اختراعم با صدای سوت، کار می کند

پیام گواهی طراح دستگاه "استاد فرش" دارای لیسانس از دانشگاه فردوسی مشهد، مجرد زندگی می کند و دستگاه نقشه خوان صوتی فرش اش در یازدهمین جشنواره جوان خوارزمی جایزه نفر سوم کاربردی را به خود اختصاص داده است.

پیام درباره دستگاهی که طراحی کرده توضیح می دهد: در گذشته بافنده ها مجبور بودند تا نقشه ها را بر روی کاغذهایی که طراحی شده، نگاه کنند و این برای آنان بسیار سخت بود و موجب خستگی آنان می شد.به هنگام برخورد با رنگ های زیاد، دچار مشکل می شدند.این دستگاه این امکان را برای فرش باف ها ایجاد می کند که بافنده به نقشه نگاه نکند و دستگاه دستورات را برایش بخواند. با این روش هم سرعت افزایش می یابد و فردی که آشنایی زیادی با نقشه خوانی نداشته باشد با آموزشی نیم ساعته می تواند شروع به بافندگی کند.
در خانواده پیام گواهی هیچ کس بافنده فرش نیست و فرهاد برای علاقه ای که از کودکی به بافندگی داشته وارد طراحی و برنامه نویسی در عرصه فرش بافی شده و برای تست کردن دستگاه، تابلو فرش هایی را خودش بافته و آنها را نگه داشته و برخی را نیز هدیه داده است.
پیام درباره قیمت تابلو فرش ها می گوید: قیمت تابلو فرش ها متغییر است و بستگی به اندازه و کیفیت آنها دارد و نمی توان قیمتی بر روی آن ها گذاشت. ما با تولیدکنندگان در ارتباط بوده و از بازار راضی هستیم.
پیام با وجود آنکه ازدواج نکرده ادامه می دهد: کاری که انجام می دهم ریسک بالایی دارد. مخصوصا زمانی که حمایت زیاد نباشد.در حال حاضر تنها هستم و می توانم این ریسک ها را تحمل کنم؛ ولی شاید کسی که همراهم باشد نتواند این بالا و پایین ها را تحمل کند و این یکی از دلایل مهم ازدواج نکردنم است.
گواهی درباره این سوال که چرا این شغل را انتخاب کردی توضیح داد: علاقه ذاتی داشتم تا کار فنی انجام دهم و آن را به کار هنری ارتباط بدهم.کم پیش می آید یک نفر بتواند این دو را با هم و در کنار هم انجام دهد .
پیام، پنج سال برای ساخت این دستگاه وقت گذاشته و ساخت این دستگاه برایش هزینه هایی داشته است:  هزینه آن در حدود بیش از 20 میلیون تومان بود.پارک علمی و فناوری هم مقداری کمک کرد.تلاش می کنم بعد از مدتی این مبلغ را جبران کنم.
برگزیده جشنواره خوارزمی درباره فعالیت های روزانه و تفریحاتش ادامه می دهد: برای فعالیت هایم حداقل 8 ساعت در روز وقت می گذارم.کار خودش تفریح است. با توجه به ماهیت کاری که دارم،ارتباط با بافنده ها و تولید کننده ها تفریح به حساب می آید.
پیام به همراه خانواده اش در شهر مشهد زندگی می کند و درباره آن می گوید: سعی می کنم حداقل هرماه، یک مرتبه، به زیارت امام رضا(ع) بروم.
طراح دستگاه "استاد فرش درباره خاطراتش با کارگران قالی باف ماجرای جالبی را تعریف می کند: دستگاه دکمه ای دارد که دستورات لازم را به بافنده می دهد اما اوایل یکی از طرح هایی که داشتیم این بود که بافنده با یک صدا ارتباط برقرار کند. خانمی بافنده زنگ زد و گفت: این دستگاه دارد اذیت می کند. گفتم چه مشکلی دارد؟ جواب داد: ما فردی در کارگاهمان داریم که عادت دارد در اتاقی دیگر سوت بزند. هر دفعه که او این کار را می کند،دستگاه یک مرحله جلوتر می رود. خیلی ناراحت بود و می گفت این مشکل را یک جور حل کن. جای دیگری ندارم که برای بافندگی بروم. این خاطره ای بود که باعث خنده شده بود و بعد آن اتفاق، دستگاه را اصلاح کردیم.
