فضای توسعه بسکتبال سرعت، هیجان و شتابزدگی نمی‌طلبد

به گزارش سرویس ورزشی برنا، بسکتبال کرمانشاه از دیرباز چهره های مستعدی در بسکتبال ایران مطرح کرده است که جمعی از آنها علاوه بر پیروزی های بزرگ در میدان ورزش در زمینه های علمی نیز به موفقیت های درخشانی نائل آمدند. دکتر فرهاد هژیر ملی پوش بسکتبال در دهه های 50 و 60، یکی از مردان دیار بیستون است که از گذشته تاکنون پایه گذار مباحث و مطالب علمی ورزشی است. او علاوه بر تالیف، در حوزه ورزش و روانشناسی نیز کتاب هایی ترجمه کرده است. دکتر هژیر استاد دانشگاه در رشته روانشناسی بالینی و از صاحب نظران حوزه توسعه  بوده اما همزمان با تدریس، بسکتبال را رها نکرده است و تجربیات فنی و دانش روز خود را در اختیار شاگردانش می گذارد. بعد از انتخاب مشحون دکتر هژیر در گفت و گو با برنا به تحلیل باید ها و نبایدهای بسکتبال پرداخت.     

*شما یکی از طرفداران اصلاحات در بسکتبال بودید. اکنون ارزیابی شما از انتخاب دوباره محمود مشحون و تغییراتی که در این مدت انجام داده، چیست؟   

نامزد مطلوب من در انتخابات بسکتبال رضا مهندسی بود اما پس از وی من مشحون را بر بقیه نامزدها ترجیح می دادم. مدیریت مشحون در چهارچوب مدیریتی سنتی قابل قبول است. اما دلیل من برای ترجیح دادن مهندسی آن بود چنانچه بسکتبال ایران بخواهد موفقیت خود را همچنان حفظ کند (می دانیم پس از بازنشستگی حامد حدادی، صمد نیکخواه بهرامی و مهدی کامرانی این کار سخت خواهد بود) همچنین گامی فراتر از آسیا بردارد به مدیری نیاز است که بتواند ساز و کارهای لازم را برای این چنین افقی فراهم کند. مهندسی به دلیل دانش و تجربه ای که در مدیریت مدرن دارد، فرد مطلوب چنین تغییراتی است.

*چه تغییراتی باید صورت بگیرد تا بسکتبال ایران به وضعیتی که شما ترسیم کردید، دست یابد؟

بایستی در کشور نهادسازی گسترده و عمیقی صورت بگیرد. تشکل های تیمی از همان مقطع مینی بسکتبال؛ پایدار، دائمی و گسترده باشد. به همین سان ورود از نخستین گروه های سنی (Age groups) به گروه های سنی بعدی نیز بایستی استمرار پیدا کند. دانش پایه مربیان باید نوسازی شود و از مربیان تحصیلکرده، جدی و با احساس مسئولیت استفاده به عمل آید. لیگ های نوجوانان و جوانان راه اندازی شود. تعداد جلسات تمرین و از تعداد مسابقه های ضروری برای این گروه ها حتی در هفته و ماه برآورد علمی و دقیق صورت بگیرد و به طور دائمی مسابقه برگزار شود. دانش بدنسازی و کار روانشناسی باید در این گروه ها به صورت یک اصل درآید. کمیته ها باید از فدراسیون مستقل شده مجریان سازمان دادن این کمیته های مربیان و داوران باید متخصص این کار باشند.

*آیا تغییرات کنونی در فدراسیون بسکتبال چنین برآیندی را تعبیر نمی کند؟

نباید در یک جو شتابزده و احساسی، عده ای آدم هیجان زده که به جلسه ای دعوت شده اند، چهار نفر را انتخاب کنند که هیچ کدام آنها متخصص در آن زمینه خاص نیستند اگر چه در حوزه های دیگر از کار بسکتبال موفق باشند. افرادی مانند شکوری یا جعفریان چقدر می توانند در راه اندازی اولیه بهتر از این افرادی که در آن جو شتابزده انتخاب شده اند، کار کنند. ضمن اینکه تجارب و قدرت روابط اجتماعی افرادی مانند عباس مقدس زاده خیلی در به راه اندازی اولیه این کمیته ها به کار می آید. از این مرحله به بعد می توان از نقطه نظرهای مربیان برجسته ایران و حتی مرور مطالعات خارجی در تدوین قوانین تازه و پیشران بسکتبال استفاده کرد. باید حامیان اجتماعی بسکتبال را با برنامه های اجتماعی، گسترده ساخت. مانند والیبال و فوتبال به ویژه والیبال که در چند سال اخیر، حامیان اجتماعی بسیاری پیدا کرده است.

