گفت و گو با ابراهیم طاهریان سفیر سابق ایران در پاکستان
بینظیر بوتو قربانی عملکرد خودش شد
در سومین سالگرد ترور بینظیر بوتو ، سیاستمدار محبوب پاکستانی با محمد ابراهیم طاهریان سفیر سابق ایران در افغانستان درباره بوتو و ساختار قدرت در پاکستان گفتگو کردیم.
در سومین سالگرد ترور بینظیر بوتو ، سیاستمدار محبوب پاکستانی با محمد ابراهیم طاهریان سفیر سابق ایران در افغانستان درباره بوتو و ساختار قدرت در پاکستان گفتگو کردیم.
| |
طاهریان در ادامه به معرفی عوامل ترور خانم بوتو از نظر کارشناسان پرداخت و گفت: آن چه در تحقیقات اعلام شده این است که عاملان ترور خانم بوتو از اعضای جریان افراط بوده اند که به دستور حاکمیت پاکستان به این اقدام دست زده اند. یعنی اعضای طالبان به عنوان عامل ترور و حاکمیت پاکستان را به عنوان آمر این ترور باید شناخت. وی با اشاره به شایعات مطرح شده در زمان ترور بینظیر بوتو گفت:در جریان این ترور تیری به طرف خانم بوتو شلیک شد و پس از آن انفجاری هم صورت گرفت. بارها تصاویر مربوط به این شلیک و انفجار پخش شد اما هرگز روشن نشد که آیا خانم بوتو بر اثر برخورد گلوله کشته شده یا انفجار سرانجام جان وی را گرفته است. در هر حال پلیس راولپندی به عنوان مسئول حفاظت از جان خانم بوتو مقصر شناخته شد و در همین اواخر نیز دو نفر از افسران ارشد پلیس در رابطه با این ترور دستگیر شدند.
سفیر سابق ایران در افغانستان ادامه داد البته با وجود دخالت پلیس انگلیس هرگز بیانیه شفافی درباره ترور خانم بوتو اعلام نشد و بطور کلی باید گفت رمزگشایی از مجموعه ترورهایی که در پاکستان اتفاق افتاده ناممکن به نظر می رسد.
طاهریان شائبه دست داشتن آصفعلی زرداری، رئیس جمهور کنونی پاکستان در ترور همسرش را رد کرد و افزود تنها در مورد دفن باعجله و بدون کالبدشکافی جسد خانم بوتو می توان انگشت اتهام را به سمت زرداری نشانه رفت. چه بسا اگر خاکسپاری خانم بوتو آنقدر با عجله انجام نمی شد، تحقیقات راحت تر پیش می رفت.
بازگشت بینظیر بوتو به پاکستان
طاهریان در تحلیل قدرت در پاکستان با اشاره به جایگزینی مداوم نظامیان و احزاب سیاسی گفت: اگرچه گاهی نظامیان پاکستان با کودتا روی کار آمده اند،اما بطور کلی در 6 دهه گذشته قدرت در اسلام آباد در فراز و نشیب میان نظامیان و سیاسیون بوده است. وی ادامه داد خانم بوتو هم با همین ارزیابی به پاکستان بازگشت. درواقع خانم بوتو علی رغم کارکرد بسیار مثبت دولت مشرف با توجه به جایگاه خانوادگی خود زمانی به پاکستان بازگشت که مردم این کشور در جستجوی دموکراسی بودند. طاهریان به رشد اقتصادی پاکستان در دوران پرویز مشرف اشاره کرد و گفت: در دوران نخست وزیری شوکت عزیز برای اولین بار ذخایر پاکستان به 12 میلیارد دلار رسید و این کشور توانست در تولید گوشت قرمز و گندم به عنوان اصلی ترین اقلام غذای مردم به خودکفایی برسد.
طاهریان در ادامه وضعیت امنیتی پاکستان در زمان مشرف را نیز با شرایط کنونی غیرقابل مقایسه دانست، اما از رویگردانی پاکستانی ها از مشرف را عامل بازگشت بینظیر بوتو به پاکستان دانست و گفت: از آنجا که ژنرال بازنشسته پرویز مشرف با کودتا در پاکستان به قدرت رسیده بود و در تدوین قانون اساسی هم نظام این کشور را به سمت ریاستی شدن سوق داده بود، مردم مایل بودند دموکراسی به پاکستان بازگردد.