طراح دستگاه قالی بافی و جوان برگزیده جشنواره خوارزمی درباره فرش های چینی و رقابت با آنها توضیح می دهد: وجود رقیب نباید باعث شود کار آدم ضعیف شود. خیلی وقت ها وجود رقیب باعث رشد آدم می شود. سعی می کنیم با سیستماتیک کردن کار و روش های سیستم بافت، فرش سنتی را ارتقاء بدهیم.
پیام درباره اختراع و تولید آن برای صادر کردن به خارج از کشور می گوید:به صورت محدود تولیداتی را به خارج از کشور فرستادیم اما نه آنقدر که راضی کننده باشد البته کسانی که از تولیدات ما استفاده می کنند با خارج از کشور در ارتباط هستند و تولیدات خود را صادر می کنند.
پیام گواهی درباره وضعیت بافندگان شهر مشهد و رونق بازار فرش در آنجا و دلایل آن عقیده دارد:سیستم های جدید از دلایلی هستند که فرش بافی در مشهد رونق پیدا کرده؛خاصیت دیگر این دستگاه ها این است که احتیاجی نیست بافنده کارگاه بزرگی داشته باشد. او می تواند با یک دار قالی کوچک در خانه اش بنشیند و درآمدی داشته باشد؛این هم کار مفید است و هم کار هنری. برای کسانی که نمی توانند و یا نمی خواهند در بیرون از خانه کار کنند، کاری با درآمدی خوب است.
پیام با مدرک کارشناسی از دانشگاه فردوسی مشهد توانسته این دستگاه را اختراع کند و با این حال دوست دارد اگر فرصتی برایش فراهم شد در مقاطع تحصیلی بالاتر ادامه تحصیل دهد.کارگاه بافندگی فرش ندارد و تولید کننده فرش محسوب نمی شود اما از کار آن ها حمایت می کند.
برگزیده جشنواره جوان ایرانی توانسته با استفاده از قطعاتی ارزان دستگاهی را برای بافنده ها اختراع کند که قیمت آن کمتر از هشتاد هزار تومان است و این قیمت را نیز با تخفیف به بافندگان فرش می فروشد. به خریداران دستگاه این امکان را می دهد که پس از مدتی مشخص، هزینه آن را پرداخت کنند و یا پس از بافت فرش هایش، هزینه دستگاه را پرداخت کند. او با ایجاد این شرایط برای خریداران دستگاهش، شرایطی را ایجاد کرده که دیگر بافنده ای وجود نداشته باشد که به دلیل نداشتن پول نتواند از این دستگاه استفاده کند.
گواهی درباره حلال بودن نان بافنده های فرش نظر جالبی دارد: هر کاری که برایش زحمت کشیده شود، حلال است. البته کارهایی هم وجود دارد که افراد نمی توانند تلاشهایی که در آن انجام می شود را ببینند و یا به چشم نمی آید. اینها همه مسایلی است که به خود شخص، مذهب و وجدان او بستگی دارد.
بیش از دویست نفر در شهرهای مختلف ایران از این اختراع جوان برگزیده استفاده می کنند. او درباره دست های کارگران بافنده شهر می گوید: آن دست ها دیگر کم پیدا می شود که بخواهیم ببینیم.افرادی هستند که واقعا زحمت می کشند و تلاش می کنند، ولی افراد کمی هستند که آن دست های ترک خورده قدیم را داشته باشند.
حرف آخرش نیز این بود:امیدوارم روزی را ببینم که بافنده ها خوشحال باشند. کارهایمان امروز مدیون کسانی است که قبلا با حسن نیت زیاد کاری انجام دادند و تلاش زیادی برای رسیدن به مقاصدشان داشتند.امروز ما راه آنها را ادامه می دهیم. نباید اعمالمان موجب شود تلاش آنها را زیر سوال ببریم.


***