بچه‌های خیابانی زنجان؛ برنده جایزه جشنواره URTI پاریس

به گزارش خبرنگار برنا خسرو رسولی، تهیه کننده و نویسنده مرکز صدای زنجان که 10 سال است در این مرکز مشغول به فعالیت بوده و اخیرا نویسندگی و تهیه کنندگی مستندی به نام بچه های خیابان را برای شرکت در جشنواره URTI كه هر سال با موضوعی در فرانسه برگزار می‌شود، انجام داده است. مستند رادیویی او در این جشنواره از بین 105 برنامه از 45 كشور جهان مورد داوری قرار گرفته و توانسته جایزه بزرگ و رتبه برتر این جشنواره را کسب کند. رسولی متولد سال 1351 و دانش‌آموخته رشته پژوهش هنر در مقطع کارشناسی‌ارشد است. در ادامه گفت‌و‌گوی برنا با این تهیه کننده رادیویی که هنوز جایزه خود را دریافت نکرده و از بابت حضور نداشتنش در مراسم اهدای جایزه بهبه خاطر دریافت نکردن ویزا دلخور است می‌خوانید. البته خسرو رسولی سال 2009 جایزه ABU را به خاطر کار دیگری به نام چمچه خاتون کسب کرده است.

جرقه ساخت این مستند چطور زده شد؟
جشنواره URTI هر سال موضوعی را انتخاب می‌کند و در سال جاری موضوع جشنواره فقر بود. سال گذشته موضوع جوانان بود و جزو فینالیست‌های این جشنواره بودم.روی موضوع فقر با گرایش کودکان خیابان کار کردم. مستند بچه‌های خیابان مدال طلا و جایزه اول این جشنواره را کسب کرد. بچه‌های خیابان به مسایل و مشکلات جهانی کودکان خیابان پرداخته است. آمار و تحقیق کلی در اصل کار وجود داشت. در این کار به این نتیجه رسیدیم که طبق آمار یونیسف و یونسکو حدود 150 میلیون کودک خیابانی در دنیا وجود دارد که از این تعداد 40 میلیلون در هندوستان، در امریکای لاتین 44 میلیلون کودک خیابانی وجود دارد.

تقریبا حدود 150 میلیون سگ و گربه در منازل آمریکایی‌ها نگهداری می‌شود. به صورت غیر مستقیم به این مساله کنایه زدم که اگر سگ‌هاو گربه‌ها از خانه‌ها خارج شوند و کودکان خیابان جایگزین آن شوند مشکلات و آسیب‌های اجتماعی حاصل از حضور این کودکان از بین می‌رود،ضمن اینکه 150 میلیلون کودک خیابانی قشری از جامعه هستند و سروسامان می گیرند.

مستند تنها مبتنی بر صحبت‌های کارشناسانه و استفاده و تکیه برآمار و ارقام بود؟
کار مستند گزارشی بود و با کودکان خیابانی هم گفت‌وگوهایی انجام دادیم. کار باید استانداردهای جهانی را به لحاظ فرم و ساختار داشته باشد و در قالب این ساختار و فرم می‌توانیم حرفی بزنیم و مشکلی را حل کنیم. در زمینه ساخت و فرم کار باید استانداردهای جهانی را داشته باشد.

حدود یک هفته در خیابان‌ها می‌چرخیدم و از مشکلات و مسایل کودکان خیابانی گزارش تهیه می‌کردم و آمار هم ارایه می‌کردم. جالب است که بخش عمده‌ای از کودکان خیابانی در شهرهای تهران، مشهد و شیراز را کودکان مهاجر افغانی تشکیل می‌دهند.

چه کسانی در ساخت مستند همکاری کردند؟
کارشناس مستند آقای پورین محمد، از روانشناسان خوب استان قزوین بود. گویندگی کار را لیلا خطیبی برعهده داشت. صدابردار محسن شاهمرادی بود که در زمان تهیه گزارش‌ها همراهم بود.

کار را بچه زمانی ساختید؟
حدود 40 روز پیش مراحل میکس و مونتاژکار تمام شد و توسط امور بین‌الملل سازمان کار را ارسال کردیم و در 10 اکتبر نتایج داوری آمد و اعلام شد که کارم جایزه اول و ویژه جشنواره،مدال به همراه جایزه نقدی اثر اول جشنواره را کسب کرده است. حدود 10 روز وقت داشتم تا ویزا دریافت کنم.

دعوتنامه برایم فرستاده بودند اما نتوانستم بروم. کارهایم جور نشد. ظاهرا جایزه ام را دفتر خبری ایران در پاریس سپرده‌اند.چنین اتفاقی در زندگی حرفه‌ای‌مان شاید تکرار نشود و دوست داشتم جایزه‌ام را خودم دریافت کنم.

چرا موفق نشدید ویزا بگیرید؟
در سفارت گفتند ظاهرا برای دریافت ویزای شینگن حداقل 14 روز وقت لازم است. 14 روز فرصت نیاز داشتم اما تنها 10 روز وقت داشتم. فکر می‌کنم باید برای چنین وقت‌هایی باید شرایطی را در نظر بگیرند تا ورزشکاران یا هنرمندان که کارشان فوری و مهم است راه بیفتد.

این سوژه از قبل در ذهنتان بود یا زمانی که موضوع جشنواره اعلام شد تصمیم به ساخت این مستند گرفتید؟
وقتی سایت URTI را نگاه کردم و موضوع جشنواره را دیدم این موضوع را بررسی کردم که چطور می توانم فقر را نشان بدهم. ابتدا می‌خواستم روی موضوع تاثیر خشکسالی بر فقر مردم جهان کار کنم اما ساخت رادیویی آن مشکل بود، باید به مناطق کویری می‌رفتم و برای اینکار وقت نداشتم. بعد موضوع بچه‌های خیابانی به ذهنم رسید و متوجه شدم که جای کار دارد. تحقیقات کار را انجام دادم و کار را شروع کردم. سوژه‌های خوبی برای کار در این موضوع وجود داشت و درنهایت تصمیم گرفتم روی این موضوع کار کنم.


و حالا بعد از ساخت چنین مستندی چه دیدگاهی راجع به کودکان خیابانی دارید؟
در ابتدای کار دید دیگری به قضیه داشتم اما بعدها متوجه شدم آمار کودکان خیابانی با توجه به فرهنگ اجتماعی ایران بالا نیست و نسبت به آمار کلی جهان رقم بالایی نیست. شرایطی که این کودکان دارند در همه کشورها یکسان است. شوک آور بود که در هندوستان 40 میلیون کودک خیابانی وجود دارد و این بچه‌ها تنها برای خودشان مشکل‌ساز نیستند,برای جامعه‌ای که در درون آن قرار دارند هم مشکل ساز هستند.

اعتیاد،سرقت،بی بندوباری‌ها در ادامه وجود کودکان خیابانی به وجود می‌آید. باید در تصمیم گیری‌های جهانی راه‌کاری برای کاهش تعداد این کودکان در نظر گرفته شود،چون در شرایط بسیار بدی زدگی می‌کنند. بعد تصور کنید که برای عمل جراحی بینی سگ یا گربه‌ای در آمریکا و اروپا 2 میلیون هزینه می‌شود، در حالی که کودکانی در خیابان‌های جهان جای خواب ندارند و این درد بزرگی است.