*آیا شما در شرایط کنونی، حرکت به این سمت را مهیا می بینید؟

بله به لحاظ اقتصادی خوشبختانه با برداشته شدن تحریم ها، امکانات صادرات نفت و حتی گاز در آینده فراهم می شود و درآمدهای جامعه افزایش می یابد. بنگاههای اقتصادی به تیمداری روی خوش نشان می دهند. در واقع هر چه در رشته های دیگری مانند ورزش امکان پول سازی و درآمد افزایش یابد، دست پنهانی در اقتصاد به تخصیص بهینه منابع انسانی می پردازد و بخشی از مغزهای برتر جامعه را به سوی ورزش نیز روانه می کند. طبقه متوسط ایران وضعش بهتر می شود و برای ورزش و گذران فراغت فرزندانش خیلی بیشتر به برنامه های ورزشی دل و وقت می سپارند و پول می پردازند تا ظرفیت های هنری و ورزشی آنها را نیز پالایش بخشد. تمامی این ها و موارد دیگری که من به آنها PROTECTIVE FACTORS یا عوامل مستعدساز می گویم از این نقطه فراهم می شود. در مدیریت بسکتبال اهمیت فهم این عوامل از فهم مطالب فنی برتر است.

*آیا فدراسیون بسکتبال در این دوره تاکنون حرکتی در این راستا داشته است؟

شیوه برخورد مشحون با شتابزدگی و با بار هیجانی بالایی همراه بوده است و بر اساس یک ارزیابی دقیق از عملکرد گذشته و بایسته های آینده انجام نشده است. امیدوارم ارزیابی عملکرد گذشته و بایسته های آینده توسط افراد حاذقی که وی برمی گزیند به طور دقیق تر بررسی شود و آن گاه سیاستگذاری های آینده صورت بگیرد.

*این افراد حاذق برای تشکیل هسته اولیه تحلیلگر مسائل گذشته و بایسته های آینده چه کسانی یا چه تیپ اشخاصی باید باشند؟

یکی از مشکلات کشور ما آن است افراد متناسب با مشکلات خاص و اهدافی که پیش روی ماست، انتخاب نمی شوند. وزارت ورزش از ادارات استان ها خواسته که از اعضای هیات علمی دانشگاههای تربیت بدنی استفاده کنند در حالی که این افراد به عنوان معلم به خوبی درس می دهند اما اغلب آنها هیچ گونه آشنایی با مشکلات ورزش های ما و هیات ها اعم از مشکلات مدیریتی، مالی و نیروی انسانی، فرهنگی حتی فنی و غیره ندارند. بنابراین هسته تحلیلگر باید از افرادی تشکیل شود که با برخورداری از بینش قوی و تجربه های غنی با دیدی مسئله محورانه بتوانند مسائل ورزش را شناسایی کرده برای آنها راهکار ارائه دهند. در بسکتبال سعید فتحی دردانه بسکتبال ایران مشرف بر همه جوانب و موانع پیشرفت آن است. پیشنهاد من به آقای مشحون آن است یک هسته اولیه از آقایان فتحی رضا شجاع پور، رضا مهندسی، مصطفی هاشمی، مهران شاهین طبع و فرزاد کوهیان و خود آقای مشحون تشکیل دهد تا به نقد گذشته و شناسایی بایسته های آینده بپردازند و پس از آن با اجتناب از هیجان و شتابزدگی، بر مبنای شناخت دقیق، تشکیلات فدراسیون بسکتبال و برنامه های آینده را سازماندهی و طراحی کند. گذشته افرادی مانند شجاع پور و فتحی نشان می دهد که با هر بهایی حاضر نبوده اند در میدان بمانند یا اینکه با حرص و ولع چند مسئولیت را همزمان بپذیرند که حتی از عهده کامل یکی از آنها برنیایند.

*در پایان پیشنهادهای دیگرتان برای پیشرفت بسکتبال و رسیدن به همان جایگاه اجتماعی موردنظرتان را خطاب به مشحون بیان بفرمایید.

-اجتناب کامل از توزیع مسئولیت ها و سمت ها بر اساس روابط با افراد و ایجاد انسداد کامل در مقابل فضای مجیزگویی و چاپلوسی

-تلاش برای اعمال عقلانیت به خصوص عقلانیت انتقادی در مدیریت و به زیر سلطه کشاندن عواطف مثبت و منفی خود

-سامان دادن نظام انگیزش رفتار در حیطه کاری خویش از طریق توزیع متناسب پاداش ها با توانایی های واقعی افراد و عملکرد آنها

-سعی در به خدمت گرفتن نیروهای ناراضی و افراد دیگر متناسب با توانایی خدمت آنها زیرا همه در زیر مجموعه فدراسیون می توانند کار کنند مانند لارودی، مرشدی، میرزاآقابیگ، رضاپور و ... با تلاش در تعدیل دیدگاه بدبینانه و هراسمندانه خود از افراد.

-تشکیل هیات رییسه ای واقعی از بزرگان و پیشکسوتان واقعی و دلگرمی بخش به فضای فعالیت های بسکتبال در کنار خود از جمله آقای ایلیاوی.