آیین نوروز نباید دستخوش فرهنگهای غلط شود
مجتبی عباسی كارشناس مردمشناسی در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار برنا، با بیان اینكه بسیاری از آداب و رسوم گذشته در ایام نوروز كمرنگ شده است افزود: اكنون از آیین عید نوروز تنها برخی از آیین کلی از جمله دید و بازدید و چیدن سفره هفتسین مانده است و ما نباید بگذاریم این آیین باقی مانده هم دستخوش تغییرات شود.
عباسی با بیان اینكه درگذشته مردم وقتی به ایام سال نو نزدیك میشدند به فكر تحول بودند ولی اکنون مردم به فكرتنوع و تغییر دکوراسیون منازل خود هستند گفت: اكنون شرایط جامعه، گستردگی ارتباطات و زندگی ماشینی موجب شده ما از رسومات گذشته فاصله بگیریم وحتی در برخی مواقع اصل رسومات را نیز فراموش کنیم.
ورود تجملات به آیین نوروز
وی با بیان اینکه امروزه آداب و رسوم غلط جایگزین رسوم گذشته شده است گفت: اكنون گرایش به تجملگرایی در این ایام بیشتر شده است و تجملات بسیاری برای برگزاری مراسم سال نو در بین خانوادههای ایرانی باب شده است به طوری كه بسیاری از خانوادهها با رسیدن ایام نوروز با مشکلات فراوانی برای تهیه نیازها و مخارج این ایام مواجه می شوند.
مسوولان ورود رسوم غلط را جدی بگیرند
وی تصریح كرد: برای جلوگیری از جایگزین شدن آداب و رسوم غلط و بیمعنی باید اقدامات جدی از طرف مسوولان صورت گیرد و در این زمینه رسانه ها نقش مهمتر و تاثیرگذارتری دارند.
عباسی با بیان اینكه آیین ملی ما دستخوش گرایشهای فرهنگی غلطی شده است، گفت: منظور این نیست که آداب و رسوم گذشته را عینا انجام دهیم و آنها را حفظ كنیم بلكه منظور این است كه اگر میخواهیم چیزی را جایگزین آداب و رسوم گذشته كنیم باید بیشتر تامل کنیم.
وی با اشاره به اینكه در هر زمانی یک آیین خاصی وجود دارد و هر آیینی زمان و شرایط خاص خود را دارد افزود: هر اسطوره کارکرد اجتماعی خود را دارد به طوری که اگر کارکرد خود را از دست بدهد تغییر فرم میدهد.
عباسی صلهرحم را یکی از کارکردهای عید نوروز دانست و بیان کرد: این کارکرد در ایام نوروز همچنان باقی مانده است که البته ناگفته نماند این كاركرد هم با تغییراتی مواجه شده است.
زیارت اهل قبور قبل از شب عید
وی با اشاره به برخی از سنتهای مردم در ایام نوروز گفت: در برخی از روستاها مردم قبل از روزعید از چشمه آب میآوردند و در چهار گوشه خانه خود میریختند تا متبرک شود و اعتقاد براین داشتند که روز اول عید خانهشان خوشبو و معطر میشود.
عباسی ادامه داد: زیارت اهل قبور از آدابی است که مردم در شب عید انجام میدادند و در گذشته نیز رسم بر این بود که شب عید فانوس روشن میکردند و سر قبور میگذاشتند و اعتقاد بر این داشتند كه با این کار به اموات خود احترام میگذارند.
وی با بیان اینكه جشن نوروز از آیین باستانی و ملی ایرانیان است، گفت: در زمان قدیم، جشن نوروز در نخستین روز فروردین معمولاً مطابق با ۲۱ مارس آغاز میشد ولی مشخص نیست که چند روز طول میکشیده است در بعضی از دربارهای سلطنتی جشن یک ماه ادامه داشته است و مطابق برخی از اسناد، جشن عمومی نوروز تا پنجمین روز فروردین برپا میشد و جشن خاص نوروز تا آخر ماه ادامه داشت.
سیزدهبدرعید نوروز را بدرقه میكند
عباسی گفت: نوروز جشنی است که یک جشن کوچکتر چهارشنبه سوری به پیشواز آن میآید و جشنی دیگر به نام سیزدهبدر آنرا بدرقه میکند.
وی تصریح كرد: نوروز در گذشته دارای آداب بسیاری بوده است که در اثر گذر زمان از بین رفته است و تنها برخی از آنها پا برجاست.
عباسی ادامه داد: خانهتکانی از دیگر آیین نوروز است و ده پانزده روز مانده به نوروز خانه تکانی شروع میشود در این آیین همه وسایل خانه گردگیری و شستشو میشود و این به این معناست كه همه ناپاكیها با فرا رسیدن سال نو حتی از منزل نیز پاک شود.
