فوتبال ایران جولانگاه «لیدر»ها

سرویس ورزشی برنا
پیش از آنکه که وارد قصه پر غصه بوقچی های فوتبال که این روزها مبدل به لیدرهای تماشاگران شده اند بشویم، نیاز است به بررسی معنای لغوی « لیدر فوتبال » بپردازیم.

لیدر کیست؟!
در پاسخ به این پرسش باید گفت: لیدر شخصی است بیطرف که تنها وظیفه اش هماهنگ کردن الفاظ تماشاگران - که البته این الفاظ تماما فرهنگی و مطابق با فرهنگ اجتماع می باشد- بوده و از هیچ شخص خاصی دستور نمی گیرد.

این « لیدر» ی که هم اکنون مد نظر ماست زمین تا آسمان با بوقچی های سال های گذشته تفاوت دارد. در دهه 50 ، 60 و بعضا اوایل دهه 70 افرادی بودند که به دلیل علاقه وافر به یک تیم خاص در نهایت بوقچی این تیم می شدند و با عشق کامل که در بسیاری از موارد نیز پاک بود هدایت تماشاگران را عهده دار می شدند.

اما با صنعتی شدن فوتبال و تزریق پول های بی حساب و کتاب عشق بوقچی ها نیز کمرنگ شد تا جایی که از اواخر دهه 70 آنها از حالت «بوقچی» خارج و به «لیدر» مبدل گردیدند تا به جای هدایت تماشاگران ، کنترل سکوها را عهده دار شدند.

در اهمیت سکوها نیز همین بس که لیدرها می توانند زمینه سقوط یک مدیر، مربی و حتی بازیکن را فراهم سازند.


حامیان پروین، منتقدان مرفاوی
این لیدرها در سالیان اخیر به جای اینکه یار فوتبال باشند، بار فوتبال بوده اند. قدرت مانور آنها به خصوص در باشگاه های استقلال و پرسپولیس بیشتر از هر جای دیگر است. علتش نیز کاملا روشن است؛ سرخابی های پایتخت تماشاگران زیادی دارند و این لیدرها می توانند از تماشاگران به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف خود استفاده کنند. لیدرها با آگاهی از اهرم قدرتی که در اختیار دارند قادرند هرکاری را انجام دهند. از نمونه های بارز آن می توان به اتفاقات حاشیه ای پرسپولیس در زمان مدیریت اکبر غمخوار اشاره داشت. در آن زمان بسیاری از لیدرهایی که حامی علی پروین بودند، تا توانستند برای غمخوار و تیمش حاشیه ایجاد کردند تا در نهایت زمینه سقوط این مدیر فراهم شود؛ هر چند که خود غمخوار نیز در دوران مدیریتش اشتباهات عجیبی را مرتکب شد.

استقلال نیز در سالیان اخیر هر از چندگاهی با حواشی ای که لیدرها ایجاد کردند درگیر بوده است. در دوران مربیگری صمد مرفاوی بارها لیدرها شرایط و جوی در ورزشگاه به وجود آوردند که صدای اعتراض مرفاوی و واعظ آشتیانی را نیز بلند کرد.


احکام قضایی برای لیدرهای فوتبال
در سالیان اخیر بسیاری از مدیران تلاش کرده اند سطح فرهنگی لیدرهای خود را بالا ببرند اما جو حاکم در میان این افراد به گونه ای بوده که تمام این کارها بی نتیجه مانده است. اهالی فوتبال از یاد نبرده اند که چند سال قبل تعدادی از لیدرهای یک تیم خاص به دلیل کودک آزاری با احکام سنگین قضایی رویرو شدند.


وام 15 میلیونی گرفت تا محبوب شود
قدرت سکوها سبب شده که بسیاری از مدیران، مربیان و بازیکنان ما به محض حضور در تیم های پر طرفدار به سمت لیدرها بروند تا روی سکوها هوای آنها را داشته باشند. چهار فصل قبل و در جریان لیگ ششم سرمربی یکی از تیم های شهرستانی برای آنکه کنترل سکوها را در اختیار داشته باشد وام 15 میلیون تومانی برای لیدر تیم خود تهیه کرد و تا پایان مسابقات هم نامش از روی سکوها به گوش رسید.
او هم اکنون نیز در همان شهرستان مورد نظر محبوبیت عجیبی دارد.



هر کاری دوست داشته باشند انجام می دهند
شاید در سرزمین چکمه ای رفتار تیفوسی ها پسندیده باشد اما در ایران آن گونه حرکات جایی ندارد. خیلی از لیدرهای ایرانی به همین شکل کنونی قابل تحمل نیستند چه برسد به اینکه بخواهند از خشونت های نوع ایتالیایی نیز استفاده کنند. اتفاقات چند روز اخیر استقلال و پرسپولیس و رفتار برخی از لیدرها گواه این ادعاست.

تماشاگران پرسپولیس خواهان حضور دایی در این تیم هستند اما تعدادی از لیدرها که اختلافات کهنه با سرمربی سرخپوشان دارند علیه وی شعارهایی را سر می دهند.
در استقلال نیز حوادثی مشابه باشگاه رقیب رخ می دهد؛ کافی است مقامات ارشد کانون هواداران باشگاه با سرپرست موقت به مشکل بخورند تا علی فتح الله زاده مقابل کوهی از مشکلات قرار گیرد و شاید به همین دلیل است که خیلی زود دست آشتی به سوی آنها دراز می کند.
واقعیت در خصوص برخی از لیدرهای فوتبال ایران آن است که فضا برای فعالیت این افراد بسیار باز است و برخی از آنها هر کاری که دوست داشته باشند انجام می دهند. جالب اینکه لیدرها روی تماشاگران نیز نفوذ زیادی دارند و هر خواسته آنها به سرعت توسط هواداران فوتبال اجابت می شود.


سن و سال تماشاگران پائین آمده است
یکی از مدیران فوتبال کشورمان در پاسخ به این پرسش که به چه علت تماشاگران تحت تاثیر لیدرها قرار گرفته اند؟!، نظرات جالب توجه ای دارد. وی می گوید: « سن و سال بسیاری از تماشاگران پائین آمده و دیگر جوانان بین 15 تا 30 سال سکوها را به اشغال خود درآورده اند و نفوذ روی این افراد به مراتب آسان تر از یک مرد 40 تا 45 ساله است. در گذشته تماشاگران به واسطه سن و سالشان خودشان مسابقه را تحلیل می کردند و خیلی راحت تشخیص می دادند که تیمشان خوب کار می کند یا نه اما هم اکنون کافی است یک نفر شعاری دهد تا همه به تبعیت از آنها همان شعار را تکرار کنند.
این مدیر که سابقه کار در یکی از باشگاه های پرطرفدار تهرانی را نیز داراست در ادامه به نکته دیگری اشاره دارد: « شرایط هم تغییر کرده است. در گذشته یک نفر بوقچی استقلال و پرسپولیس می شد و همه او را می شناختند اما الان برای هر قسمت ورزشگاه 20 مسوول گماشته می شود . روی همین حساب کافی است این 20 نفر یک شعار را سر دهند تا تماشاگران نیز تکرارش کنند.»