طاهریان افزود در ان زمان خانم بوتو با ارزیابی درست تشخیص داده بودکه بعد از 4، 5 سال خصوصا با تمامیت خواهی ژنرال مشرف در عرصه قدرت مردم اقبال بیشتری به وی خواهند داشت. به همین دلیل خانم بوتو از انگلیس به امارات و سپس به پاکستان بازگشت و استقبال مردم کراچی از خانم بوتو هم نشان دهنده درست بودن این تحلیل در آن زمان بود.
به قدرت رسیدن دوباره حزب مردم اتفاق غیرقابل پیش بینی ای نبود، آنچه که معادلات را بهم زد بحث ترور بود.
پر رونق ترین یا کم مسئله ترین دوران اقتصادی پاکستان دوران نخست وزیری شوکت عزیز بود. که اقای مشرف هم رئیس دولت و هم رئیس ارتش بود. آقای شوکت عزیز اصلا پایگاه حزبی نداشت در حقیقت حزب مسلم لیگ که در آن زمان قدرت را در دست داشتند دست آقای شوکت عزیز که یک اقتصاد دان بود را باز گذاشته بودند. عرض کردم شاخص های اقتصادی با استاندارهای پاکستان تلفن موبایل، توزیع انرژی برق در شهرهای بزرگ ، بخش ذخایر ارزی و کسانی که در بیرون پاکستان کار می کنند پولهاشون رو می فرستند داخل به لحاظ امنیتی هم قابل قیاس نیست. مجموعه وقایع ضدامنیتی آن زمان قابل شمارش است اما امروزه هر هفته یک واقعه مهم ضدامنیتی را در پاکستان شاهد هستید
مقایسه جایگاه حزب مردم در زمان بوتو و امروز
طاهریان در پاسخ به سئوال برنا درباره سرانجام حزب مردم پس از ترور بینظیر بوتو گفت: حزب مردم در آن زمان بیشترین بهره برداری را از ترور خانم بوتو کرد و با سوار شدن بر موج احساساتی که در پاکستان به وجود آمد، توانست ریاست دولت، نخست وزیری و اکثریت پارلمان را از آن خود کند. در آن مقطع حزب با انتصاب پسر خانم بوتو به عنوان رئیس حزب مردمی پاکستان و معرفی آصفعلی زرداری به عنوان جانشین همسر فقیدش همه رقبا را از میان برداشت. طاهریان ضعف رقبا را هم خاطر نشان کرد و گفت: در زمان ترور خانم بوتو مسلم لیگ به عنوان حزب حامی دولت شانسی نداشت و در جریان تبعید نواز شریف قدرت برنامه ریزی در سطح کلان را هم نداشت.
طاهریان در ادامه به مقایسه حزب مردم به عنوان حزب حاکم در زمان کنونی به ریاست جمهوری آصفعلی زرداری و دوره پیش یعنی همزمان با نخست وزیری بینظیر بوتو پرداخت و گفت: امروزه احزاب کوچک تر از دولت ائتلافی جدا شده اند. حزب جمعیت علمای اسلام پاکستان به رهبری فضل الرحمن و به تازگی هم حزب متحد قومی از جمله احزابی هستند که دولت را ترک کرده اند. طاهریان خاطرنشان کرد اگرچه حزب متحد قومی در کابینه 2 وزیر بیشتر ندارد و در پارلمان هم 25کرسی را به خود اختصاص داده، اما خروج این حزب از دولت ائتلافی مساوی با سقوط گیلانی خواهد بود.
وی ادامه داد امروزه رئیس جمهور فعلی پاکستان بخصوص پس از فاجعه سیل که بیش از 20 میلیون نفر از مردم این کشور را تحت تأثیر قرار داد، محبوب نیست و حزب مردم جایگاه گذشته خود را از دست داده است. شرایط اقتصادی و امنیتی پاکستان هم بسیار بد است به طوری که باید گفت امروز شرایط پاکستان شرایط اضطرار است.
طاهریان برای مقایسه جایگاه حزب مردم در زمان بوتو با امروز توجه به شرایط بین المللی را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: در زمان بینظیر بوتو هم در حوزه اقتصاد و هم در حوزه امنیت شاخص ها بسیار بهتر بود. وی با اشاره به محبوبیت خانم بوتو ادامه داد: خانم بوتو با توج به جایگاه خانوادگی اش برای اولین بار به عنوان یک زن نسبتا جوان در شبه قاره قدرت را در دست گرفت. خانواده بوتو هزینه های سنگینی برای پاکستان پرداخته اند و بینظیر بوتو پس از اعدام پدرش، شاهد ترور برادرش هم بود.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
