حرم، از دوره سامانیان تا دوره قاجاریه را نشان میدهد.
«سامانیان» نخستین آبادگران حرم رضوی علیه السّلام هستند. پس از آنها «غزنویان» عمارت مشهد توس را كه مرقد علیبن موسی الرضا علیه السّلام و رشید در آن دوران است، از نو ساختند و بنایی زیبا بر آن بنیاد كردند. در دوره «سلجوقیان» نخستین گنبد روی بقعه ساخته شد. در دوران «خوارزمشاهیان» كاشیكاری در حرم رنگ و بوی بیشتری یافت. عهد «تیموری» دوران پربار و باشكوهی از نظر معماری حرم بهشمار میرود.
دوران «صفویه» نیز دوران مهمی در تاریخ معماری حرم به شمار میرود. طلاكاری گنبد و گلدسته، ساخت اولین ضریح مرقد منور، رواقهای توحیدخانه، گنبد اللهوردیخان و گنبد حاتمخانی، همه مربوط به این دوره است.
بنای گلدسته ضلع شمالی صحن عتیق (صحن انقلاب)، طلاكاری مجدد ایوان امیر علیشیر و گلدسته بالای آن و سنگاب سقاخانه اسماعیل طلایی، همه مربوط به دوره «افشاریه» هستند. دوره «قاجاریه» هم از نظر معماری، دوران مهمی در تاریخ حرم به شمار میرود. بنای صحن آزادی مربوط به این دوره است.
حقیقتی كه همه زائران دور و نزدیك حضرت رضا علیه السّلام هم به آن معتقدند، این است كه حرم رضوی علیه السّلام پس از انقلاب چیز دیگری شده است؛ باشكوهتر و وسیعتر.
2. مسجد النبی صلّی الله علیه و آله و سلّم:
مسجد النبی یا مسجد پیامبر اكرم اسلام صلّی الله علیه و آله و سلّم در شهر مدینه قرار گرفته است و پس از بیت الله الحرام، در میان جمعیت سنی و شیعه دومین مكان مقدس محسوب میشود، این مسجد همچنین از نظر مساحت و ظرفیت دومین مسجد بزرگ دنیا محسوب میشود.
این مسجد را پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله و سلّم در سال اول هجری و در نخستین روزهای ورودش به مدینه به دست خود و به همراه مهاجرین و انصار ساخت. آرامگاه آن حضرت در این مسجد قرار دارد.
1. مسجد الحرام:
مسجد الحرام، بزرگترین مسجد جهان است كه در شهر مكه واقع شده و خانه كعبه را در بر میگیرد.
مساحت ساختمان كنونی این مسجد 4 میلیون و 8 هزار و 20 متر مربع است كه در ایام حج در آنِ واحد بیش از 4 میلیون نمازگزار را در خود جای میدهد.
منبع: فارس
